Ankara Palas

Asıl meşhur Ankara Palas malum Ankara’da. Bu, İstanbul-Gümüşsuyu’nun meşhuru. 1943 yılından beri de alt katında Ayaspaşa Rus Lokantası‘nı bulunduran dev-köşe bina.

‘İçinde yaşayanlar’ı derlemek vakit alıyor, bu nedenle bu bina hep beklemedeydi. Ama bir şey bulmuşken yazmak istedim. Geçen bahsettim, bu hesabın en ‘özel haber’lerinden biri olabilir; Hasan Tahsin ve Hüseyin Hüsnü kardeşlerin, bugün adı İnönü Caddesi olan cadde üzerindeki binalardan ilki olan Ayaspaşa Palas‘ı yaptıklarından. İşte orada aileden bir fotoğraf paylaşmıştım, Miralay Şefik Bey’in de olduğu bir fotoğraf ve diğerleri… Instagram’da paylaştığımda, fotoğraflar arasında Mustafa Nazmi Doğan’ın gözleri seçti; Ankara Palas’ın inşaatı da görülüyor. Küçük bir araştırmayla öğreniyorum ki, evet; Ankara Palas, o cadde üzerinde yapılan ikinci bina. 

HASAN TAHSİN İLE HÜSEYİN HÜSNÜ, İLLER VE PALASLAR…

Ankara Palas’ı da çivi ve çimento işiyle uğraşan Hasan Tahsin ve Hüseyin Hüsnü kardeşler yapmış; nalbur antetli mektup ve faturalarını da buldum.

1993 yılı Arkitekt Dergisi’nde “Ankara Palas, İs­tanbul Palas, Birinci ve İkinci Sü­mer Palas’ı kurdular” yazıyor. Birinci ve İkinci Sümer ile kastedilen hangi binalar acaba? Nişantaşı’ndaki Marmara ve Sümer Apartmanları kastediliyor olabilir mi? Rafael Alguadiş’in mimarı olduğu binalar; aynı dönemin de insanları; aynı bölgede de çalışmışlar. Tanışıklık durumlarını bile merak ettim.

Eskiden adı Kamarot Sokak olan (hatıratlardan ve Pervititch haritasından anlıyorum), şimdinin Miralay Şefik Bey Sokak’ının üzerinde başka illerin isimleriyle bir grup bina var; Ankara, İstanbul, Antalya, İzmir, Bursa (Palas)… Nasıl, neden acaba? Neyse…

Ayaspaşa Palas, eski mezarlığın üzerine yapılan ilk bina; Ankara Palas ikinci… 1930 öncesi Ankara Palas’ın inşaası da bitmiş olmalı. Mimarı kim bilmiyorum; üzerinde imza vs. de yok.

YILMAZ GÜNEY DE GELMİŞ GEÇMİŞ…

Agah Özgüç’ün ‘Arkadaşım Yılmaz Güney’ adlı kitabına göre –güzellik yarışmalarından sonra Yeşilçam’a giren- Oya Peri burada oturur imiş; Yılmaz Güney de bu nedenle sık sık buraya gelmiş, hatta buradan onu kaçırıp otele götürme mevzuu da var, uzun konular:) 

Binadan daha çok ünlü isim geçtiğinden eminim, Muvakkar Ekrem Talu, milyarder iş adamı İhsan Doruk (Cahide Sonku ile daha sonra Kunt‘ta oturuyorlar, sitede bu da var).

Avukat Aslı Kazan aydınlattı beni; Özer Çiller anlatıyor… Özer Uçuran’ın Tansu Çiller ile evlenmek için ‘kız istemeye gittiği’ ev Ankara Palas’ta; Çiller Ailesi o dönem orada yaşıyor.

Peki Bülent Ecevit, Rahşan Hanım’a nerede evlenme teklif etmiş? Ankara Palas’ın altındaki (1943’ten bu yana) Ayaspaşa Rus Lokantası. 

Ben binaya Dilara Koçak ile Baha Aslanoba sayesinde girdim; hâlâ gayet iyi bakıldığı özellikle üst katlarda orijinal kapıların korunduğu da görülebiliyor. (Kapıları hep insanlarla çektiğimden yayınlayamıyorum:) sonra ev aradığımız bir dönem aşağıdaki -ihtiyaçtan; belki eve dönüştürürüz diye- ofis katlarına bakmıştık, o katlar daha az bakımlı. Burada ara ara yayınevleri faaliyet göstermiş. Üst katlar deniz görüyor, açıklık manzarası hoş. 

ART DECO İZLER

Ben bu yazıyı paylaştığımda Mimar Zafer Akay, “Bence bu yapı farklı mimar, hatta mühendislerin işi olabilir. Örneğin bina projesi bir Rum Mühendis, cephe süslemeleri bir Rum kalfa işi… Ferforje kapı ise mimar Sami Arsev’i akla getiriyor. (Macaroğlu Sami adıyla da bilinir)” yazmış.

Ben sadece Hasan ve Hüseyin Beylerle kesin ilgi kurabildim. Afife Batur’dan söyle bir paragrafı da kaydedeyim yalnız; Zafer Bey Macaroğlu demişken: 

“Cephelerde stilize pilastrlar, geometrik motifli balkon ve pencere parapetleri, daha çok giriş katlarında kullanılan pencereler ve hemen daima ayırt edici bir geometrik motif kompozisyonuna sahip olan kapılar, Istanbul art decosunun da tipik özellikleridir. Apartman girişinde büyük panolar halinde resim kullanımı, özgün bir uygulama olarak hayli yaygındır. Bu karakteristiklere sahip apartmanlara örnek olarak sunlar verilebilir; Gümüşsuyu’nda Bosfor Apartmanı (Mimar Sami Macaroglu), Ankara Palas, Gümüşsuyu Apartmanı; Nişantaşı’nda Melek Apartmanı; Taksim’de Pertev Apartman.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

2 Yorumlar
  • Gökhan Şeref grestorasyon@gmail.com
    Tarih: 19:08h, 17 Mart Cevapla

    1982-1984 yıllarında babam restorasyonu ü yapmıştı dilerseniz size fotoğrafları atarım. Birde ula#abilirseniz Gökçe Güner den bilgi alabilirsiniz grestorasyon@gmail.com

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Hamit Bey / Süzan Nyego Apartmanı

Mimar Apostol Mavrodoğlu tarafından tasarlanmış olan orijinal ismi Süzan Nyego Apartmanı; şimdi ise Hamit Bey Apartmanı. Nereden mi biliyorum; 1944 tarihli Pervititch Haritası‘ndan. O dönem ismi Gümüşsuyu Caddesi olan şimdinin İnönü Caddesi’nde, yakın zamana kadar 59, şimdinin 47 numarası olan bina.  Mimar Apostol Mavrodoğlu binalarını

Devamı »
Göztepe

Hitit Apartmanı

İnsanlarda bazen şöyle bir algı oluşturduğumu düşünüyorum; elimde sihirli bir kitap var, biri bana bir apartman fotoğrafı gönderdiğinde, ben hemen o apartmanın nerede olduğunu, ismini çözüp tarihiyle ilgili tak diye elimdeki kaynaklardan bilgi alabiliyorum. Ama sizi temin ederim ki öyle bir şey yok:) Hitit Apartmanı

Devamı »
Çankaya

Leyla Gencer Apartmanı

Bu sitedeki Cinnah Apartmanı yazısı ile gönüllerimize taht kuran Ankara Apartmanları hesabının sevgili sahibi beni, “Ankara’da hayat var!” sloganıyla etkinlikleri duyuran, her şey bir yana bir Ankara kaydı ve arşivi de tutan Lavarla oluşumuyla da tanıştırdı. Uzaktan takip ediyorum… Sonra Lavarla’nın sitesine, biz Ankara’dayken bize

Devamı »
Taksim

Ceylan Apartmanı

Malum, ‘geçmiş-hatıralar-Cumhuriyet dönemi mimarisi ve insanları’ minik minik yazıp paylaşıyorum. Bu süreçte de ara ara “Eğer ki hâlâ ayakta olan bu güzel binalardan birinde oturuyorsanız, az biraz da olsa hikâyesini biliyorsanız ne olur paylaşın, hatta beni kahveye çağırın” diyorum. Beni ilk kahveye çağıran, oturduğu bina

Devamı »
Bebek

Ragıp-Selma Devres Villası

Konuk yazarım yüksek mimar Banu Uçak, Selma ve Ragıp Devres’in izinden, Side Müzesi’nin ardından şimdi de pek çoğumuzun İstanbul’un Bebek semtinden aşina olduğu ‘o villa’yı anlatıyor: “Devres ismi aslında bana arkeoloji tarihinden değil, mimarlık tarihinden aşinaydı. Bebek koyunda, görkemi sadeliğinde, gizli mücevher gibi bir villanın işvereni

Devamı »
Kireçburnu

Memduh Paşa Yalısı

Sabiha Rüştü Bozcalı‘nın izinden, apartman dedektifliğimi bugün yalı dedektifliğine terfi ettiriyorum… (Bu yazıyı Efi Apartmanı ile birlikte okuyunuz)  “İstanbul’un romantik hali gitti, eski güzellikler gitti. Şimdi çok kalabalık. Apartman hayatı sinirime dokunuyor. Ben manolyaların, katırtırnaklarının açtığı, ağaçlı, büyük bahçesi olan bir evde büyüdüm. Sabah kalktığım

Devamı »
Basınköy

Namık Kemal Apartmanı

Gazeteci Umur Talu ile çok kısa dönem, biraz da mesafeli olarak çalışabildik. Ama kendisini çok beğenir, severim.  Tahayyülüm öyle ki, o ve ailesi, İstanbul, evler, mahalleler açısından anı zengini insanlar… “Bize bir ev, bir bina yazar mısınız?” dedim, kırmadı beni. Kısa süre içinde bir yazı

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.