Antik Konak

“Ya anladık Avrupa Yakası’nda görünen bina, bu yüzden Sütçüoğlu Rezidans da deniyor. Bakmama gerek yok” diyordum ama Süleyman Nazif’in iki katlı evini ararken Pervititch haritalarında “Dundjian” adını görmem yeni sorular doğurdu… Yanıtlar buldum mu? Pek değil ama sorular güzel, sorular makul:)

Geçen Süleyman Nazif Sokak’tan bahsettim; Aydın Apartmanı ve Reşat Ekrem Koçu, İstanbul Ansiklopedisi vesilesiyle…

Pek çok kişi “Görmeye gideceğim” yazınca, onlara, sitedeki haritadan bakıp aynı sokak ve çevredeki başka binaları da görmelerini önerdim. Arada Antik Konak hakkında da iki satır yazayım dedim.

Neden “İki satır” diyorum, çünkü meşhur binalara pek girmek istemiyorum, hali hazırda bakanı, meraklısı çok var.

Bu bina niye meşhur; ahşap ve çok katlı yapısı, köşedeki yeri ve renkleriyle dikkat çekmesinin yanı sıra Avrupa Yakası adlı dizinin jeneriğinde ve ara ara içinde, sıkça görünmesi nedeniyle… Hatta “Sütçüoğlu Rezidans” diye de biliniyor.

AYKUT BODUR VE ANTİKACISI

Mimarı kim vs. bakarken Şişli Belediyesi’nin hazırladığı kısa bir video buldum; muhtemelen Kültür Envanteri’nde Kayseri Apartmanı olarak geçen yapının Antik Konak olarak anılmasının nedeni olan Antikacı Aykut Bodur ile yapılmış bir söyleşi idi… Bodur, kagir binanın sağlamlığından -1999 depreminde, antikayla dolu binada tek bir şey bile kırılmamış- , 1980’lerden bu yana yaptığı antikacılıktan, binanın 1889’da bir İtalyan mimar tarafından tasarlandığından bahsediyordu.

Binanın, Avrupa Yakası nedeniyle dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çektiğini ama dizinin Elmadağ’da bir sette çekildiğini de ekliyordu. Ara sıra sete söylenen dönerler bile Antik Konak’a gidiyormuş. (Bu arada binanın altında da “Antik Döner” adında bir dönerci var.)

DUNDJIAN BİLMECESİ

Dikkatimi çeken Aykut Bey’in “Şu karşı köşede Süleyman Nazif’in de iki katlı bir evi varmış” demesiydi. Sokağa niye Süleyman Nazif adının verildiğini -ülkede bir gerekçe gerekmeyebiliyor ama yine de- merak etmiştim.

Bunu duyunca o evi aramaya koyuldum. Kutsal kitaplarımdan Pervititch Haritaları‘nı açtım, sonra da Erol Ölçer’in “Şehir Sokak Hafıza” kitabından kontrol ettim. Süleyman Nazif Sokak’ın eski ismi Hacı Mahak Sokak. Hacı Mahak kim kayıt bulamadım. 1925 tarihli haritada dikkatimi çeken Antik Konak için “Dundjian” ismini görmem oldu.

Ben bu Türkçe isimlerin Jacques Pervititch tarafından yazılışlarına hâlâ alışamadım, benim “kıtlığım”, anlamıyorum bazen. İlk önce “Dutçiyan” diye düşündüm… Hiçbir şey bulamadım. Peki “Dundjian”, “Dadyan” ise…

ARTİN DADYAN PAŞA

Dadyan Ailesi Osmanlı ve Türkiye’ye çeşitli kademelerde hizmet vermiş bir Ermeni aile. Yeniköy’deki yalıyı, Bakırköy ile bağlantılarını biliyorum ama Şişli? Sonra Artin Dadyan Paşa’yı buldum; “Ermeni asıllı Osmanlı Devleti diplomatıdır”. Ve şu cümle önemli: “Hariciye Nezaretindeki görevini tam 25 yıl sürdüren Artin Dadyan Paşa, 1901 yılında Şişli’deki köşkünde kalp yetmezliğinden dolayı vefat etti.”

Peki o köşk nerede? Aradım taradım bulamadım. Belki de Antik Konak… 

ŞİMDİLERDE KİRALIK

Dadyan Ailesi’nin o dönemde çok aktif olarak görev yapan Balyanlar dahil pek çok Ermeni mimar-mühendis aile ya da isimle de ilişkisi var. Acaba ismini bilmediğimiz mimar İtalyan mı gerçekten? Bunu da sorguladım biraz.

Kültür Envarteri’ne göre Kayseri Apartmanı ama Dadyan Ailesi, Sivas kökenli, sonra Erzincan’a gidiyorlar, büyük arazileri oluyor ama Kayseri bağlantısını bulamadım. Ama Ermeni ailelerini Kayseri’den gelmiş sanma alışkanlığı da yok değil. Binalar hakkında bu bakınmaları yaparken “fikir yürütüp” sonra “ıspatını aramak” bir gelenek ama bu defa hiçbir şeyin kanıtını bulduğum söylenemez:)

Baştakiler kesin bilgi, gerisi teori. Ama ortaya makul sorular atmak da önemli!

(Bu arada şu anda Antikacının olduğu kat mı bilmem, yüksek kiriş, 110 m2, 4 bölümden oluşuyormuş kiralık. 30 bin tl ama içi masraf gerektiriyormuş. İlanda bina yaşı 60 diyor ama değil sanki…)

* Artin Dadyan fotoğrafı Salt Mimarlık ve Tasarım Arşivi’nden.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Zeyrek

Betoven Apartmanı

Ya sonra bana “Bu apartmanların, apartman isimlerinin hikâyelerini niye merak ediyorsun?” denmiyor mu? Bunu okuyun; ef-sa-ne… 10-15 kişi dün bana, klasik müzik yayıncısı Serhan Bali’nin bir Twitter paylaşımını gönderdi; “Nilay Hanım nasıl sizden kaçmış” gibi notlarla… Konu, Fatih Kadınlar Pazarı‘nın ortasında satıcıların arasında kalmış bir eski

Devamı »
Taksim

Ceylan Apartmanı

Malum, ‘geçmiş-hatıralar-Cumhuriyet dönemi mimarisi ve insanları’ minik minik yazıp paylaşıyorum. Bu süreçte de ara ara “Eğer ki hâlâ ayakta olan bu güzel binalardan birinde oturuyorsanız, az biraz da olsa hikâyesini biliyorsanız ne olur paylaşın, hatta beni kahveye çağırın” diyorum. Beni ilk kahveye çağıran, oturduğu bina

Devamı »
Asmalımescit

S. Önay Apartmanı

İstiklal’den Şimdi’ye girer gibi girin (Atlas Apartmanı’na da değinmek lazım) -ya da Yakup’a girer gibi diyeyim- hemen birkaç adım sonrasında bu apartman. Mimarlarını biliyoruz; Beyoğlu’nun pek çok binasında görebileceğimiz iki isim. Ve şükür ki imzalı bir apartman. Mimarlar Mimarlar: Victor Adamandidis ile Dimitrios Nikola Petsillas. 

Devamı »
Göztepe

Emiroğlu Apartmanı

Malum binalara algım açık, bir güzel apartman gördüğüm an, “Bana yazar mısınız sizin apartmanı?” diye soruyorum. Eda Emiroğlu’nun @rapsodistanbul hesabında harika fotoğraflarla şöyle bir ifade gördüm: “Geçenlerde bizim aile apartmanına Mimar Sinan Üniversitesi’nde yüksek lisans yapan iki öğrenci uğramış. Hocaları Yakın Geçmişin Mirası ve Korunması

Devamı »
Gümüşsuyu

Gümüşay Apartmanı – Ahmet Hamdi Tanpınar Evi

Misal çok yakınımda Gümüşsuyu-Ayaspaşa Emektar Sokak’ta bir berber var. Berber gibi berber. Saç tasarımı falan yapmıyor, pencereleri David Beckham ya da Ronaldo fotoğraflarıyla donatılmamış ve uygun fiyatlı. Meğer onun olduğu bina, Gümüşay Apartmanı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın son yaşadığı ve Türk Edebiyatı’nın benim en, en, en,

Devamı »
Nişantaşı

Tarcan Apartmanı

Yazar Hıfzı Topuz, ‘Nişantaşı Anıları’nda, “Bir kulüp gibiydi” diye tanımladığı Nişantaşı-Kamelya Apartmanı’nın ziyaretçileri arasında Selim Sırrı Tarcan’ın kızı Azade Hanım’ı da sayıyordu. Paylaştığımda, Defne Koryürek şöyle yazdı: Selim Sırrı Tarcan’ın kızı Azade Hanım, Nişantaşı’nda Alattin’den Topağacı’na inerken, Şakayık Sokak’ın köşesinde Tarcan Apartmanı’nın giriş katında otururdu

Devamı »
Osmanbey

Şark Apartmanı

Osmanbey’de Şark Apartmanı. Birkaç sene önce çekilen bir fotoğrafından sonra daha da yıpranmış, öyle terk edilmiş. Mimarı da kapıda yazmasa bilgisini bulmadım yazılı. Bir Ermeni mimar Şabuh Hançer’in imzası var. Ya bu isim ve görüntüde, şehrin her dönem merkezi yerinde bir apartman; mutlaka bir hikâyesi

Devamı »