Asmalı Mescit 74, Asmalımescit 47

Bugünkü binamızı mimar Serkan Yetgin buldu, o anlatıyor: “Marsilyalı bir ‘souteneur’, Napolili bir ‘Iazzarone’, Şikago’lu bir ‘gangster’ kendini Asmalımesçit’te yabancı saymaz.”

“1901 doğumlu gazeteci Fikret Adil Kamertan, Asmalımescit 74 adlı İstanbul’un bohem hayatını anlattığı, kendi ifadesiyle, “romanımsı hakikat, hakikatimsi roman”ında Asmalı Mescit’i böyle tanımlıyor.

Çıkardığı Artist ve S.E.S. (Sanat, Edebiyat, Sosyoloji) dergileri alanında öncü yayınlar olarak biliniyor. Çalıştığı gazetelerde haber, fıkra, röportaj ve sanat eleştirileri yayınlanıyor; Türkiye’nin ilk sanat eleştirmenlerinden biri sayılıyor. 

BUGÜN OLMAYAN MEKANLAR…

“Beyoğlu’nun en renkli dönemlerinden birine şahitlik eden yazar, etrafında gelişen, bizzat yaşadığı olayları, gazete tefrikaları ve kitaplarıyla bize aktarır. Yazılarıyla okuyucuyu Gardenbar, Rejans, Petrograd, Turkuaz, BiBaBo gibi Beyoğlu’nun özgün yerlerinde dolaştıran Adil, belki de bugün neredeyse hiçbir izine rastlayamayacağımız mekânları bize bir nebze de olsa yaşatır.

MEKANDAN MEKANA…

“Fikret Adil’in 1 Aralık 1930’da Vakit Gazetesi’nde yayınlamaya başladığı Asmalımesçit74, 1933’te kitap haline getiriliyor. Sabahladığı Beyoğlu gecelerinden birinde Petrograd’da rastladığı, ard arda gördüğü iki kadın ve onları takibi ile başlayan heyecanlı bir serüvenini anlattığı kitabın, her gün yayınlanan bölümlerinde hem mekânlara, hem de kişilere ait fotoğraflara, çizimlere yer veriyor.

ARTIK OTOPARK

“Asmalı Mescit’in neresi olduğunu bugün kime sorsanız söyler, peki 74 numara neresidir derseniz, Adil, burada küçük bir değişiklik yaparak 47 olan kapı numarasını 74 olarak değiştiriyor. O zamanlarda Macar bir kadın tarafından pansiyon olarak işletilen binanın, hazza adanmış çatı arasındaki odasını bize misafirleriyle ve olaylarıyla tasvir ediyor. Kimler misafir oluyor bu çatı arasına derseniz; Necip Fazıl, Peyami Safa, İbrahim Çallı, Mesut Cemil, Elif Naci ve ismine sıkça rastladığımız “Beyza Hanım”.

Asmalı Mescit 74’ü günümüzde halen görmek mümkün. Fakat sadece giriş cephesinin duvarı ayakta duruyor. Hatta orası olduğunu bilmeden, belki içine arabanızı park etmiş bile olabilirsiniz.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

10 Yorumlar
  • Fatih
    Tarih: 23:54h, 22 Ağustos Yanıtla

    5 dk kadar gezindim, inceledim ve 2 mükemmel paylaşımınızı okudum. Siteniz gerçekten harika, müthiş bir emek verildiği görülüyor. Keza içerikleriniz ömürlük çalışmalar. Kazandırdıklarınız için sonsuz teşekkürler. Yolunuz hep açık olsun.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:29h, 23 Ağustos Yanıtla

      Ya çok mutlu oldum, umarım, bakanı, dolaşanı, yazanı, katkıda bulunanı çok olur. Sevgiler

  • mustafa büyükgüçlü
    Tarih: 21:41h, 08 Ekim Yanıtla

    mustafa büyükgüçlü
    bu fotodaki ev 49 numara süleyman beyin garajı birinci katta 1962 den1971 re kadar kiracı olarak oturdum orta okul ve lise yıllarım o evde geçti.ikinci katta süleyman beyin oğlu sami bey otururdu.47 numara fotoğrafın sağındaki apartman ismi asmalı mescit apartmanı altında kolacı necminin dükkanı aparmanın önünde etrafı duvarla çevrili asma ekili olan bitkilik bir alan vardı.apartmanın karşısında dursun eşref apartmanı altında babamın özkilis kebabcı dükkanı vardı.selamlar gerekli düzeltmeği yaparsanız yeni nesiller doğru bilgiye erişir.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 01:04h, 11 Ekim Yanıtla

      Yazının yazarına bilgileri iletiyorum; çok teşekkürler n.

  • Serkan Yetgin
    Tarih: 12:22h, 12 Ekim Yanıtla

    Mustafa Bey merhaba,
    Katkınız için çok teşekkürler.

    Öncelikle Asmalı Mescit Apartmanı bu binayı karşımıza aldığımızda sağda değil, iki bina ileride solda, bizim de ofisimiz o binadaydı. Binanın sağındaki apartman 51 numara Hak-Hürriyet Apartmanı.

    Eski haritalarda bu binanın numarası dükkan olan kısımda 47, apartman girişinde 49 olarak görünüyor. Yani aslında sizin verdiğiniz bilgi de doğru, yazının dayandığı kitaptaki bilgilerle de tutarlı görünüyor.

    Aşağıdaki kısım İstanbul Ansiklopedisi Cilt 1’den :

    “Fikret Âdil’in, Asmalımescit 74 adlı romanında adı geçen ev, bugün altındaki dükkânla birlikte harap bir halele bulunan, iki katlı 47 nolu binadır. Fikret Âdil, bohem hayatını anlatan romanında bu evin numarasını ters çevirerek vermiştir. Evin altındaki dükkân. 1912’de, H. Papadopoulosün eczanesiydi. Romanın yazıldığı yıl evin mülkiyeti, Viçen Papazyan ile Satenik Lazyan’a aitti.”

    Goad haritalarının yapıldığı 1904-1906 yıllarında ise binanın altında bakkal olduğu görülüyor.

    Orada yaşadığınız döneme ait elinizde fotoğraf var mıdır acaba? Paylaşma imkanınız olursa çok seviniriz.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:02h, 12 Ekim Yanıtla

      Teşekkürler; ben de çok uğraştırmış oldum ama şahane olmuş

  • Serkan Yetgin
    Tarih: 22:39h, 23 Ekim Yanıtla

    Benim için zevkti 🙂 Keşke oralarda yaşayanlardan daha çok bildirim gelse.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 20:44h, 24 Ekim Yanıtla

      Keşke!

  • Ada
    Tarih: 18:26h, 21 Mart Yanıtla

    Asmalı Mescit 74 kitabında bahsedilen pansiyonun mimari özellikleri hakkında bilginiz var mı? Örneğin yapısal özellikleri nelerdi (avlusu var mıydı? Odalar nasıl yerleşmişti?) veya dönemin Beyoğlu yapılarıyla bir benzerlik taşıyor muydu?

    • Nilay Örnek
      Tarih: 14:02h, 22 Mart Yanıtla

      Bu metnin yazarı bir mimar isterseniz ona sorabilirsiniz. Ya da araştırabilirsiniz. Ben ezbere bilmiyorum

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Türel Apartmanı

İlk Netflix’teki Metin Akpınar belgeselinde duydum. Akpınar, -sanırım Salak Milyoner filminin çekimleri sırasında misal- Ertem Eğilmez’in Gümüşsuyu’ndaki evinde toplanıp gırgır şamata çalışmalarını anlatıyordu. Duyduğum an, “Ben bu apartmanı bulayım” dedim. Ardından Gümüşsuyu-Ertem Eğilmez vs. ararken, usta yönetmenin oğlu Ferdi Eğilmez’in tweet’ine rastladım: “Gümüşsuyu burası. Arzu

Devamı »
Karaköy

Kale Tasarım ve Sanat Merkezi Binası

Kale Bodur’u, sadece Kalebodur’la Mimarlar Konuşuyor serisi için bile sevebilirdim.  Prof. Dr. Celal Abdi Güzer’in mimarlarla yaptığı söyleşiler, hem benim gibi mimarlıkla alakası olmayan meraklı insanlara bile çok katkı sağlıyor hem de eşsiz bir arşiv oluşturuyor. Sonra yaşının yarısı kadar yıldır orada çalışan Pelin Özgen Piker, yakın

Devamı »
Gümüşsuyu

Kunt Apartmanı

İlginç balkon yapısıyla dikkatimi çeken bana yan komşularına göre hep “daha yeni bir tarihte yapılmış” izlenimi veren bir yapı. Ben buraya daha derin bakacağım. Ama bir ipucu bulmuşken konuk yazarım Aslı Örnek. ‘DAİRENİN HER YANINDAN LÜKS AKIYORDU’ “Bir dönem Gümüşsuyu’ndaki Kunt Apartmanı’nın sakinlerinden biri de

Devamı »
Asmalımescit

Yakup Bey Apartmanı (Maryana Han)

Bir dönemin İstiklal Caddesi’nde binaların pek çoğu birer geçit işlevi de görmüş. Kimi bir kiliseye, kimi avluya, kimi arka sokağına geçiş vermiş. Daha hareketli, daha canlı, daha püfür püfür ve daha az saklı, hatta eğlenceli, -aksi gibi düşülünebilecek olsa da- daha güvenli bir imajı var

Devamı »
Nişantaşı

Marmara ve Sümer Apartmanları

Güzel bina sevdamın nedenlerinden biri de bu iki binadır. Çünkü daha sıradan apartmanların, yazlık evlerin olduğu semtlerde oturan benim gibi çocuklar için -daha önce de söylemiştim- Vakko Fabrikası, -eski- Tercüman binası, Sümer ve Marmara gibi apartmanlar, Gümüşsuyu-İnönü Caddesi’ndeki binalar bir başkadır… O başkalık dikkat çeker,

Devamı »
Çankaya

Leyla Gencer Apartmanı

Bu sitedeki Cinnah Apartmanı yazısı ile gönüllerimize taht kuran Ankara Apartmanları hesabının sevgili sahibi beni, “Ankara’da hayat var!” sloganıyla etkinlikleri duyuran, her şey bir yana bir Ankara kaydı ve arşivi de tutan Lavarla oluşumuyla da tanıştırdı. Uzaktan takip ediyorum… Sonra Lavarla’nın sitesine, biz Ankara’dayken bize

Devamı »
Gümüşsuyu

Emin Bey Apartmanı

Gümüşsuyu’ndaki Hacı İzzet Paşa Sokak’dan birkaç defa burada söz açmıştım. Benim yazdıklarımdan Ekselsiyor ve Cili apartmanları ile Rota ya da Açıkdeniz Apartmanı’nın bir cephesi buradadır. Çam Palas henüz yazamadım ama pek kıymetlidir. Arka cephelerinden kimi sıradan görünen buradaki binalar muhteşem deniz, Boğaz, Dolmabahçe, Kız Kulesi

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.