Asmalı Mescit 74, Asmalımescit 47

Bugünkü binamızı mimar Serkan Yetgin buldu, o anlatıyor: “Marsilyalı bir ‘souteneur’, Napolili bir ‘Iazzarone’, Şikago’lu bir ‘gangster’ kendini Asmalımesçit’te yabancı saymaz.”

“1901 doğumlu gazeteci Fikret Adil Kamertan, Asmalımescit 74 adlı İstanbul’un bohem hayatını anlattığı, kendi ifadesiyle, “romanımsı hakikat, hakikatimsi roman”ında Asmalı Mescit’i böyle tanımlıyor.

Çıkardığı Artist ve S.E.S. (Sanat, Edebiyat, Sosyoloji) dergileri alanında öncü yayınlar olarak biliniyor. Çalıştığı gazetelerde haber, fıkra, röportaj ve sanat eleştirileri yayınlanıyor; Türkiye’nin ilk sanat eleştirmenlerinden biri sayılıyor. 

BUGÜN OLMAYAN MEKANLAR…

“Beyoğlu’nun en renkli dönemlerinden birine şahitlik eden yazar, etrafında gelişen, bizzat yaşadığı olayları, gazete tefrikaları ve kitaplarıyla bize aktarır. Yazılarıyla okuyucuyu Gardenbar, Rejans, Petrograd, Turkuaz, BiBaBo gibi Beyoğlu’nun özgün yerlerinde dolaştıran Adil, belki de bugün neredeyse hiçbir izine rastlayamayacağımız mekânları bize bir nebze de olsa yaşatır.

MEKANDAN MEKANA…

“Fikret Adil’in 1 Aralık 1930’da Vakit Gazetesi’nde yayınlamaya başladığı Asmalımesçit74, 1933’te kitap haline getiriliyor. Sabahladığı Beyoğlu gecelerinden birinde Petrograd’da rastladığı, ard arda gördüğü iki kadın ve onları takibi ile başlayan heyecanlı bir serüvenini anlattığı kitabın, her gün yayınlanan bölümlerinde hem mekânlara, hem de kişilere ait fotoğraflara, çizimlere yer veriyor.

ARTIK OTOPARK

“Asmalı Mescit’in neresi olduğunu bugün kime sorsanız söyler, peki 74 numara neresidir derseniz, Adil, burada küçük bir değişiklik yaparak 47 olan kapı numarasını 74 olarak değiştiriyor. O zamanlarda Macar bir kadın tarafından pansiyon olarak işletilen binanın, hazza adanmış çatı arasındaki odasını bize misafirleriyle ve olaylarıyla tasvir ediyor. Kimler misafir oluyor bu çatı arasına derseniz; Necip Fazıl, Peyami Safa, İbrahim Çallı, Mesut Cemil, Elif Naci ve ismine sıkça rastladığımız “Beyza Hanım”.

Asmalı Mescit 74’ü günümüzde halen görmek mümkün. Fakat sadece giriş cephesinin duvarı ayakta duruyor. Hatta orası olduğunu bilmeden, belki içine arabanızı park etmiş bile olabilirsiniz.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

8 Yorumlar
  • Fatih
    Tarih: 23:54h, 22 Ağustos Cevapla

    5 dk kadar gezindim, inceledim ve 2 mükemmel paylaşımınızı okudum. Siteniz gerçekten harika, müthiş bir emek verildiği görülüyor. Keza içerikleriniz ömürlük çalışmalar. Kazandırdıklarınız için sonsuz teşekkürler. Yolunuz hep açık olsun.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:29h, 23 Ağustos Cevapla

      Ya çok mutlu oldum, umarım, bakanı, dolaşanı, yazanı, katkıda bulunanı çok olur. Sevgiler

  • mustafa büyükgüçlü
    Tarih: 21:41h, 08 Ekim Cevapla

    mustafa büyükgüçlü
    bu fotodaki ev 49 numara süleyman beyin garajı birinci katta 1962 den1971 re kadar kiracı olarak oturdum orta okul ve lise yıllarım o evde geçti.ikinci katta süleyman beyin oğlu sami bey otururdu.47 numara fotoğrafın sağındaki apartman ismi asmalı mescit apartmanı altında kolacı necminin dükkanı aparmanın önünde etrafı duvarla çevrili asma ekili olan bitkilik bir alan vardı.apartmanın karşısında dursun eşref apartmanı altında babamın özkilis kebabcı dükkanı vardı.selamlar gerekli düzeltmeği yaparsanız yeni nesiller doğru bilgiye erişir.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 01:04h, 11 Ekim Cevapla

      Yazının yazarına bilgileri iletiyorum; çok teşekkürler n.

  • Serkan Yetgin
    Tarih: 12:22h, 12 Ekim Cevapla

    Mustafa Bey merhaba,
    Katkınız için çok teşekkürler.

    Öncelikle Asmalı Mescit Apartmanı bu binayı karşımıza aldığımızda sağda değil, iki bina ileride solda, bizim de ofisimiz o binadaydı. Binanın sağındaki apartman 51 numara Hak-Hürriyet Apartmanı.

    Eski haritalarda bu binanın numarası dükkan olan kısımda 47, apartman girişinde 49 olarak görünüyor. Yani aslında sizin verdiğiniz bilgi de doğru, yazının dayandığı kitaptaki bilgilerle de tutarlı görünüyor.

    Aşağıdaki kısım İstanbul Ansiklopedisi Cilt 1’den :

    “Fikret Âdil’in, Asmalımescit 74 adlı romanında adı geçen ev, bugün altındaki dükkânla birlikte harap bir halele bulunan, iki katlı 47 nolu binadır. Fikret Âdil, bohem hayatını anlatan romanında bu evin numarasını ters çevirerek vermiştir. Evin altındaki dükkân. 1912’de, H. Papadopoulosün eczanesiydi. Romanın yazıldığı yıl evin mülkiyeti, Viçen Papazyan ile Satenik Lazyan’a aitti.”

    Goad haritalarının yapıldığı 1904-1906 yıllarında ise binanın altında bakkal olduğu görülüyor.

    Orada yaşadığınız döneme ait elinizde fotoğraf var mıdır acaba? Paylaşma imkanınız olursa çok seviniriz.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:02h, 12 Ekim Cevapla

      Teşekkürler; ben de çok uğraştırmış oldum ama şahane olmuş

  • Serkan Yetgin
    Tarih: 22:39h, 23 Ekim Cevapla

    Benim için zevkti 🙂 Keşke oralarda yaşayanlardan daha çok bildirim gelse.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 20:44h, 24 Ekim Cevapla

      Keşke!

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Nişantaşı

Keçeci Apartmanı

Duygu Aydemir, tam da burada yapmak istediğim şeylerden birini gerçekleştirmem için bana şahane bir mesaj atmış. Bir binanın hikâyesi olması için illa ki içinde dünyaca ünlü şahsiyetlerin oturması ya da Art Nouveau öğelerle süslü olması gerekmiyor.  Bugün Nişantaşı’nda bir ailenin 4, hatta Duygu Hanım’ın 11

Devamı »
Kurtuluş

Zümrüt Palas

Ressam Hamit Görele. Resimlerine aşina olmayanlar bile bilir ismini diye düşünüyorum. Özetle… Giresun’da doğmuş, Güzel Sanatlar Akademisi’nde Hikmet Onat ve İbrahim Çallı’nın öğrencisi olmuş, 1928’de mezun olduktan sonra Avrupa Resim Yarışması’nda ikinci olmuş, devlet bursuyla Paris’e giderek Andre Lhote ve Fernand Leger’in atölyelerinde öğrenim görmüş. 

Devamı »
İstiklal Caddesi

Luvr Apartmanı

Ansiklopedi okurken öğrenmiştim; Baylan Pastanesi ilk Loryan ismiyle kurulmuş, 1923’te; Fransızca Şark sözcüğünün okunuşu imiş. Şark bir dönem ne çok kullanılan bir ifade; bknz. bu hesaptaki Şark apartmanı bolluğu… 1933’te ‘Türkçe konuş’ kampanyası öne çıkınca, pastanenin ismi, sanat tarihçisi Burhan Toprak’ın önerisi ile “kendi alanında

Devamı »
Fındıklı

Eski Akbank Genel Müdürlük Binası

KASIM 2023: Binanın son haline dair bir güncellemeyi buradan okuyabilirsiniz. Meclis-i Mebusan Caddesi üzerinde mimar Sedad Hakkı Eldem tarafından tasarlanan, -eski- Akbank Genel Müdürlük Binası… Sonradan Aksigorta Genel Müdürlüğü olarak da kullanılan bina, 20. yüzyılın simge modern yapılarından biri sayılıyor. Peki şimdi için tamamen boşaltılan,

Devamı »
Harbiye

Surp Agop Sıra Evleri

Bu sıra evleri, Fransa’da okumuş Osmanlı döneminin Ermeni mimarlarından Aram Tahtacıyan tasarlıyor; amaç, Elmadağ Surp Agop Hastanesi Vakfı’na gelir sağlamak. Daha sonra bu evler hastanede kalan, yaşayan bazı yoksul insanların da yaşam yeri oluyor. Afife Batur arşivlerinden anladığım, hastaneye çok gider olmasın diye kullanılan malzemede

Devamı »
Vişnezade

Dr. Belen Evi

Mimar Sinan Üniversitesi’nden Arbil Ötkünç, -iyi ki- bu bina üzerine uzun bir yazı kaleme aldığından, kaydı tutulmuş, harika bilgilere ulaşabiliyoruz. ‘PİŞMAN OLMADIĞIM İLK YAPI’ Dr. Belen Evi, o dönemde hem Maruf Bey’in çevresinde, hem de genel mimarlık anlayışında baskın olan milli akımın dışında modernist bir

Devamı »
Tomtom

Apelyan (Santa Maria) Apartmanı

Neredeyse yayınlandığı gün popüler olan Netflix dizisi Kulüp’ü ‘geçmişi nasıl canlandırmışlar’ diye izlemeye başladım…  O anlamda pek çok kötü örnek arasından başarıyla sıyrıldığını da düşündüm, -şahsi fikir-. Dizide bir apartmana dair konuşma da var üstelik. Hemen tanıdım! Çünkü dizide, Gökçe Bahadır (Matilda) ile Asude Kalabek’in

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.