Belvü Apartmanı

Güzel manzara, iç yakan hikâye… Belvü Apartmanı, Elmadağ, 1921.

Binanın altındaki kuruyemişçi bunu saklamak için elinden geleni yapsa da, Art Deco sundurma, o kapı, binanın dışını süsleyen oyma güller, çiçekler… Başınızı hafif kaldırdığınız anda incelemeye koyulacağınız Belvü, Elmadağ’ın en güzel apartmanlarından biri… 

Büyük şehirlerde pek çok Belvü Apartmanı, misal Ankara’da Belvü Palas var(mış). Fransızca ‘güzel manzara’ anlamına gelen ‘bellevue’nun Türkçeleşmiş hali.

HAKSIZLIĞIN ÜZERİNDE OTURMAK

Diş röntgeni çektirmeye giderken görüp bir bakayım dedim ama bu güzel yapının onu yaptırmış insanların elinden 15 gün içinde Varlık Vergisi ile alınmış olması ve sonrasında okuduklarım beni etkiledi, yazamadım.

Varlık Vergisi hakkında hepimiz bir şeyler biliyoruz ama anlatıları okumak, yapılanların izini arşivlerden sürmek, binlerce insanın ‘susuşunu’ gözlemlemek, bu haksızlığın üzerinde oturulduğunu görmek, bir kez daha bana acı verdi.

‘KENDİ APARTMANIMDA KİRACIYIM’

Kapıya dikkatli bakınca M ve O harfleri görülüyor; 1921’de yapılan apartman hâlâ Mihran ve Margarios Ohanyan’ın isimlerini taşıyor… Ermeni tüccar Margarios Ohanyan anlatıyor:

“Bana 1 milyon liralık bir vergi tahrir edildi. Paramız yoktu. Elimizdeki mal ve emlâğı satıp paraya çevirmemize vakit kalmadan bütün menkul ve gayrimenkulümüze el koydular. Mağazamızı mühürlediler ve yok pahasına satışa başladılar. Küçük Han’da 22 odamız vardı. Hepsini götürü olarak bir arada sattılar; 36 bin liraya gitti. Halbuki teker teker satılsa idi, o günkü rayiçle 60 bin liraya satılabilirdi. Arkadan şimdiki Radyo Evi’nin karşısında bulunan Belvü Apartmanı da 156 bin liraya yok pahasına satıldı. Apartman 7 daire kaloriferli ve asansörlü idi. 1921’de yapılmıştı. Bugün en az 600 bin liraya mal olacak bir binadır. İşin en acıklı tarafı dün kendi malım olan Belvü Apartmanı’nda bugün kiracı olarak oturmaktayım. Yapılan satışlardan elde edilen para, istenilen meblâğın ancak bir kısmını teşkil ediyordu.”

“Sıra, Beyoğlu Tünel Caddesi’ndeki 1000 metrekareyi ihtiva eden Singer Binası’na gelmişti. O binadaki dörtte üç hissem yok pahasına 325 bin liraya satıldı. Ortağım bir sene sonra dörtte bir hissesini 450 bin liraya sattı. Halbuki o binanın değeri 1,5-2 milyondu.”

‘BİR CELLAT GİBİ’

Margarios Ohanyan, 12 Kasım 1942’de Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla bir cellat gibi insanların üzerine çöken Varlık Vergisi’nin mağdur ettiği insanlardan sadece biri… 15 gün içinde onun için belirlenen vergiyi ödeyecek, ödeyemezse mallarına el konulup 15 günde satılacak, yine ödenemezse hizmete Aşkale’ye gönderilecek… Ermeniler için %232, Yahudiler için %179, Rumlar için %156, Müslümanlar için %4,94 olan bu vergi ile Ermeni tüccar Margarios Ohanyan, 1 milyon lira borçlu çıkar (O dönem Cumhuriyet altını 8 lira)… Yıllar sonra Hizmet Gazetesi’nin ‘Varlık Vergisi’nin açtığı yaralar’ adlı manşeti üzerine gazeteye giden Ohanyan, yaşadıklarını uzun uzun anlatır. Ben Rıfat Bali’nin Toplumsal Tarih Dergisi (173- 2008) yazısından özetledim…

10’AR ODALI, BAHÇELİ, MANZARALI

Belvü Apartmanı 360 metrekarelik alana inşa edilmiş. 7 katın 5’i 10’ar odalı. Geri kalan 2 daire 5 odalı. Hepsi banyolu, bahçeli, taraçalı. Boğaziçi manzaralı, arkada Kurtuluş… Tamamen mermer merdivenler, Marsilya taşından işlenmiş ön cephe. Asansörlü, sıcak su ve kaloriferli…

Bugün Çamlıca’daki yeni televizyon kulesini yapan Melike Altınışık’ın mimarlık ofisinin orada olduğunu görüyorum… Apartmanın mimarını henüz bulamadım.

KAYNAKLAR

https://www.modamuzayede.com/urun/457813/filateli-mihran-m-oh

http://www.rifatbali.com/images/stories/dokumanlar/hizmet_gazetesi.pdf

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Beyoğlu

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı Yazdığı Apartman

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı yazdığı apartman adını bilmiyorum; Cezayir Sokağı’nın üst başında, Tophane’ye dönen Hayriye Caddesi üzerinde 9 numaralı apartman, 2’nci kat. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi ile Beyoğlu Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirilen “Edebiyatın İzinde Beyoğlu” projesinden burada daha önce söz etmiştim. İşte o projeyle

Devamı »
Florya

Beyti Et Lokantası

Beyti… En, en, en sevdiklerimden.  Malum; İstanbul’un en eski et lokantası. 1945’te Kırım göçmeni Abdülmuttalip Güler ve oğlu Beyti Güler tarafından Küçükçekmece Gölü kıyısında 4 masa, 16 sandalyeli küçük bir köfteci olarak açılmış. Birkaç yılda ızgara et lokantası haline gelmiş.  Beyti Bey’in çok çalışkan ve

Devamı »
Zeyrek

Betoven Apartmanı

Ya sonra bana “Bu apartmanların, apartman isimlerinin hikâyelerini niye merak ediyorsun?” denmiyor mu? Bunu okuyun; ef-sa-ne… 10-15 kişi dün bana, klasik müzik yayıncısı Serhan Bali’nin bir Twitter paylaşımını gönderdi; “Nilay Hanım nasıl sizden kaçmış” gibi notlarla… Konu, Fatih Kadınlar Pazarı‘nın ortasında satıcıların arasında kalmış bir eski

Devamı »
Fatih

Yervant Terziyan ‘İkizleri’

Yine bir gün bir apartmanın geçmişini araştırırken, eski bir fotoğrafta çok güzel bir bina gördüm. onedio.com, mimarının Vedat Tek olduğunu, Fatih Belediye Binası olarak kullanıldığını yazıyordu. Böyle haberler çok da kopyalandığından, koca binanın tarihi tekrar yazılıp mimarı değiştirilebiliyor! Tamam, uzman değilim ama Vedat Tek yapıları

Devamı »
Karaköy

Kamondo Merdivenleri

Kamondo Merdivenleri; Karaköy Bankalar Caddesi’nden Banker sokağa ve kuleye çıkan dik yokuşa 1875 yılında inşa edilmiş. Abraham Salomon Camondo torunlarının okula rahat gitmesi için yaptırmış bu merdivenleri. İyilikleri, yardımseverlikleri, kültürel hayata katkılarıyla ünlü aile, 1492’de İspanya’dan kaçıp Venedik üzerinden İstanbul’a gelmiş. Burada ve Paris’te önemli

Devamı »
Moda

Arif Paşa Apartmanı

Şöyle bir eposta aldım: “Sayın Nilay Örnek, Sitenizin tanıtım yazısında ‘Mimari anlamda değerli, hikâyesi olan yapıların kaydını düşelim. Bir hafıza oluşturalım, kaynak sunalım’ demektesiniz. Bu samimi çağrıya kulak vererek, Caferağa, Ruşen Ağa Sk. 18/A, 34710 Kadıköy/İstanbul adresinde bulunan apartmana ait görüntüler ile yazımı paylaşmak istedim. Saygılar, Sevgiler Mehmet

Devamı »
Mecidiyeköy

Hukukçular Sitesi

Le Corbusier; sanırım mimarlık söz konusu ise öğrenilen ilk beş isimden biri… ‘Oyunu’ değiştirenlerden…  1887 İsviçre doğumlu; mimar, mobilya tasarımcısı, heykeltraş, ressam, yazar. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan konut sorununa karşı çok düşünenlerden. Marsilya’da, savaş sonrası evsiz kalan Fransızlar için tasarladığı Unite d’Habitation (Barınma

Devamı »