Cili Apartmanı

Yaşayanlarına “Beni kahveye davet edin” diyeceğim bir apartman daha buldum; umarım orada yaşayanlar apartmanlarının geçmişini biliyordur.

Cili, bu siteyi oluşturan Instagram hesabına ilk yazdığım apartmanlardan. Hatta baktım 9’uncu. Spotuna şöyle yazmışım: “Yaşayanlarına ‘Beni kahveye davet edin” diyeceğim bir apartman daha buldum; umarım orada yaşayanlar apartmanlarının geçmişini biliyordur.”

Bence bileni var:) Çünkü anladım ki bir aile apartmanı ve aylar, hatta yıl sonra ‘Cili’ isminin manası anlaşıldı. Bundan sonrası yeni bilgiler, sonra da ilk yazıyla karşılaşacaksınız, mimar Zeki Sayar’ın cümleleriyle… Başlayalım…

EFSANEVİ ŞARKILARIN YAZARI

‘Kimler geldi kimler geçti’, ‘Hoş gör sen’, ‘Bambaşka biri’, ‘Haykıracak nefesim kalmasa bile’, ‘Sensiz yıllar’, ‘Memleketim’ ve daha bir çok unutulmaz şarkı kimin? Fikret Şeneş’in…

Biz onu şarkı sözleriyle de tanısak, sesi de güzelmiş… Kolejdeki hocası Faruk Nafiz Çamlıbel “Kolejin sesi” diye severmiş onu. Amerikan Kız Koleji’nden sonra konservatuvarda şan eğitimi almış. Ama erken yaşta evlendiği için konservatuarı bitirememiş. 

Müzik dünyasına girişi ise ilginç.. 1950’lerin ortalarında Erol Büyükburç’u dinlemeye giden Fikret Hanım, İngilizce bilmeden o dilde şarkı söyleyen Büyükburç’a şarkıları anlatırmış. Sonra İngilizce şarkılar yazmaya başlamış. “Şan dersi aldığım ve yıllarca piyano çaldığım için nereye hangi sözün uyduğunu, ölçüyü biliyordum. Tanju Okan’la benden ‘Strangers In The Night’a Türkçe söz yazmamı istedi. 1960’ların sonunda -40’lı yaşlarında-, ilk Türkçe söz yazdığım şarkı ‘İki Yabancı’ çıktı ortaya. 1996’da da Ajda’ya (Ajda Pekkan) verdiğim ‘Bir Hata’ ile kapanışı yaptım” diye anlatıyor o günleri; 2007’de Milliyet Pazar’da Elif Berköz Ünyay’a verdiği röportajda.

Sanatçı Işıl Yücesoy’un ifadesiyle ‘o bir şarkı rejisörü imiş’; kıymetiyle anmak lazım.

SOYADI AŞIK ANNE-BABADAN GELİYOR: ŞEN EŞ! 

Bina bağlantısına gelirsek; Gümüşsuyu’ndaki Cili Apartmanı benim bu hesaba ilk yazdıklarımdandır… Manzarası -ben görmesem de- şahane eminim; girişi -saçaklı severim- hoşuma gidiyor. En çok ismine takılıyorum niye Cili?

İşte burada sitede Cili Apartmanı yazımın altına yorum yazıp haber linkini paylaşan Helin Özdoğan giriyor; sağolsun!

Fikret Hanım anlatıyor: “Annem ve babam 45 yıl süren büyük bir aşk yaşadılar. O kadar mutluydular ki soyadı olarak Şeneş’i aldılar. Annemin adı Calibe’ydi ama babam ona Cili derdi. Şu an oturduğum Cili Apartmanını da annem için yaptırdı.”

Vay canına…

CİLİ, CALİBE’NİN KISALTILMIŞI, BİLEMEZDİM!

2015’te kaybettiğimiz Fikret Hanım iyi ki müziğe dönmüş. Şarkı sözü yazmaya daha erken başlasa daha neler dinler, duyardık kim bilir. Bu vesileyle birkaç Şeneş röportajı okudum, açık sözlülüğü, neşesi, fıkır fıkır ama asil havası, -bana öyle geldi ki- rahatlığı, kadınlığı hoşuma gitti. 

Bazen bir kitaptan, bazen bir röportajdan bir satır tamamlıyor her şeyi. Yoksa ‘Cili Apartmanı’ niye ‘Cili’ nereden bilebilirdik ki?

GİRİŞİNİ SEVİYORUM

Ara sıra önünden geçtiğim Cili Apartmanı’nın Arkitekt Dergisi’nde gördüğüm bina olduğunu girişi sayesinde fark ettim; zaten ‘özel tasarlanmış girişler’e bayılırım. Sarmaşıklarla kaplı kapıda, eski kalmış (güzel) ismini zor okudum ama o. Rengi yeşil olmuş. Duruyor! Oh!

Mimar Zeki Sayar; eski fotoğraflar Foto İskender’in.

BASMAKALIP DEĞİL!

İşte Zeki Sayar’ın mimarı olduğu apartman hakkındaki bilgiler, kendi çıkardığı dergiden:

Cili Kiraevi Taksim’de Gümüşsüyü ile Kabataş arasındaki sırtları teşkil eden arsalardan biri üzerinde yapılmıştır. Çok dik bir meyil üzerinde olan bu yapının ön sokak yüzü 4 kat, denize bakan arka yüzü de 6 kattan teşekkül etmektedir. Binanın tâli bir sokak üzerinde, manzara ve vaziyet bakımından da müsait bir yerde oluşu plânın basma kalıp apartıman tiplerinden farklı olabilmesine imkân vermiştir. Önde arsanın müsaadesi nisbetinde bir bahçe bırakılarak binanın geri çekilmesi sayesinde sokağın darlığı telâfi edilmiştir. Kat plânlarında kabul, servis ve yatak kısımları gerek orientation ve manzara bakımından, gerek birbirile bağlantısı bakımından düşünülerek yerleştirilmiştir. 

‘MODERN KONFORLAR İTİNA İLE TATBİK EDİLMİŞTİR’

Esas merdivenle servisin, servis kısmı ile yemek salonunun bağlantısı, yatak odaları ve banyonun bir koridorla ayrılması plânda iyi halledilmiştir. Sokak sakin olduğundan yatak odalarının ön yüze konmasında mahzur bırakmamıştır. Bu sayede önleri büyük kapâli terasla bağlanan yemek salonu, kabul salonu ve büro geniş bir görüş sahasına hâkim yapılabilmiştir. Son katın üzeri gezilmeye müsait bir teras halinde ve sıcak asfaltla tecrid edilmiştir.

Dış sıva açık gri renkte pürtüklü edelputz, yalnız ön çıkıntı taraklı mermer sıvadır. Binada kalorifer, sıcak su, tabiî vantilâsyon, zil tertibatı gibi modern konforlar itina ile tatbik edilmiştir. Mimarî bakımından ön yüzde sade çizgi ve tonlarla iddiasız, fakat temiz bir görünüş istihdaf edilmiş, deniz yüzü inşai icapların verdiği şekilde bırakılmıştır.” (Son iki paragraf için kaynak: ARKİTEKT Cilt: 1936  Sayı: 1936-01 (61)  Sayfa: 1-8):

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

8 Yorumlar
  • Helin
    Tarih: 02:05h, 19 Aralık Cevapla

    Bu apartmanı Fikret Şeneş’in babası yaptırmış. Eşi Calibe Hanım’ı çok sevdiği için Cili diye hitap ediyormuş. Apartmanın ismini de bu yüzden Cili koymuş 🙂

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:00h, 19 Aralık Cevapla

      Merhabalar Helin Hanım, bu ipuçları/bilgiler şahane! Şahane. Yazıya eklemek isterim, soyadınızı da yazarsanız öyle yazayım, hatta başka kaynaklar varsa ekleyerek…

  • helin özdoğan
    Tarih: 21:20h, 04 Ocak Cevapla

    Merhaba ben Helin Özdoğan, apartmanla ilgili verdiğim bilgilere buradan ulaştım 🙂 https://web.archive.org/web/20130216190718/http://www.milliyet.com.tr/2007/09/09/pazar/paz02.html

    • Nilay Örnek
      Tarih: 21:38h, 04 Ocak Cevapla

      Ay harikasınız! Ben bunları ayrı yazar, eklerim. Müthiş. Ay çok kıymetli.

  • Terspabuclar
    Tarih: 17:10h, 08 Nisan Cevapla

    Allah’ım hayatıma damgasını vurmuş tüm şarkıların hikayesi ayrı güzel Ajda ayrı güzel.Helin ve Nilay Hanım ellerinize sağlık

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:21h, 13 Nisan Cevapla

      teşekkürler:)

  • Didem Avincan
    Tarih: 11:03h, 22 Haziran Cevapla

    Merhaba,
    Yakın zamanda harika bir şey öğrendim, biraz okuma yapıp hemen paylaşmak istedim. Belki çok kişi biliyordur ama yine de bu güzel sayfada not olarak kalsın. Pınar Erkan’ın programını dinliyordum. İstanbul’da mutfak düzeni, modern mutfak derken konu Frankfurt Mutfağı’na geldi ve neler duydum neler:) Tasarım tarihi/kültürü kilometre taşlarından Frankfurt Mutfağı tasarımcısı Margarete Schütte-Lihotzky Gümüşsuyu’nda bir apartmanda yaşamış! Pınar Erkan ‘çok da güzel fotoğrafları var’ deyince daha da heyecanlandım. Biraz araştırma yaptım ve sanat tarihi profesorü Burcu Doğramacı’nın çalışmasına rastladım. Viyana’nın ilk kadın mimarı kendisi gibi mimar olan eşi Wilhelm Schütte ile birlikte 1938’de İstanbul’a geldiklerinde/sığındıklarında burada Cili Apartmanı’ında oturmuşlar.
    Her ikisi de mimarlığa burada devam etmişler. Wilhelm Schütte Arkitekt dergisine yazılar da yazmış. ( Yani yazdığı derginin kurucusunun tasarladığı evde oturmuş:)
    M.S. Lihotzky’nin Viyana’da tutuklandıktan sonra, İstanbul Üniversitesi sanat tarihi kürsüsü kurucusu Prof. Dr. Ernst Diez de bu dairede bir süre kalmış. M. Schütte-Lihotzky’nin sosyal mimarlık üzerine çalışmaları, İstanbul’daki projeleri, eşi ile birlikte burada verdiği dersler ve hatta dairenin efsane manzarası için Diez’in yazdıkları makalede detaylı okunabilir.

    Nilay Hanım ben kaynak linkleri, içeriden ve balkondan fotoğrafları da paylaşacağım sizle,
    Çünkü niye, Her Umut Ortak Arar diye.
    Sevgiler

    • Nilay Örnek
      Tarih: 18:31h, 28 Haziran Cevapla

      Ben de dinleyeyim:) Ben biliyordum Sevengül Sönmez anlatmıştı, ben de istedim ki o yazsın, elinde fotoğraf bile var ve gösterdi. ama editör-yazar kısmı daha ağır olabiliyor:) Demek orada da bahsedilmiş. Şahane:) çoook teşekkürler, yine

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Kunt Apartmanı

İlginç balkon yapısıyla dikkatimi çeken bana yan komşularına göre hep “daha yeni bir tarihte yapılmış” izlenimi veren bir yapı. Ben buraya daha derin bakacağım. Ama bir ipucu bulmuşken konuk yazarım Aslı Örnek. ‘DAİRENİN HER YANINDAN LÜKS AKIYORDU’ “Bir dönem Gümüşsuyu’ndaki Kunt Apartmanı’nın sakinlerinden biri de

Devamı »
Nişantaşı

Dorsay Apartmanı

Bulmacalarda klasik sorular vardır, kardeşim böyle şeyleri iyi bilir. ‘Dorsay’ denilince film eleştirmeni, sinema yazarı Atilla Dorsay’dan ziyade “Uzun erkek pardösüsü” cümlesi geliyorsa aklınıza tebrikler, iyi bir bulmacacısınız. Girişindeki bilgi panosu sağolsun, Nişantaşı Poyracık Sokak’taki bu bina hakkında şunu biliyoruz; 20. yüzyılın dünyaca tanınmış opera

Devamı »
Gümüşsuyu

Gümüşay Apartmanı – Ahmet Hamdi Tanpınar Evi

Misal çok yakınımda Gümüşsuyu-Ayaspaşa Emektar Sokak’ta bir berber var. Berber gibi berber. Saç tasarımı falan yapmıyor, pencereleri David Beckham ya da Ronaldo fotoğraflarıyla donatılmamış ve uygun fiyatlı. Meğer onun olduğu bina, Gümüşay Apartmanı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın son yaşadığı ve Türk Edebiyatı’nın benim en, en, en,

Devamı »
Yeşilköy

Deniz Park Apartmanı & Deniz Park Otel

Ne yapılış yılını ne de mimarını bulabilmiştim ama Instagram, yorumlar, okuyucu katkısı şahane!  Yeşilköy’deki ilginç binalardan biri diye düşünüp paylaştım, girişi, geniş, bahçesi hoşuma gitti. Ve ismi… Deniz Park yıllar yıllar evvel İstanbul’un, en popüler otellerinden biriymiş. 1957’de büyük bir yangınla kül olmuş; hatta yangın

Devamı »
Talimhane

Divan Apartmanı

“Taksim, Talimhane’de ailemin 50, benim 30 yıl yaşadığım binayı anlatacağım” yazmıştı Burak Başcumalı bana. İçinden -şimdi yaşayan olmadığı için bakımsız olduğunu belirterek- harika fotoğraflar da atmıştı… Ben de tesadüf, fotoğraflamışım dışardan zaten onların binayı.  Bu hafta yazı geldi. Ama sürpriz, abla kardeş yazmışlar! Harika değil

Devamı »
Gümüşsuyu

Marmara Apartmanı

Malum, ‘art nouveau’ zarif dekoratif süslemelerin ön plana çıktığı, kıvrımların, sarmalların, bitkisel desenlerin, çiçeklerin sıklıkla kullanıldığı bir sanat akımı. İnönü Caddesi’nde bugüne gelebilen başka ‘Art Nouveau’ örnekler var ama bu apartman onlara da benzemiyor. Daha sade, daha ‘cool’. Bilgi bulamıyor, emin de olamıyorum uzun süre…

Devamı »
Gümüşsuyu

Banka Apartmanı

Ben “Bana bilgi verin, beni kahveye çağırın” deyip duruyorum, aranan kan Kanada’dan geldi:) İpek Alp’in mesajı benim için o kadar önemli ki…  Akrabalık, arkadaşlık ve apartman ilişkileri… Hani aynı apartmanda oturan aileleri biliyoruz ama burada mahalle kurulmuş! Bir de yıllardır çok beğenerek baktığım sevgili “Banka”

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.