Cumhuriyet Apartmanı

İstanbul, Taksim, Cumhuriyet Caddesi, Yapım Yılı: ? Mimar: ?

Çok düşünüyorum; “O apartman neler gördü acaba?” 

Görmüş geçirmiş apartmanlardan biri, Taksim’de Cumhuriyet Caddesi üzerindeki Cumhuriyet Apartmanı.

Şirin Devrim’in Şakir Paşa Ailesi adlı kitabını okuduğumdan beri merak ettiklerimden.

Zamanında “Taksim Bahçesi”, şimdi Gezi Parkı manzaralı. Şirin Devrim’in annesi Fahrelnissa, o dönem İzzet Melih Devrim ile evli. Ama ayrı yaşamaya başladıkları dönem. İzzet Bey, Cumhuriyet Caddesi’ndeki Cumhuriyet Apartmanı’na taşınıyor. Fahrelnissa da Gümüşsuyu’nda; yakınlar, yürüyerek 5 dakika. Şirin Devrim, 29 Ekim 1939’da çocuk daha, o günü balkondan geçit töreni izleyişlerini ve köyden yanlarına gelen çocukları anlatıyor. O kadar manidar satırlar ki, bana bayağı ilginç gelmişti. 

7+1, 2 BANYOLU DAİRELER

Bu apartman ile ilgili başka anılar da var; güncel ve eskilerden.

Misal ODTÜ Mezunlar Derneği (@Odtümist) binadaymış, onlar binayı pek seviyor gördüğüm. Instagram’da @zurcin1975 isimli kişi bana yazmış idi:

“12 sene reklam ajansımıza (Pit Stop İstanbul) nefis ev sahipliği yaptı bina. Dairelerin içi tam Fransız mimarisi. Salon salomanje kocaman bir salon, servis holü olan bir mutfak, 6-7 oda. Daire kapıları camlı. Giriş holünün yerleri kesme taş kaplama… Özleyeceğiz..” @pitstopistanbul

Apartmanın mimarını bulamadım; girişi hâlâ çok güzel. 1929 yılında yapılmış. 300 metrekare, 7+1, 2 banyolu daireler. Önüne konulan tünel girişiyle eski havası bozulmuş bence ama içine girince bir başka.

KİMLER GELDİ, KİMLER GEÇTİ BU APARTMANDAN

Apartmanın eski hikâyelerine, anılara dönersek…

Yıl 1954, Doğan Nadi, Cumhuriyet’te edebiyat söyleşileri yayımlanan genç Edebiyat Fakültesi öğrencisi Sermed Sami Uysal’ı çağırıyor. 

“Hacı Ömer ile tanıştım. Sıfırdan milyoner olan biri… Onunla bir röportaj yap… Başka milyonerleri de bul… Bir seri hazırla” diyor. Sermed Sami Uysal, elli yıl öncenin milyonerlerini buluyor. Onlarla konuşuyor. Röportajlar Cumhuriyet gazetesinde yayımlanıyor.

İşte o röportajdaki isimlerden biri Naki Erenyol.
Şark Yağ Boya Fabrikası’nın yarı hissesine ve de bir kauçuk şirketine sahip olan milyoner Erenyol’un Taksim’de bir apartmanı, Ada’da bir köşkü var.

O apartman Cumhuriyet Apartmanı.

Mimar Serkan Yetgin sağolsun bana gazete kupürleri, kitap sayfaları gönderdi. Mesut Bayrakçı’nın ‘Yazabildiklerim’ adlı kitabı da çok şey söylüyor. Ali Naki Erenyol ile gelini Nükhet’e dair İzlenimler, Asil Nadir cümleleri ilginç. Kimler gelmiş kimler geçmiş apartmandan… Girişinde heykeller, apartman görevlisinin kıyafeti. Saray gibi bir ev.

 

  • Önemli, araştırmaya değer not, “Cumhuriyet Caddesi üzerindeki Cumhuriyet Apartmanı. 1881 yılında Mimar Alexandre Vallaury tarafından inşa edilmiştir” diyor Salt Arşiv’de bir fotoğraf altında, https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/210973 Salt Arşiv çok güvenilir bir kaynak olduğundan, “Doğrudur” diye düşündüm ama, bina Vallaury’nin yaptığı binalar arasında da görünmüyor. 

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

4 Yorumlar
  • Nilhan Madenci Koçer
    Tarih: 01:04h, 19 Kasım Cevapla

    Nilay hanım merhaba Dedem Mehmet Arif Madenci ile ilgili araştırma yaparken sayfanıza rastladım Cumhuriyet Apartmanında yaşamış ve orada vefat etmiş Ölüm ilanını paylaşmışsınız zaten Yeniköydeki Madenci Arif Bey yalısını yaptıran kişi de kendisi. İstediğim birçok bilgiye sayfanız sayesinde ulaştım Şahane bir iş yapmışsınız Kutluyorum Sizinle tanışmıştık ama bu yönünüzü bilmiyordum Başarılar diliyorum

    • Nilay Örnek
      Tarih: 21:46h, 21 Kasım Cevapla

      Teşekkürler… Ve.. Nerede tanıştık?:)

  • Sevil
    Tarih: 14:56h, 23 Ağustos Cevapla

    Merhaba, aşağıda göndermiş olduğum , 1931 tarihli Son Posta Posta Gazetesinin ilk sayfasinda Cumhuriyet Apartmanı ile ilgili küçük bir bölüm var, ilginizi çekeceğini düşünerek paylaşmak istedim.Sevgiler…
    https://www.gastearsivi.com/gazete/son_posta/1931-06-27/1

    • Nilay Örnek
      Tarih: 22:21h, 24 Ağustos Cevapla

      ah şahane! ve demek ki sonraki sayfalarda başka binalar da var! sağolun

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Beylerbeyi

Jak Kamhi Villası

Çok söylüyorum, hep söyleyeceğim kentteki değişimleri anlamanıza yarayacak, tarihe doğru bakmanızı sağlayacak “kayıt yok”; olan kayıt düzensiz, bağlamsız, dolayısıyla neredeyse yararsız. Kopuk. Salt, arşiv hizmetiyle, mimari ve tasarım alanında yapmaya çalıştıklarıyla nadir “şükür var” dediklerimden. Havuzu önüne almış Jak Kamhi Villası fotoğrafını ilk Salt’ın arşivinde

Devamı »
Beyoğlu

Taray Apartmanı

Bina yazıları yazarken, o binada hâlâ oturan tanınmış biri varsa onun adını geçirmiyorum. Misal, o binada daha önce oturan yazar-çizer-oyuncular olmuşsa onlardan bahsediyorum da güncel olarak oturanların ismini -onların özel bir “Yazabilirsin” izni ya da rahatlığı yoksa- yazmıyorum. Bir dönem Ahmet Hamdi Tanpınar’ın kartvizitine ev

Devamı »
Galata

İngiliz Postanesi (Postane İstanbul)

“Sosyal, çevresel ve kentsel etki odaklı çalışmalara, ortak kültürel üretimlere ev sahipliği yapacak olan Postane, 9 Ekim Cumartesi kapılarını açıyor!” duyurunusu görür görmez, benim için Mekânda Adalet Derneği’yle de özdeşleşen, @postaneistanbul‘un kurucu direktörü sevgili Yaşar Adanalı’dan binayı yazması için ısrarcı oldum. Yaşar, en “Özlemiyorum” diyene

Devamı »
Harbiye

Surp Agop Sıra Evleri

Bu sıra evleri, Fransa’da okumuş Osmanlı döneminin Ermeni mimarlarından Aram Tahtacıyan tasarlıyor; amaç, Elmadağ Surp Agop Hastanesi Vakfı’na gelir sağlamak. Daha sonra bu evler hastanede kalan, yaşayan bazı yoksul insanların da yaşam yeri oluyor. Afife Batur arşivlerinden anladığım, hastaneye çok gider olmasın diye kullanılan malzemede

Devamı »
Cihangir

Yeşil Palas

İstanbul Gümüşsuyu’ndanki Marmara Apartmanı‘nı, Eminönü’ndeki eski Atalar, şimdiki LCW Mağazası‘nı yazdıktan ve mimar Apostolos Pistikas‘ın eserlerinin izine düştükten sonra bulduğum Pistikas Apartmanı (Ateşler Binası) ile Merkez Apartmanı‘nı (şimdi bir otel) yazmıştım… Pistikas’ın bina kaydını tutmak için çıktığım bu yolculukta bulduğum binalar ‘şimdilik’ bitti sanırken Didem

Devamı »
Çemberlitaş

Barın Han

Prof. Emin Barın; mücellid, yani cilt yapan biri ve eşsiz bir hattat. Ve bence çok kıymetli bir grafik sanatçısı. Onun elinden çıkan küfi eserlere bakmaya doyamıyorum. Anıtkabir’de de onun yazısını görebilirsiniz, pek çok tahmin bile edemeyeceğiniz yer ve ayrıntıda da. BABADAN MÜCELLİD, BABADAN HATTAT 1913’te,

Devamı »
Çankaya

Pembe Köşk

Bugünkü yapı Ankara’dan; konuk yazarım Yiğit Ahmet Kurt. Buyrunuz… Eylül 1923; Garp Cephesi Kumandanlığı tamamlanmış, artık Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde hariciye vekilidir İsmet Paşa. Kısa bir süre sonra Cumhuriyet ilan edilecek, kendisi de ilk başbakan unvanını alacaktır. Düşman işgalinden kurtarılmış bu yeni ülkede sıra artık

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.