Eski Akbank Genel Müdürlük Binası

KASIM 2023: Binanın son haline dair bir güncellemeyi buradan okuyabilirsiniz.

Meclis-i Mebusan Caddesi üzerinde mimar Sedad Hakkı Eldem tarafından tasarlanan, -eski- Akbank Genel Müdürlük Binası… Sonradan Aksigorta Genel Müdürlüğü olarak da kullanılan bina, 20. yüzyılın simge modern yapılarından biri sayılıyor.

Peki şimdi için tamamen boşaltılan, soyulan bu binada ne oluyor? Güçlendirme ya da yenileme mi?

Yıllardır boş duran, yakın zamana kadar içinde hareket olmadan duran bina, -ben yeni halini dün gördüm- ‘hareketlenmiş’!

BU BİNAYA NELER OLUYOR?

Camlar tamamen kırılmış, içindeki her şey sökülmüş, boşaltılmış. Bir takım işçiler var; bir taraftan yandan sıva vs yapıyor… Sordum; Belediye çevredekilerin şikâyeti üzerine bir tür kapama yapıyormuş. Çevredeki esnaf ile konuştum. Herkes çok şikâyetçi. Gün be gün içinin soyulduğunu, binanın 2 ay gibi bir sürede bu hale geldiğini, çevreye kalaslar vs düştüğünü, güvenlik sorunu olduğunu anlattılar. Bu arada yağmadan sonraki halini buradan görebilirsiniz, bana Çağlar Ongan gönderdi, buyrun

REZA ZARRAB’A GEÇMİŞ!

Bina hakkında türlü türlü, hiçbiri de iç acıcı olmayan haberler çıktı.

Arkitera’dan Bahar Bayhan bina hakkında bir dönem takip yapmış; ilk haber “72 milyon dolara İlkhanedan Otelcilik ve Turizm Anonim Şirketi’ne satılan yapının otele dönüştürülmesi bekleniyor” (22 Temmuz 2014).

Hatta şu projeyi de buldum https://www.gadarchitecture.com/tr/findikli-hotel–istanbul

Sonra… Mimar Haydar Karabey’in binanın otel yapılacak olması ve sahip çıkan olmamasıyla ilgili eleştirel yazısı üzerine, MSGSÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Başkanı Prof. Gülşen Özaydın, binanın tescillenmesi için Mimarlık Fakültesi’nden 54 öğretim üyesinin imzasıyla başvuruda bulunulduğunu açıklıyor. (21 Ekim 2014)

31 Aralık 2014’te ise Çiğdem Toker, Reza Zarrab’ın çoğu ‘Royal’ ile başlayan farklı şirketlerinin bu binaya taşındığını, burada toplandığını yazdı.

Aradaki zamanda neler oldu acaba?

Açıkçası ne olup bittiğine, binanı son sahipliğinin ‘kimde kaldığına dair’ Twitter ve Instagram’dan süper verimli yanıtlar aldığımı söyleyemem.

Çok kişi “Bence şöyle… Bence otel olacak” gibi yorumlar yazdı; bir kısmı zaten benim metinde yazdıklarımı bana yazdı, genellikle bilgiler 2014’e dair metinlerde kaldı.

‘BİNAYA 3 KAYYUM ATANMIŞTIR’

Instagram’da “Mimarlık Kütüphanesi” adlı hesaptan şöyle derli toplu ve kayyum durumundan emin, bir mesaj geldi:

“Nilay Hanım merhabalar, Sedad Hakkı Eldem Hocamızın müellifi olan Akbank Binasına ilişkin biraz bilgi vermek isteriz sizlere; bina İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 13.05.2016 tarih ve 4431 sayılı kararıyla II. grup korunması gerekli kültür varlığı olarak tescillenmiştir. 

Bina 03.05.1967 tarih ve 2/35 sayılı, Sedad Hakkı Eldem Hocamızın imzasının bulunduğu mimarî projeyle inşa edilmiştir.

 II. Ulusal Mimarlık Akımı Örneği olarak addedilmektedir. Ak Sigorta A.Ş’den Arkla Otelcilik ve Turizm A.Ş’ye satılmıştır, bu şirket Reza Zarrab’a ait olup daha sonraki süreçlerde Zarrab’ın malvarlığına el konulması süreciyle birlikte İstanbul 7. Sulh İdare Mahkemesinin kararıyla binaya 3 kayyum atanmıştır.”

MİMAR SİNAN ÜNİVERSİTESİ TALİP

Ali Sanyeler ise kendisinin de mimarlık öğrencisi olduğu Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin rektörü Handan İnci’nin mesajını bana göndermiş. Handan Hanım (ki gerçekten bu konularda çok duyarlı bir isim olduğunu düşünüyorum uzaktan) şöyle yazmış: 

“Fındıklı’da, üniversitemizin tam karşısında yer alan ve her geçen gün yıkıma doğru sürüklenen II. derece kültür varlığı olarak tescil ettirdiğimiz, hocamız Sedad Hakkı Eldem yapısını korumaya ve en iyi şekilde değerlendirmeye talibiz.”

https://twitter.com/handaninciMSGSU/status/1443635016416866315?t=Ildm-DspJsEVW350y0gB3A&s=19

Buradan tescil yapıldığını da anlayabiliyoruz.

GÜVENLİKLER GİDİNCE

Halil Aydoğan da Instagram’dan; “Yakın zamana kadar güvenlik şirketi vardı, onlar çıkınca bina yağmalandı” yazmış ki, bu da bu kadar sene, yine maalesef işlevsiz duran binanın birden korumasız, yağmaya maruz kaldığını bize açıklıyor.

SEDAD HAKKI ELDEM ŞÖYLE YAZMIŞ

Binanın ilk yıllarına dönersek, 1968’te inşa edilmiş bina hakkında Sedad Hakkı Eldem, 1971’de Arkitekt dergisine bir de yazı yazmış. Başında yapmak isteyip sokağı yapısı nedeniyle yapamadıklarından bahsederken sonra şöyle devam ediyor:

“Binanın plânında öncelikle uygulanmasına çalışılan özgü, büyük ve toplu çalışma yerleri sağlanması olmuştur. Bu sebepten dolayı, memur ve müdürleri ayrı ayrı bölmelerde oturtmaktansa, bunların tek büyük salonlarda yerleştirilmelerine gayret edilmiştir. Bu salonlar binanın bütün cephe uzunluğunda ve 11 metre kadar derinliktedir. Ortalarında direkler yoktur. Bu büyük mekânlarda çiçekli alçak bölmelerle müdür ve muavinlere yer ayrılması, masa ve çiçeklikler düzeninin ortogonal olmayıp, serbest ve farklı yönlerde tertiplenmeleri düşünülmüş iken, tatbikatta bundan vazgeçilerek daha alışılmış ve aksiyal bir sisteme dönülmüştür.

Büyük salonların tavanları akustik levhalarla kaplıdır. Anemostatlar gömülü ve her tarafın aynı şekilde havalandırılmasına imkân verecek şekilde düzenlenmiştir. Işıklıklar da tavan yüzeyleri üzerinde eşit aralıklara bölünmüştür. Binanın dıştan gece görünüşünde düzenli ve aynı renkte bir ışık taksimatının sağlanmasına gayret edilmiştir. Bu ölçüde büyük büroların bu şekille aydınlatılmaları Türkiye’de birinci defa burada uygulanmıştır. Bina betonarme karkastır. Sistemin olağanüstü büyük açıklıkta olması yüzünden eksenler üç metre gibi dar bir aralık ile düzenlenmiş, direklerin derinlikleri arttırılmıştır. Bu sayede döşeme kalınlıkları yarım metre içinde kalabilmiştir. Betonarme elemanlarının başlangıçta Marmara mermeri ile kaplanmaları düşünülmüş iken, bu malzemeye karsı genellikle beslenen çekimserlik yüzünden, bunlar sonradan sunî taşa çevrilmiştir. İlk projede ön görülmüş olan özel dekor ve döşemeden sonradan vazgeçilmiş bankanın stokları ile yetinilmiştir.”

FOTOĞRAF NOTLARI

Güncel fotoğrafların hepsini ben çektim, eskilerden kapak fotoğraflar Salt Mimarlık ve Tasarım Arşivi‘den, geri kalan da Arkitekt dergisi 1971 tarihli sayısından.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

2 Yorumlar

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Ziverbey

Razi Trak Köşkü

Çıkan kısmın özeti: Şişli’deki Trak Apartmanı‘nın Trak Ailesi ile ilişkisini henüz kuramadım, belki de hiç yok.  Ancak Halaskargazi Caddesi üzerinde Trak Apartmanı’nın karşı çaprazında yer alan Gün Apartmanı‘nı yaptıranlar Traklar. Aileden orada oturanlar da olmuş. Ama Emine-Razi Trak çiftinin asıl oturduğu, çocuklarını -İnci, Elçin, Ethem

Devamı »
Daday

Ballıdağ Sanatoryumu

Kastamonu, değerinin az bilindiğini düşündüğüm şehirlerden; doğasından pastırmasına, eski yapılarından mantarına çok kıymetli, Daday ilçesi ayrı güzel. Benim Kastamonu’yu sevme nedenim, orayı birlikte gezdiğim Ece Aydın’dır sanırım. Eski bir öğretmen olan annesinin adı İksir. Onun adına açtıkları etkileyici konaklama mekanı İksir Çiftlik Evi’nde, eski konak

Devamı »
Çankaya

(Birinci) Sönmez Apartmanı

Bina seven biri için, gizli bir güzelliği gösteren arkadaş çok havalı olabilir! Sevgili AnkaraApartmanları (Instagram ismiyle), Ankara buluşmamızda bana bir Sönmez Apartmanı gösterdi ki unutamıyorum. Ara ara açıp merdivenlerine baktığım oluyor. O günden beri de kendisine ısrar ediyorum, “Hadi yaz, yaz”… Bir istedim, iki Sönmez

Devamı »
Taksim

Pertev Eczanesi

Güzelliğiyle ara ara geçmişten gelen fotoğrafları paylaşılan bir yer; Taksim’deki Pertev Eczanesi. Geçen gün bahsettiğim, Nihat Vedat Tek mimarlığıyla yapılan Pertev Apartmanı‘nın alt katında, Kadri Eroğan tarafından yapılmış. Pertev Apartmanı’nın yapım yılı 1932, eczaneninki 1954 ve ayrı bir mimarı var. O zaman iç mimar kavramı

Devamı »
Maçka

Konak Apartmanı

Merve Başcumalı, burada önce kardeşi Burak ile birlikte Talimhane’deki Divan Apartmanı‘nı yazmış ardından da, yaşayanlarıyla görüşerek yine Talimhane’deki güzeller güzeli Taş Apartmanı‘nı kayda almıştı. Şimdi Merve Hanım, İstanbul’da Süleyman Seba Caddesi’ni bilenlerin göz aşinalığı yaşayacağı Konak Apartmanı’nı, ailesi onlarca yıldır o binada, hatta o binanın olduğu

Devamı »
Kurtuluş

Adil Çocuk Evi

Meğer ne çok insan görüp merak ediyormuş. Hatta ne çok insan bu ev üzerinden hayaller kuruyormuş. Efsanevi bilgiler de çok, “Sahibi şöyleymiş, böyleymiş…” En çok gelen yanıt ise: “Bir zamanlar ana okulu-kreşti”. 30 yıl ve öncesi öyleymiş: Adil Çocuk Evi. Ama ne efsane bir yuva.

Devamı »
Beyoğlu

Efi Apartmanı

Peki kim bu Sabiha Bozcalı? -Belki de- Türkiye’nin ilk kadın illüstratörü, ressam ve çalıştığı günlerde çok öyle adlandırılmasa da bugünden yaptığı işlere bakınca kesinlikle bir grafik sanatçısı. En çok bilinen özelliklerinden biri, Reşat Ekrem Koçu’nun ünlü İstanbul Ansiklopedisi’ni resimleyen kişilerden biri olması; 11 ciltte 901

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.