Hazzopoulo Apartmanı (Aslan Residence)

Katkıda bulunanlar: 
  • Didem Avincan
Yapım Yılı: 1892

Çıkan kısmın çooookk özeti: Beyoğlu Tel Sokak 29 numarada yer alan binanın (şimdi Ayramin Otel), Hanif Han ve Sadri Alışık Sokak no 25’te yer alan binayla benzerliklerini fark edip neredeyse birkaç yüz metre mesafede yer alan bu üç binanın ikiz, neredeyse üçüz olduklarını yazmıştım.
Bugün bu binaların önü, sokaklar çok kalabalık. Ama belki 1900’lü yıllarda yaşayanlar bu benzerliği çok net görüyorlardı.
Üç binanın da mimarı Antoine N. Perpignani ile Marko (Marcos) G. Langas idi.
Ben Tel Sokak 29 numaralı binanın eski adını bulamamıştım; Pervititch Haritaları’nda 35 nolu pafta tam o noktada bitiyordu!

SIRT SIRTA İKİZLER

Ama ama sevgili Didem Avincan, çok iyi dedektiflik yapar:) Ne yapmış, benim “ikizlerin” bayağı bayağı sırt sırta ve aynı isimli olduğunu tespit etmiş! Nereden Goad Haritalarından, pafta 40!
Ben ne yaptım? Koşa koşa gittim Sadi Alışık Sokak’a, heyecanla Didem Hanım’a Google Maps’ten iki binanın bugünkü durumlarını gönderdim. Bingo! İnsan yakın olduklarını anlıyor ama tepeden görmeden, labirent haline gelmiş o sokaklarda zamanında ikisinin de ismi “Hazzopoulo” olarak geçen, muhtemelen aynı aileye ait olan, kapıları ve pek çok öğleleri birebir aynı olan bu iki binanın “sırt sırta” olduklarını anlayamıyor! O kadar sevindim ki!

A VE X’İN GİZEMİ

Hazzopoulo geniş bir aile tahminimce ama ne arasam Hazapulo Pasajı çıktığından bir şey bulamadım.

İki binada da girişteki büyük kapının üzerinde, alt tarafta A ve (sanırım) X harfleri var. Anlamamıştım.

Ceren Öztürk, Instagram’da “Yunanca’da x harfi h diye okunuyor, aileyle ilgisi olabilir belki” dedi. Şahane bilgi! Zaten bir dönem binalarını aramak demek -hele de İstanbul söz konusu ise- bir kelime, soyadı ya da bina adını farklı farklı şekiller ve dillerde yazmak demek… Dahası da geldi, yazının en sonuna ekledim… (*)

AYRAMİN HAZZOPOULO’YA YAKIŞMIŞ DA…

Bu arada Sadri Alışık Sokak No: 25, Aslan Rezidans olmuş. İnternetteki fotoğraflarından girişteki iç-ahşap kapının orijinal kaldığını tahmin ediyorum, camında A ve X harfleri olduğundan. Merdiven korkulukları da bugün adı Ayramin olan binadakilerle aynı ama içi sıradan bir apart otel olmuş. Ayramin ile dışardan evet ama odalara bakınca benzer binalar olduklarını bile iddia etmek zor!:(

YAPIM YILI?

Bu arada Didem Hanım ile şüphelendiğimiz bir şey vardı; Tel Sokak’taki binanın restorasyon plaketinde 1921 yılı yazsa da biraz geç. Hem mimarların yaşam süresi-ortaklıkları, hem de bölgenin nizamı açısından.
“Nilay Hanım, Kubilay Arpacı tezi sizde vardı, oradan ve özellikle Hanif Han üzerine yazılmış bir tezden faydalanarak bulduklarımı ekte gönderiyorum, Sadri Alışık Sokaktaki Hazzopulo’nun yapım tarihi 1892 olarak belirtilmiş bir kaynağa göre..1910’da da A. Perpignani vefat etmiş bir başka kaynağa göre. İki mimarın da birlikte çalışma yılları ise, 1902-1909 olarak görülüyor” diyor Didem Hanım.

EKLEKTİK CEPHE ANLAYIŞI

Kubilay Arpacı’nın “İstanbul Mimarisinde Sanatkâr İmzaları (1800-1923)”  tezinden bir paragrafla bina:

“Sanatkârın Eseri ve Üslubuna Ait Özellikler: Bodrum kat üzerine, 4 katlı kâgir olarak inşa edilmiş bina bitişik nizamlıdır. Binanın cephe kurgusu, Hanif Han ile benzer anlayıştadır. Üçlü düzenlemeye sahip binanın zemin katı ve birinci katı rüstik, diğer katlar ise düz dokuludur. Zemin katı diğer katlardan daha yüksek tutulan yapıya giriş, batı köşede yer alan sağlanmaktadır. Üç bölümlü düzenlemeye sahip binanın orta bölümü zemin kattan itibaren çıkma şeklindedir. Çıkma, ayı başı kabartmalı çifte konsollarla taşınmaktadır. Çıkmadaki pencereler ikinci katta başlayıp üçüncü katta sona eren, rozetli başlığa sahip plasterlerle sınırlanmıştır. Plasterlerin üst kısmında diş kesimi silmeye yer verilmiştir. Bu silmenin üstünde yer alan dördüncü katın, çıkma üzerindeki pencereleri üçlü yuvarlak kemerden oluşan tasarıma sahiptir. Bina bu kattaki konsollar ile taşınan silmeyle sonlanmaktadır. Yapı, Hanif Han’da olduğu gibi eklektik bir cephe anlayışına sahiptir.”

ALFALAR OMEGALAR

(*) Instagram’da

“pinkflora19botanica” isimli kullanıcı şunları yazdı:
“Kapıda A X harflerini görünce, Chi Rho christigramı var malumunuz, aklıma o geldi. (Keza, içeride bir odada Hz. İsa ile ilgili blr tasvir olduğunu yazmışsınız.) Hani PX harflerinden oluşan X harfinin sağ ve sol kenar içlerine de Alpha ve Omega harfleri yerleştirilen şekil; A ve O, İncil’de “Ben Ahirim ve Ezelim” olarak geçer ( I am Alpha and Omega). Hatta, bu şekilde A X yanyanalaşır. Bu minvalde internete baktım, “The name Alpha Chi comes from the first letters of the Greek words Aletheia (Truth) and XAPAKTHP (Character)..” yazıyor bu harfleri isim olarak kullanan bir sitede: Bu harfler “Truth” ve “Character”i sembolize ediyormuş. Sanırım daha da araştırmak lazım. Aslında binaları inşa edenlerin “kardeşlik” bağlarına sahip oldukları, binalarına gizli semboller yerleştirdikleri düşünüldüğünde, belki de bu manada da işaretler içerebilir diye yorum yazmak istedim…”

 

Fotoğraf notları:

YOLLARI KESİŞENLER

Yolu Hazzopoulo Apartmanı (Aslan Residence) ile kesişen binaları aşağıda görebilirsiniz. Bu binaların hikâyelerini birlikte okumanızı öneririz.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Taksim

Ceylan Apartmanı

Malum, ‘geçmiş-hatıralar-Cumhuriyet dönemi mimarisi ve insanları’ minik minik yazıp paylaşıyorum. Bu süreçte de ara ara “Eğer ki hâlâ ayakta olan bu güzel binalardan birinde oturuyorsanız, az biraz da olsa hikâyesini biliyorsanız ne olur paylaşın, hatta beni kahveye çağırın” diyorum. Beni ilk kahveye çağıran, oturduğu bina

Devamı »
Cevizlik

Bakırköylü Sanatçılar Derneği (BASAD) / Bezazyan Lisesi

Darüşşafaka öğrencileri için İş Sanat’ta düzenlenen bir yeni yıl etkinliğini gözlemleme fırsatım olmuştu. Harun Tekin sahnedeydi. Bir ara tuvalete gittim; iki kız konuşuyorlardı. – Bugüne kadar kaç ünlü gördün? – Sadece bugün; Harun Tekin. – Benim bugün üç oldu…  “Bir ekran aracı olmadan, kanlı canlı

Devamı »
Gümüşsuyu

Gümüşsuyu Palas (Azaryan Apartmanı)

Gümüşsuyu Palas, orijinal adıyla Azaryan Apartmanı… Art Nouveau, Neo Barok karışımı yapısıyla Gümüşsuyu, İnönü Caddesi’nin en havalısı, en eski binalarından biri… İnternette hakkındaki çoğu bilgi tek bir kaynaktan kopya gibi; bu da muhtemelen bende de olan Beyoğlu Ansiklopedisi (çünkü metin aynı) ve yazan şu:  “Mimarı

Devamı »
Gümüşsuyu

Cili Apartmanı

Cili, bu siteyi oluşturan Instagram hesabına ilk yazdığım apartmanlardan. Hatta baktım 9’uncu. Spotuna şöyle yazmışım: “Yaşayanlarına ‘Beni kahveye davet edin” diyeceğim bir apartman daha buldum; umarım orada yaşayanlar apartmanlarının geçmişini biliyordur.” Bence bileni var:) Çünkü anladım ki bir aile apartmanı ve aylar, hatta yıl sonra

Devamı »
Şişhane

Baran Apartmanı (Mardan Han)

Dr. Nejat Eczacıbaşı, “Kuşaktan Kuşağa” adlı kitabında “İstanbul’daki iş yaşımın üç girişimle başlar” diyor: 1- Laleli’de bir apartmanda başlayan vitamin ya da balıkyağı özü çalışması,  2- Pera Palas Oteli’nin tam karşısına düşen Baran Apartmanı‘nın bodrum katında yapılan çocuk maması. 3- Yunus, Kartal’da askerlerin ısrarıyla başlayan elektrolitik

Devamı »
Kalamış

Hürriyet Apartmanı

İnci Deniz Ilgın, bana iki sene önce İstanbul Fenerbahçe’de Engin Volkan ile birlikte çektikleri, o dönem yıkılmak üzere çevresi kapatılmış ama onlara çok güzel gelen bir binanın fotoğraflarını gönderdi. “Apartman sakinlerinden biriyle karşılaştığımızda binanın mimarının Macar olduğunu duyduğunu söylemişti. Araştırma fırsatımız olmadı. Cephesindeki çini kaplamasının

Devamı »
Moda

Moda Papatya Fırın

Moda Caddesi ile Rıza Paşa Sokağı’nın kesişiminde pıtı pıtı tatlı bir binadır, altındaki fırın da ona çok yakışır. Geçen biri paylaştı, ben de hikâyelerden “Tanıyan var mı?” yazdım. Tanışıklık tanıdık birinden geldi Alper Güçlü mesaj attı: “Eşim İdil’in ailesinin apartmanı, elimizde ne varsa sana gönderelim”.

Devamı »