Kervansaray Apartmanı

Kervansaray Apartmanı, Kervansaray Nightclub, Yapım yılı: 1952 öncesi

Apartmanların giriş katının dükkân ya da benzeri kâr getiren yapılar olarak tasarlanması fikri, -en azından Türkiye’de gördüğüm kadarıyla- neredeyse apartman fikriyle eş zamanlı…

Ama bizim göz hizamızda onlar olduğundan muhtemelen, bir binanın altındaki işletmenin karakteri tüm binanın algısını etkiliyor.

Harbiye’deki Kervansaray Apartmanı.

GİRİŞ TÜM ALGIYI ETKİLEYİNCE

İlk gençliğimen bu yana sayılsaydı belki binlerce kere önünden geçmişimdir, apartmanın yukarısına dikkat etmem çok yeni. O da, Elmadağ tarafından değil Hilton’un bahçesinden geçersem, en üst sağ daireyi gözüme kestirmemden “Aslında ne kadar geniş bir dairedir o… Ne güzel de manzarası vardır… Yeşile de bakıyor” diye düşünerek geçiyorum.

Yıllardır o bölgedeki nargile kafe oluşumu, karışıklık insanın yürüme isteğini azaltan cinsten.

DEPOLAR BODRUMDA

Oysa burada da adı çok geçmiş olan, pek maharetli bir mimar, Rükneddin Güney eseri. 1960 yılı Arkitekt Dergisi‘nden aktarayım:

“Taksim ile Harbiye arasında, Radyo Evi yanında, imar plânına göre inşa edilmiş olan Kervansaray blok apartmanında, her katta dört daire olmak üzere, yirmi büyük ve dört küçük daire vardır. Altındaki kolonad arkasına asma katlı dükkânlar yerleştirilmiştir. Bu dükkânların, bodrumda geniş depoları vardır. Apartımanlara iki antreden girilmekte, iki merdiven ve iki asansörle çıkılmaktadır.

HİZMETÇİ ODASI, SERVİS MERDİVENLERİ

“Her dairede üç salon, üç yatak odası, antre, mutfak, ofis, W.cl., banyo ve hizmetçi odası yapılmıştır. Ayrıca servis antre ve merdivenleri vardır.

Arka cephedeki yeşil sahaya nazır otuz metre uzunluğunda iki katlı büyük bir gazinosu ile bodrum katında büyük bir gece kulübü, bütün müştemilâtlarile yerleştirilmiştir. İstanbul’un çok rağbette gece klüplerinden biridir. 1952’de inşa edilmiştir.”

BİR ZAMANLAR BİR BAŞKAYMIŞ…

Aşağıdaki gece kulübü şimdi otobüsle turist gruplarının geldiği garip bir yer gibi… Oysa zamanında Charles Aznavour konserinden Bülent Ecevit’li toplantılara pek çok gösteriye, ilginç olaya ev sahipliği yapmış. 

İçinde dev bir avlusu, iki girişi olduğunu kim tahmin eder. Üstelik bir zamanlar İstanbul’un en pahalı daireleri burada… Nefis de Boğaz manzaralı.

BİNANIN YAPIM YILI

-Kasım 2023 editi-

Binanın yapım yılını ben Arkitekt kaynaklı olarak 1952 yaçdım. Ancak Hümeyra Gücük bu tarihi bir mektupla öne çekti:

“Size geç cevap yazıyorum, çünkü İstanbul’a yeni döndüm ve istediğiniz belgeyi arşivimde bulup çıkarıp taramam zamanımı aldı.

Ekte 1951 tarihli Kervansaray apartmanı adresinde ikâmet eden büyükbabam Doktor Fazıl Doğan’a yazılmış resmi bir mektubu taranmış şekliyle gönderiyorum.  Bu 27 Temmuz 1951 tarihli ve kaşeli bir mektup.

Bunun dışında hâlen hayatta olan üç akrabam da 1951 öncesi  Kervansaray apartmanında mektupta belirtilen daireye bir çok kez gittiklerini söylüyorlar. Bu kişilerden biri Yüksek Mimar Çelik Alatur (İTÜ 1954 mezunu).

Dolayısıyla, Kervansaray apartmanının inşa tarihinin 1952’den  önce olduğunu yineliyorum ve sizin kendi deyiminizle kafanızdan yazmadığınızı elbette tahmin ediyorum. Sonuç olarak siz de arkitera mimarlık dergisini kaynak olarak alıyorsunuz. “

Mektubu da buraya ekliyorum.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

8 Yorumlar
  • Mine Kavalalı
    Tarih: 00:57h, 13 Aralık Yanıtla

    Uzun uzun yazdim K.Saray apt. ile ilgili anılarımı.Daha dayanacaktım amakaydedemeden yokoldu.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:56h, 14 Aralık Yanıtla

      A üşenmeyin yazın:)

  • DİDEM AVINCAN
    Tarih: 10:42h, 09 Kasım Yanıtla

    Dün (08.11.22) bir kiralık daire ilanında içini görme imkanı buldum, buradaki plan ile karşılaştırdım, orijinal plan şemasına çok yakın geldi bana, ferah salonu, mekanlar arası geçişler hatta yatak odalarının açıldığı koridordaki uzun dolap nişi, değişmeden gelmiş günümüze.

  • Hümeyra Gücük
    Tarih: 10:52h, 08 Ocak Yanıtla

    Merhaba, ben Hümeyra Gücük. Elmadağ Kervansaray apartmanının inşâ yılı 1952 diye belirtilmiş. Halbuki Kasım 1951 yılında vefat eden büyükbabam Doktor Fazıl Doğan ve ailesi (babaannem Hüsniye Doğan, babam İlter Doğan) babamın Haziran 1951 yılında Boğaziçi Lisesinden mezuniyetine kadar Elmadağ Kervansaray apartmanında ikâmet etmişler. Dolayısıyla Kervsnsaray spartmanı 1952 yılından evvel inşâ edilmiş olmalıdır fiye düşünüyorum.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 22:43h, 08 Ocak Yanıtla

      Buna dair fiziki bir bilgi, belge varsa önemli tabii. Şöyle; benim kaynağım, linkini de şimdi yazıya ekledim Arkitekt Dergisi, yazı 1960 sayısında yayımlansa da “Bİna 1952 senesinde inşaa edilmiştir” diyor. http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/240/3318.pdf Bina tarihlerine dair zor belge-bilgi bulabiliyorum. Bulmuşken de koyuyorum tabii.

  • Soydan
    Tarih: 07:49h, 23 Haziran Yanıtla

    Kervansaray apartmanına ilk yerleşim 1949 yılında oldu .
    Temel alanı inanılmaz büyüktür hemen hemen 1 dönümdür.

  • Ozan B
    Tarih: 15:06h, 30 Haziran Yanıtla

    Bence ufak bir detayı atlamış olabilirsiniz
    gece klubü 1952 de inşaa edilmiş diyor alıntıda, belki apartman değil gece klubünün kuruluş tarihidir

    • Nilay Örnek
      Tarih: 10:18h, 27 Temmuz Yanıtla

      Yazıyı yazıp başka konulara geçince nasıl baktığımı da unutabiliyorum, bu gözle de bakarım, teşekkürler

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Bodrum

Ahmet-Mica Ertegün Evi

Bodrum’daki bir akşam yemeğinde “Ahmet-Mica Ertegün Evi’nin satılık olduğunu” duydum. Daha önce satıldığına dair bir haber görmüştüm. Baktım, 2013 yılında 13 milyon Euro’ya – o dönem 32 milyon 500 bin TL imiş- satılmış. Alanın ismi saklı tutulmuş. “Yeniden mi?” diye düşünüp biraz bakındım, bulamadım, sorunca anladım

Devamı »
Yeşilyurt

Orhan Bey Apartmanı

Her yerden, her hesaptan “Siz de bina dedektifliği yapın, bulduklarınızı bana yazın” diyorum ama Instagram kelime ile arama yapmaya izin vermediği için çok mesaj varsa her şey karışabiliyor. Allah’tan Çiğdem Hanım ile yeniden buluştuk:) Çiğdem Kosovalı Geylan önce bana “Yeşilyurt\İstanbul’da bir apartmanın dış cephe süslemesi.

Devamı »
Moda

Arif Paşa Apartmanı

Şöyle bir eposta aldım: “Sayın Nilay Örnek, Sitenizin tanıtım yazısında ‘Mimari anlamda değerli, hikâyesi olan yapıların kaydını düşelim. Bir hafıza oluşturalım, kaynak sunalım’ demektesiniz. Bu samimi çağrıya kulak vererek, Caferağa, Ruşen Ağa Sk. 18/A, 34710 Kadıköy/İstanbul adresinde bulunan apartmana ait görüntüler ile yazımı paylaşmak istedim. Saygılar, Sevgiler Mehmet

Devamı »
Nişantaşı

Mongeri Evi

Nedeni-nasılı uzun, dün gece mimar Giulio Mongeri ilgili bir şeyler okurken şahane bir kaynak buldum; Filolog Damla Çinici, Ankara Araştırmaları Dergisi için bir hakemli makale yazmış, “Başkent Ankara’nın İnşasında Etkin Bir Mimar: Giulio Mongeri ve Yaşam Öyküsü” Damla Hanım’ın çalışma özeni ve akıcı dilinden mi,

Devamı »
Cihangir

Çok Şükür Apartmanı

Bazen apartmanları insan hikâyelerini, bazen de insan hikâyelerini apartmanları anlatmak için kullandığım doğrudur. Bu apartmanı da “Sâdettin Kaynak’ın bir dönem yaşadığı apartman” olarak paylaşmaya hakkım olsun artık:) Beyoğlu-Sıraselviler’de başka bir bina yazıyordum. Sâdettin Kaynak’ın da Sıraselviler’de bir apartmanda oturduğunu fark ettim. ‘Küçük bir bina’ diye

Devamı »
İstiklal Caddesi

İş Sanat Resim Müzesi (4. Sigorta Han)

4. SİGORTA HAN’DAN İŞ BANKASI RESİM MÜZESİ’NE Konumuz, 1905-1911 yılları arasında, Joseph Baudouy tarafından inşa ettirildiği düşünülen, mimarı henüz bilinmeyen, bir Cadde-i Kebir yani İstiklal Caddesi binası… 1950 yılında Suat Nirven’in hazırladığı sigorta haritasında ismi 4. Sigorta Han olarak geçiyor. Cadde’de Odakule’nin hemen yanında.  1953-2016 yılları

Devamı »
Ziyapaşa

Özbek Özler Evi

Adana’da az da olsa sıkı arkadaşlarımız var; orada sırtımız yere gelmez (en azından ben böyle hissederim). Dedim ki, Kazım Apa ve Mutlu Doğru “Adana’da şu şu Ertuğrul Arf yapılarından bildikleriniz var mı?” Kazım, “Özbek Özler Evi duruyor” dedi, Mutlu ise hemen Özbek Bey’in oğluna sormuş

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.