Marmara ve Sümer Apartmanları

Yapım Yılı: 1932

Güzel bina sevdamın nedenlerinden biri de bu iki binadır. Çünkü daha sıradan apartmanların, yazlık evlerin olduğu semtlerde oturan benim gibi çocuklar için -daha önce de söylemiştim- Vakko Fabrikası, -eski- Tercüman binası, Sümer ve Marmara gibi apartmanlar, Gümüşsuyu-İnönü Caddesi’ndeki binalar bir başkadır…

O başkalık dikkat çeker, o başkalık merak uyandırır, o başkalık hayaller kurdurur. 

Ben çocuktum ve bir gün böyle bir binada oturmak istiyordum.

Onun için bu iki binayla ilgili hiçbir metin benim için yeterli olmayacak. Üstelik iki binadan birinde korunması gereken insanlar oturmaya başladı ki, Vali Konağı fotoğraflama yasağına bir de buradaki güvenlikler eklendi. Güzelim alınlıkları, süslemeleri, binayı fotoğraflarken görülürseniz eğlenceli dakikalar başlıyor!

Neyse, konumuza gelelim…

EMEK SİNEMASI GİBİ YAPILARIN MİMARI

Üste eklenen ek katlara rağmen güzelliği bozulamayan bu iki apartmanın mimarı Rafael Alguadiş.

Rafael Bey’i nereden tanıyoruz? Hrant Dink’in ölüm yıldönümünde paylaştığım, Agos’a da ev sahipliği yapan Sebat Apartmanı.

Emek Sineması (eski ismiyle Melek), Opera (daha sonra İpek, Yeni Komedi Tiyatrosu), Artistik (daha sonra Sümer, Küçük Emek, Rüya) sinemaları, Miramar Apartmanı, Mensucat Santral Fabrikası… Hepsinde Alguadiş’in imzası var.

1929-30’da yapımına başlanan, Nişantaşı’nda Vali Konağı’nın karşısında yer alan Sümer ve Marmara Apartmanları aynı zamanda Resimli Apartmanlar serimde de yer almıştı; girişte Nikolay Kalmikoff’a (Naci Kalmukoğlu) ait duvar resimleri var.

81 YIL SONRA ADINA TABELA

Rafael Alguadiş yaşarken hiçbir binaya ismini yazmamış ama ‘Emek yıkımının’ ardından oğlu Jak Alguadiş’in önerisi üzerine, mimar Hasan Kuruyazıcı’nın desteğiyle, tasarımcı Metin Deniz tarafından hazırlanan isim tabelası, apartmanların yapılışından 81 yıl sonra 26 Haziran 2013 Çarşamba günü düzenlenen törenle cephedeki yerini almış.

RESSAM İLE İŞBİRLİĞİ

Bu vesileyle Karel Valansi’nin Şalom Gazetesi için mimarın oğlu yazar Jak Alguadiş ile -benim için maden gibi- bir söyleşi yapmış.

Söyleşiden anlıyorum ki, bu tabelanın asılmasına da vesile olan mimar Hasan Kuruyazıcı,  Rafael Alguadiş’in evraklarını da bir araya getirip güncellemiş.

Rus ressam Nikolay Kalmikoff (Rus Devrimi sonrası Türkiye’ye gelip Naci Kalmukoğlu adını almış), 1930’larda pek çok binaya giriş resmi yapmış. Onunla çalışan Rafael Bey, binaların iç süslemeleriyle de çok ilgiliymiş. Bu arada Kalmikoff, Rafael Bey’in eşi Elda’nın da bir portresini yapmışmış.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Karaköy

Karaköy Palas

Karaköy Palas şu günlerde bir sergi (*) vesilesiyle halka açıldı, ücretsiz içini gezip dolaşabiliyorsunuz. En alt katta eski banka kasaları bile görebiliyorsunuz. MİMARİ ÖZELLİKLER ŞÖYLE Binada G. Mongeri imzası, şanslıyız ki -sıkıcı bir dili de olsa- bir tanıtım plaketi var orada şöyle yazıyor: “İstanbul doğumlu

Devamı »
Erzincan

Erzincan Otogarı

Mimar Danyal Tevfik Çiper’in 1993’te Erzincan’da yaptığı Erzincan Galeria -Gemi İş Merkezi-, şimdiki ismiyle ‘Alparslan Türkeş İş Merkezi’yle ilgili bir metin yazdıktan sonra koleksiyoner kimliğiyle tanıdığım Ömer Tavşanoğlu yazdı ve sayesinde Erzincan ile Danyal Bey’in bağlantısının nasıl kurulduğunu anlamış oldum. Ondan aktarayım: “Danyal Teyfik Çiper’in Erzincan’daki güzel

Devamı »
Cihangir

Şark Ekspres Apartmanı

İsmiyle olsun, kapısındaki SE’nin yazılışı ve altındaki gemi / vapur imgesi ile olsun, yıldırım şeklindeki kapı tutamakları şimşek ⚡️, dönüşlü merdivenleri ve hatta kapının yan tarafında duvara özenle yerleştirilmiş çapası ile olsun gemi gibi apartman: Şark Ekspres Apartmanı.  Cihangir’de Akarsu Yokuşu’nda… Bu kadar bariz kendini ortaya koyan bir dev,

Devamı »
Cihangir

Büyük Yavuz Apartmanı

Bir önceki “Apartmanlar üzerinden ‘Küçüklerimizi Sevelim, Büyüklerimizi Sayalım’ paylaşımım üzerine, daha önce bu hesap için bana bir bina da yazan Fırat Şenol bir bilgi paylaştı; onun @mekanlarveinsanlar adlı Instagram hesabından, izniyle alıntılıyorum: Böylece bir apartmanın daha geçmişinden bir iz, bir ipucu bulmuş olduk…  D GDUBU

Devamı »
Nişantaşı

Başaran Apartmanı

Başaran Apartmanı’nı mutlaka -bir dönem altındaki- Konak Sineması yazısıyla birlikte okumalısınız. Ben Başaran Apartmanı hakkında şimdi ‘kuru’ kalan bir metin paylaştım ama apartmanı yaptıran dönemin tütün tüccarı Hakkı Başaran’ın torunu Ayşe Atakan Genç’in anlatımları metni canlandırdı… Birilerinde ‘bulut halindeki’ bir bilginin, kayıtlı bir metne, hafızaya

Devamı »
Şişhane

Müselles Apartmanı / Müselles Han 

‘Müselles’ kelimesinin anlamını yıllar yıllar önce Şişhane’deki bu binaya aşkımla öğrenmiştim. Müselles, üçgen demek… Ama aynı zamanda “üçlü”nün de karşılığı; üçlü ittifaklar, üç bölümden oluşan şeyler. Hatta teslis, ‘baba-oğul-kutsal ruh’ müselles! Belki üçlü aşk ya da caz müzik trio’ları için de kullanılabilir?! Neyse… Üç yıldır

Devamı »
Maçka

Başmabeynci Köşkü

Bu siteyi yaptığım ilk zamanlardan beri çokça fark ettiğim bir şey, mimari açıdan değerli pek çok kıymetli binada avukat bürolarının bulunması. Hatta bunları sonra bir dizin halinde sergilemek için de biriktiriyorum. İşte onlardan biri, SUR|KİŞNİŞCİ|AKÇAY Hukuk Bürosu, Beşiktaş’ta bir köşkte; Başmabeynci Köşkü. Ama çok hoşuma

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.