Mr. Varber Villası

Apartman yolculuğunu şöyle yapıyorum: 1- Bildiğim apartmanların tarihlerini araştırıyorum (isimler, hatta semtler değiştiği için güç oluyor). 2- Arşivde gördüklerimin yerlerini anlamaya çalışıyor, bugünkü yerlerini bulmaya çalışıyorum.

Çoğu yıkılmış, için boşaltılmış cephesi ‘aynı gibi’ gösterilmeye çalışılmış.

Var olanlardan gitmeye, öğrenmeye çalışıyorum. Bu villayı da aradım ma fark ettim ki artık yok.

Villanın mimarı Vedat Tek.

Tek, Türkiye’nin formal eğitim görmüş, bugünün meslek anlayışı içinde mimarlık tasarımı ve uygulaması yapmış ilk Türk mimarı olarak tanınıyor. Osmanlı devrinde mimarlığın yalnız Müslüman olmayanlara özgü bir meslek sayılması nedeniyle pek çok mimari yayında olmadığı söyleniyor. Ama malum bugün önemi biliniyor diyelim; ya da Vedat Tek imzalı yapıların değeri de yüksek muhtemelen.

Ancak… Ne aileyle, ne de villa ile ilgili bilgi bulamadım. Hep şu cümle: Mr. Varber Villası, Suadiye, İstanbul. 1932 yılında tamamlanmıştır. Vedat Bey’in ısrarla “seçmeci” ve “neo klâsik” öğeleri kullandığının belgesidir.

BÖYLE BİR BİLGİ VAR AMA…

Ben bu yapıyı @herumutortakarar Instagram hesabından paylaştığımda @deniz.denis.125 isimli kullanıcı şunları yazmış:

Bu ev Bağdat Caddesi’nde Vedia Elçinin (apostrof yani kesme imi olmadığı için soyadı Elçi mi, Elçin mi bilemedim) evi. Çok yakın akrabam. Çocukluğumun geçtiği yer. içinde harika vitraylar vardı. O zaman Bağdat Caddesi parke taş döşeliydi sonradan asfalt yapıldı.

‘CİDDEN KIYMATLİ BİR ESERDİR’

Kesin olarak bildiklerimiz ise Arkitekt Dergisi’nin arşivinden -imlaya dokunmamaya çalıştım): 

“Göztepe ile Bostancı arasında Bağdat Caddesi üzerinde iki senedir kısmen kiralık, kısmen hususi evler halinde bir çok inşaat yapılmaktadır. (…)

Bu meyanda Suadiyede plaj civarında Mr. L. Varber ailesi için yapılan villâ sakin ve mantıki hatlar ile ve güzel muhitinin rahat ahengiıne tevafukile cidden kıymetli bir eserdir.

Evvelce bir bodrum, bir de kattan ibaret düşünülen bu binada bilâhare bodrum yükseltilmiş, kat halinde ve müstakil olarak yapılmıştır. Bu suretle yazın bir katın kiralanabilmek temin edilmiştir. Taksimat itibarile iki kat bir birinin aynidir.

Esas kapı geniş bir methale açılıyor. Buradan salona giriliyor. Buradan da geniş bir kemerle yemek salonuna geçiliyor. Bu iki oda boyunca dışarıdan geniş ve kemerli veranda uzanıyor. Katın bu odalardan başka üç yatak odası ve bir banyosu var. Mutfak, hizmetçi odası kısmına bahçeden ayrı bir kapı var.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Bahariye

Röntgen Apartmanı

Anladığım Yeldeğirmeni’nde de bir Röntgen Apartmanı varmış, hem de bir kız yurdunun karşısında… Ama bizim Röntgen Apartmanı başka. “Kadıköy’de, Bahariye Caddesi’nde Süreyya Sineması’nın karşı sırasında Türkiye’nin ilk kadın radyoloji uzmanı / röntgen mütehassısı Saadet Gören’e ait imiş.  Google’dan baktım, benzer apartmanlar buldum ama kendisini bulamadım.

Devamı »
Gümüşsuyu

Mühendis İbrahim Galip Bey Apartmanı

Genellikle dev blok yapıları ben pek sevmem. Bu yüzden de Gümüşsuyu’nda, İnönü Caddesi üzerinde her ama her gün, hemen hemen her açıdan görüp de hiç fotoğraflamadığım yapılardandır;  Bugünkü adıyla Akar Palas ve ismi hiç değişmeyen Üçler Apartmanları. Benim gözümde yan yana duran iki dev apartman. 

Devamı »
Beyoğlu

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı Yazdığı Apartman

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı yazdığı apartman adını bilmiyorum; Cezayir Sokağı’nın üst başında, Tophane’ye dönen Hayriye Caddesi üzerinde 9 numaralı apartman, 2’nci kat. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi ile Beyoğlu Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirilen “Edebiyatın İzinde Beyoğlu” projesinden burada daha önce söz etmiştim. İşte o projeyle

Devamı »
Şişhane

Baran Apartmanı (Mardan Han)

Dr. Nejat Eczacıbaşı, “Kuşaktan Kuşağa” adlı kitabında “İstanbul’daki iş yaşımın üç girişimle başlar” diyor: 1- Laleli’de bir apartmanda başlayan vitamin ya da balıkyağı özü çalışması,  2- Pera Palas Oteli’nin tam karşısına düşen Baran Apartmanı‘nın bodrum katında yapılan çocuk maması. 3- Yunus, Kartal’da askerlerin ısrarıyla başlayan elektrolitik

Devamı »
İstiklal Caddesi

Luvr Apartmanı

Ansiklopedi okurken öğrenmiştim; Baylan Pastanesi ilk Loryan ismiyle kurulmuş, 1923’te; Fransızca Şark sözcüğünün okunuşu imiş. Şark bir dönem ne çok kullanılan bir ifade; bknz. bu hesaptaki Şark apartmanı bolluğu… 1933’te ‘Türkçe konuş’ kampanyası öne çıkınca, pastanenin ismi, sanat tarihçisi Burhan Toprak’ın önerisi ile “kendi alanında

Devamı »
Balat

Mimar Faik Ali Binası

İsimsiz binalar benim için hep bir sorun. Araştırmak da, arşivini tutmak da zor. “Jane Doe-John Doe“ deyip sonrasında otopsiyle kimliğine yakınlaşamıyorsun:( Ama dün Feshane Art İstanbul yolunda yürürken rastladığım, Fener Balat ekseninde biraz ayrık duran bu binada en azından mimar ismi var: Mimar Faik Ali. Yanındaki

Devamı »
İbradı

Ormana-Düğmeli Evler

Altınbeşik Mağarası, yılkı atları, 1100 yıllık anıt kestane ağacı ve doğasının yanı sıra kendine özgü mimarisi, tarihi ‘düğmeli evler’iyle de meşhur. İstanbul’da her gün ‘gidene’ üzülür, gidenin en azından kaydını tutmaya çalışır, doğaya, güzel mimari yapılara ve onlarla özdeşleşen başka bir yaşam tarzına yas tutarken,

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.