Ongan Apartmanı

“Sonra seni hastaneden alıp gittiğimiz Ongan Apartmanı var”. Babamın evlerden sıkılma ve yer değiştirme tutkusunun bir sonucu olarak özellikle evliliğinin ilk on beş yılında İstanbul’da sürekli ev değiştiren annem, Gümüşsuyu’ndaki bu apartmanın benim hastanede doğduktan sonra girdiğim ilk ev olduğunu söyler” diyor Orhan Pamuk…

ORHAN PAMUK’UN İSTANBUL’U SAYISI

Biliyorum ki Feride Çiçekoğlu (Uçurtmayı Vurmasınlar için bile sevebilirim onu, bir de fazlasını yapıyor), Orhan Pamuk yazınını, özellikle de Benim Adım Kırmızı’yı çok seviyor.

Tarık Toros Arşivi’nden bir PDF dergi indirmişim zamanında, bir İstanbul dergisi ama ne yılı var (belki 1999) ne de derginin adı. Feride Hanım için bir dönem İstanbul Dergisi’nin yayın yönetmenliğini yazdığı yazılıyor ama derginin kapağı farklı vesaire… Emin olamadım.

Neyse Feride Hanım’ın aklına Benim Adım Kırmızı’nın ardından Orhan Pamuk’un İstanbul’u temalı bir dergi-sayı fikri düşüyor; 55 sayfa hakkıyla, şahane bir iş yapmışlar. Pamuk’un İstanbul- Hatıralar ve Şehir’i ilk 2003’te basılmış, fikir de buradan mı doğmuştur acaba?

BAYER APARTMANI İLE AYNI MERMERLER

“Ne yani; bir yazar doğduğunda oraya getirilmiş diye oradan bağlayıp bize apartman mı anlatacaksın” diyebilirsiniz; her yazarın değdiği apartmanı anlatacak mıyız. Yooo:)

Ama iki nokta var;

Bir; Ongan, bir Rükneddin Güney yapısı. Geçen Bayer Apartmanı‘nı yazmamın ardırdan, apartmanı yaptıran Hüsnü Bey’in torunu Kerim Bayer‘ın bana yazdığı ek bilgilerde şu da vardı: “Mermerler nereden geldi bilmiyoruz ama ithal olabilir, mimar Rükneddin Bey o dönem Ongan Apartmanı’nın girişinde de aynı mermerlerden kullanmış.”

Şahane bilgi! Giriş sütunlarında benzerlikler de var zaten. Bayer 1951 yapımı. İnönü Caddesi’nde o sıradaki evlerin yapım yılları ağırlıkla 1930’lar; daha erken dönem, şüphelendim ama baktım 1944 Pervititch haritasında o alan boş, Ongan, Bayer’le aynı dönem yapılmış olmalı. 

ONGAN APARTMANI’NIN ORHAN PAMUK İÇİN ANLAMI

İkincisi de Ayaspaşa’daki Ongan Apartmanı’nın Orhan Pamuk için, “bebekliğinin ilk günlerini geçirdiği apartman”dan fazlası olması…

Zaten farklı biri, farklı bağlılıkları, İstanbul ile bambaşka (bazen kendi ilişkime de çok benzettiğim bir ilişkisi var) bir ilişkisi var. 

Pamuk, küçük yaştan bazı yazarlara ayrı bir ilgi hissettiği gibi, onlarla ilgili hayaller de kuruyor; onların hayatlarında önemli olan, karşılaşma noktaları önemli. Yahya Kemal Beyatlı, Ahmet Hamdi Tanpınar, tabii ki Reşat Ekrem Koçu ve Abdülhak Şinasi Hisar acaba Pamuk’un İstanbul’una ne kadar değdi, onun için önemli. Malum Ayaspaşa’nın meşhur Park Otel’i, Yahya Kemal’in bir nevi evi gibi, Orhan Pamuk da merak ediyor misal… “Pamuk Apartmanı’nın inşaası henüz bitmediği için doğduğumda götürüldüğüm Ongan Apartmanı, Park Otel’in hemen karşısında (aslında tam değildir de, ÇifteVav Sokak’ın karşısına denk gelir Ongan. Bu nedenle muhtemelen denizi daha fazla katı görür.). Acaba Tanpınar, hocası Yahya Kemal’i Park Otel’de ziyarete geliyor muydu? Onları görmüş, onlarla karşılaşmış olabilirdim…”

TANPINAR YAKIN OTURUYOR OYSA…

Bir çocuğun kimlere özendiği, hayalleri önemli tabii.

Benim geceleri girişi ve o koca geniş merdivenleri, kırmızı halıları, kapısının ayrıntıları, asansörü daha iyi göründüğü için geceleri içine bakmayı daha çok sevdiğim Ongan Apartmanı, belli ki ‘bir bağ’ Pamuk için.

Bu arada burada daha önce yazdım; bu bağa kadar Tanpınar, o dönem Gümüşay Apartmanı‘nda oturuyor, Ongan’a dakikalar uzaklığında… Orhan Pamuk’a söylemeli, “Belki anneniz sizi onun önündeki yokuştan Kabataş’a indirmiştir ya da aynı kaldırımdan geçmişsinizdir…” Kim bilir?

KİM YAPTIRMIŞ?

Ongan Apartmanı’nı kim yaptırmış bulamadım; bulabildiğim en yakın bilgi sinema eleştirmeni atilla Dorsay’ın Ayaspaşalı Sevim Ongan adlı bir arkadaşı olduğu! Yani:) O dönemde Emin Ongan var; usta kemancı, Klasik Türk müziği bestecisi, eğitimci, Üsküdar Musiki Cemiyeti’ne ismi verilen biri… Ama çok Üsküdarlı kendisi. Alakası olduğunu sanmıyorum.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Taksim

Cumhuriyet Apartmanı

Çok düşünüyorum; “O apartman neler gördü acaba?”  Görmüş geçirmiş apartmanlardan biri, Taksim’de Cumhuriyet Caddesi üzerindeki Cumhuriyet Apartmanı. Şirin Devrim’in Şakir Paşa Ailesi adlı kitabını okuduğumdan beri merak ettiklerimden. Zamanında “Taksim Bahçesi”, şimdi Gezi Parkı manzaralı. Şirin Devrim’in annesi Fahrelnissa, o dönem İzzet Melih Devrim ile evli.

Devamı »
Taksim

Ceylan Apartmanı

Malum, ‘geçmiş-hatıralar-Cumhuriyet dönemi mimarisi ve insanları’ minik minik yazıp paylaşıyorum. Bu süreçte de ara ara “Eğer ki hâlâ ayakta olan bu güzel binalardan birinde oturuyorsanız, az biraz da olsa hikâyesini biliyorsanız ne olur paylaşın, hatta beni kahveye çağırın” diyorum. Beni ilk kahveye çağıran, oturduğu bina

Devamı »
Nişantaşı

Keçeci Apartmanı

Duygu Aydemir, tam da burada yapmak istediğim şeylerden birini gerçekleştirmem için bana şahane bir mesaj atmış. Bir binanın hikâyesi olması için illa ki içinde dünyaca ünlü şahsiyetlerin oturması ya da Art Nouveau öğelerle süslü olması gerekmiyor.  Bugün Nişantaşı’nda bir ailenin 4, hatta Duygu Hanım’ın 11

Devamı »
Nişantaşı

Güzel Apartmanı

Özellikle Valikonağı’na bakan cephesine “Eskiden ne güzelmiş” diyerek baktığım bir apartman, yıllardır boş, Nişantaşı Anadolu Lisesi’nin yanında-karşısında. Fotoğraflarımı çektim ve -iyi ki- ziline baktım. Tanıdık bir isim; çok beğendiğim moda tasarımcısı Hatice Gökçe.  Ona yazdım, “Bana yazar mısınız o apartmanı?” dedim ve şahane bir metin

Devamı »
Osmanbey

Şark Apartmanı

Osmanbey’de Şark Apartmanı. Birkaç sene önce çekilen bir fotoğrafından sonra daha da yıpranmış, öyle terk edilmiş. Mimarı da kapıda yazmasa bilgisini bulmadım yazılı. Bir Ermeni mimar Şabuh Hançer’in imzası var. Ya bu isim ve görüntüde, şehrin her dönem merkezi yerinde bir apartman; mutlaka bir hikâyesi

Devamı »
Kefeliköy

Dikranyan Efendi Yalısı

Bu projeyle -sanal alemde de olsa- ne ilginç, ne güzel insanlar tanıyorum. Dimitri (Vafiadis) Daravanoğlu, yaklaşık 5 yıldır, sözlü tarihin izinde bir aile müzesi projesi üzerinde çalışıyormuş. O, Rum, Ermeni ve İtalyan asıllı bir ailenin İstanbul’daki son üyelerinden. Instagram’da yürüttüğü @2mi3museum Dimitri’nin Müzesi Projesi kapsamında

Devamı »
Cihangir

Alev Hanım Apartmanı

Girişlerinde resim barındıran apartmanlar bir dokunuşta sıradan apartmanlar olabildiği için onları bulmaya, fotoğraflarını çekip yıllardır kimi zaman kendi Instagram hesabımda (@nornek), şimdi de burada bir etiket altında toplamaya çalışıyordum: Resimli Apartmanlar Yakın zamanda resimli apartman kovalamaya başlayan Güven Bayar ile Gözde Keskin iki gün önce

Devamı »