Pamuk Apartmanı

Romanlarını ya da bazı röportajlarını okuyan çokça hisseder ama sadece Orhan Pamuk’un ‘İstanbul Hatıralar ve Şehir’ adlı kitabını okuyan bile çok iyi bilir ki Pamuk, şehriyle, sokaklarla, apartmanlarla geçmişiyle, yaşayışıyla çok sıkı, bambaşka bir ilişki kurar.

Aile apartmanları olan Pamuk Apartmanı da bu ilişkinin kalbindedir.

Yazarın Kara Kitap’ında Şehrikalp Apartmanı adıyla geçen Pamuk Apartmanı, artık pek ünlü. Ben bu fotoğrafları Koreli bir turistle aynı anda çektim mesela.

YIKIK-YANIK KONAKLAR DEVRİ…

Muhtemelen Pamuk, babasından bütün ayrıntıları biliyor -sık anlatırmış-, ben mimarını bulamadım ama yapım yılı 1952, en en geç 1953 yılı olmalı.

Çünkü, 7 Haziran 1952 doğumlu yazar, apartmanın inşaatı sürdüğü için hastaneden çıkar çıkmaz Ayaspaşa’daki Ongan Apartmanı‘na götürülüyor.

Teşvikiye Caddesi No:53’te yer alan ve her gün önünden yüzlerce kişinin geçtiği apartman, bir dönem büyük bir paşa konağının bahçesi olan arazinin kenarına inşa edilmiş. Bayer ve çevresindeki birkaç apartmanın yerine yapıldığı Sultan Abdülhamit’in kızı Şadiye Sultan’ın Nişantaşı Sarayı o kadar büyükmüş ki, uzak da değil, ondan şüpheleniyor insan. Ama Orhan Pamuk bunu bilse sayfa sayfa yazardı diye düşünüyorum. Pamuklar’ın aile apartmanlarının karşısındaki apartman da Mabeyinci Faik Bey Konağı’nın yerine yapılmışmış. 

Pamuk, ‘yıkık-yanık konaklar’ devrini küçük yaşta olmasına rağmen hatırlıyor. Zaten ilkokula Şehzade Yusuf İzzeddin Paşa Konağı’nda (Işık Lisesi) başlamış, Sadrazam Halil Rifat Paşa Konağı’nda devam etmiş. İki konak da o oralarda okurken yıkılmış.

O ARKA BALKON VE YAZI EVİ

Pamuk Apartmanı ve oradaki aile anıları, özellikle annesiyle ilişkisi belli ki Orhan Pamuk için pek kıymetli. Apartmanın arka tarafa bakan balkonunda çekilmiş pek çok çocukluk fotoğrafı da var.

Yıllarca nereye giderse gitsin orada oturmaya da dönmüş, en üst katı yazı yazmak için bir tür yazı evi olarak kullanmış. 

O KESTANE -BELKİ DE ÇINAR- AĞACI

Bu arada ben Hürriyet haberinden gördüm, yazının orijinalini okumadım, Orhan Pamuk, Gezi olayları döneminde Guardian’a bir yazı yazıyor. Şöyle bir girişle… 

“İstanbul’da olup bitenlerin nasıl başladığını ve sokaklarda polisle çatışan ve biber gazıyla boğulurcasına zehirlenen cesur insanları anlamak için kişisel bir hikâye ile başlayayım.

İstanbul adlı hatıra kitabımda, bir zamanlar bütün ailemin Nişantaşı’ndaki Pamuk Apartmanı’nın dairelerinde yaşadığını yazmıştım. Bu apartmanın önünde 50 yaşında bir kestane ağacı vardı ve çok şükür hâlâ da var. Aslında 1957 yılında bir gün önümüzden geçen caddeyi genişletmek için belediye bu ağacı kesmeye karar vermişti. Mağrur bürokratlar ve otoriter iktidar sahipleri mahallelinin karşı çıkmasına da aldırmamıştı. Böylece amcam, babam, bizler bütün aile kesileceği gün ve bütün gece sokağa çıktık ve kestane ağacının başında nöbet tuttuk. Bu da hem bizim kestane ağacını korudu, hem de bütün ailenin sık sık hatırlamaktan hoşlandığı ve bizi birleştiren bir hatıra oldu.”

Sanki bugün oradaki ağaç kestane değil çınar gibi. Emin olamadım…

YOLLARI KESİŞENLER

Yolu Pamuk Apartmanı ile kesişen binaları aşağıda görebilirsiniz. Bu binaların hikâyelerini birlikte okumanızı öneririz.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Bodrum

Ahmet-Mica Ertegün Evi

Bodrum’daki bir akşam yemeğinde “Ahmet-Mica Ertegün Evi’nin satılık olduğunu” duydum. Daha önce satıldığına dair bir haber görmüştüm. Baktım, 2013 yılında 13 milyon Euro’ya – o dönem 32 milyon 500 bin TL imiş- satılmış. Alanın ismi saklı tutulmuş. “Yeniden mi?” diye düşünüp biraz bakındım, bulamadım, sorunca anladım

Devamı »
Kumburgaz

Rauf Alanyalı Yalısı

Alanyalı’nın Kumburgaz’daki, denize sıfır evinde pek çok ünlü Yeşilçam filmi çekilmiş. ŞARK BÜLBÜLÜ, AİLE ŞEREFİ Okuduğum haberlerden bir derleme ile anlatayım: “ŞarkBülbülü, Aile Şerefi gibi Yeşilçam filmlerine ev sahipliği yapan yalı, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Satış Memurluğu tarafından 19 milyon 322 bin 50 TL’ye satışa çıkarıldı. Açık artırma ile

Devamı »
Akyaka

Nail Çakırhan Evi

Her sene, arkadaşlarımız Fem ile Sezer’i görmeye gittiğimiz (Muğla) Ula’da pek çok kez istedim ki oraya gitmişken Akyaka’da Nail Çakırhan Evi’ni de göreyim… Gidiyoruz gidiyoruz kapı duvar.  Geçen ay bu durumu Fem Güçlütürk’e anlatırken, “Akşam zaten sizi Eniz’lerin restoranı Agape Djova’ya götürüyoruz; Eniz’e bayılırsın, mimar.

Devamı »
Beyoğlu

Efi Apartmanı

Peki kim bu Sabiha Bozcalı? -Belki de- Türkiye’nin ilk kadın illüstratörü, ressam ve çalıştığı günlerde çok öyle adlandırılmasa da bugünden yaptığı işlere bakınca kesinlikle bir grafik sanatçısı. En çok bilinen özelliklerinden biri, Reşat Ekrem Koçu’nun ünlü İstanbul Ansiklopedisi’ni resimleyen kişilerden biri olması; 11 ciltte 901

Devamı »
Merter

Vakko Binası

Bir fabrika binası, bir çocuğun zihninde ne kadar yer edebilirse bir zamanlar Merter’de olan Vakko Fabrikası, o derece aklıma kazınmıştır. Güzeldi, farklıydı, ilgi çekiciydi, acayipti… Küçükken otomobille önünden her geçişimizde onu görmek için çaba sarf ederdim. Yolda sıkıldım; onu görünce bir şekilde eve yaklaştığımı anlar,

Devamı »
Bakırköy

Papazyan Evi

Tevâfuk; hakkettiğin, haklı tesadüf. Hepimize kısmet olsun.  Baştan başlayayım; Bayburt’tayım, Baksı Müzesi’nde. Baksı’nın muhteşem kütüphanesini bulmuşken Argos ve İstanbul’un 80 ve 90’lardaki sayıları ve bir kitabı ödünç aldım iki günlüğüne… Kitap Turgay Tuna’nın ‘Hebdomon’dan Bakırköy’e’ adlı kitabı. Bazı bölgeler için bazı insanlar şanstır; Turgay Tuna

Devamı »
Nişantaşı

Vedat Tek Evi

“Tam saltanat sürülecek, salonlarında vals yapılacak, odalarında edebiyat terennüm edilecek bir letafetli hane…” Jak Deleon Şöhretli binaları “Ne olsa biliniyor, ne olsa yazanı var” diye düşünerek yazmamakla hata ettiğimi anladım. Dünyayı döndükçe namı yürüyesi sitemi yapan Eylül Görmüş’ün ısrarıyla yazmaya başladığım Vedat Tek Evi araştırmaları

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.