Rıza Derviş Villası

Kemal Derviş’i ve yarattığı heyecanı bugünün gençleri hatırlamaz ama biraz okuma… Yani…

Hazır dolar 13 TL’yi bile görmüşken (!), kendisini ülkemizin yakın geçmişinden hatırlayalım ve Kemal Derviş’in özgeçmişinden cımbızlayalım:

“Kasım 2000 ve Şubat 2001’de yaşanan iki mali krizin ardından Türkiye’ye davet edildi. 22 yıldır sürdürdüğü Dünya Bankası’ndaki görevinden ayrılarak 13 Mart 2001 tarihinde Bülent Ecevit Hükümeti’nde Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı görevini üstlendi.”

“Annesi Alman Gerti Jeathke, babası ise Rıza Derviş’tir. (…) Kemal Derviş’in çocukluğu Büyükada’da geçti. İlkokul eğitimini de Büyükada’da aldıktan sonra yurtdışında eğitim görmeye başladı. Paris ve Cenevre’de eğitim aldı. Almanya ve Türkçe konuşan Derviş, Fransızca ve İngilizce de öğrendi.”

Ah ah… Beyaz atlı prens gibiydi! Sürekli onun hakkında haber yaptığımızı hatırlıyorum.

Neyse konumuza döneyim.

Büyükada, ilaç ve tıbbı cihaz sektöründe çalışmış, maddi durumu iyi iş adamı Rıza Derviş ve onun yaptırdığı ‘Rıza Derviş Villası’ konularımız.

Mimar Sedad Hakkı Eldem. Eldem’in Büyükada’da tasarladığı iki evden biri (diğeri Fethi okyar Köşkü, 1936-1937). Ağaçların içinde, L planlı, betonarme, Sedad Bey’in ‘Türk evi’ göndermelerinden uzak-daha modern bir tarzda yapılmış, ‘akışkan’ olarak nitelenen bir ev. Sade. Rıza Derviş Evi ve Derviş Manizade Köşkü isimleriyle de geçiyor. 1956-1957 yıllarında yapılan villadan denize bir asansör ile iniliyor. Şöminesi hoş. Birkaç değişikliğe rağmen hiç el değiştirmemesi evin korunmasını sağlamış. 

Mimar.ist’te (sayı 26, 2007) Selcen Yalçın imzalı çok ayrıntılı bir yazı var, ilgilenenler okumalı.

Pars Tuğlacı’nın, Tarih Boyunca İstanbul Adaları (1989 İstanbul) ise şu bilgileri veriyor:

“Ev, İngiliz uyruklu Ernest Hamson’un kızı Gertrude’un arazisi üzerine, Rıza Derviş tarafından, kendisine konut olarak yaptırılmıştır. Daha sonra Hamson’lara ait eski tek katlı kagir ev yıktırılarak yerine, Sedat Hakkı Eldem’e bugünkü ev inşa ettirilmiştir. Evin sahile kadar uzanan geniş bahçesinde büyükçe bir yüzme havuzu ve motorların yanaşabileceği bir iskelesi bulunmaktadır.”

ZEKİ MÜREN’İN ARİF V216’DAKİ EVİ

Ve paylaşımlarla gelen gelişmelerden biri; iki kişi hakkında yazdığım Rıza Derviş Villası ile ilgili olarak “ArifV216 orada da çekildi” yazdı; Cem Yılmaz’a sordum, onaylandı. Zeki Müren Evi imiş filmde de…

Onu araştırırken mimar Hasan Çalışlar daha güncel fotoğraflar için bir adres gösterdi… Çintemani desenli şömine detayları, renkleri görülebiliyor. Ev, filmde Zeki Müren’in Levent’teki evine benzetilmiş biraz. Arkada Çince, 4 mevsim yazıyor. İlkbahar, yaz….

*** Fotoğraflar: SALT Online-Gültekin Çizgen, Eirini Vourloumis / Monocle.