Suzan (Dilek) Apartmanı

Mimar Erhan İşözen’in “Bir Semtin Arayüzü: Ortaköy (1989-2019)” adlı YEM Yayın’dan çıkan kitabını ne kadar övsem az.

Keşke her semtin böyle bir ‘orada büyüyeni’, ‘gönül vereni’, bileni, araştıranı, zamanını ayıranı olsa ve böyle kitaplarımız olsa. Kitap her ne kadar başlangıç olarak 1989 tarihini verse de, içinde anılarını anlatanlarla çok daha eski, semtin çok kültürlü yapısını anlatan dönemlerine de yolculuk yapıyor. Semtin tarihinden sosyal hayatına, sanatçılarından kirletilip kuşatılmasına o kadar bütünlüklü bir kitap ki, sürekli hayranlıkla karıştırıyorum.

Kitap vesilesiyle telefonla Erhan Bey’le de tanıştık, ona, bir iki ikonik binayla ilgili kitaptan alıntı yapıp yapamayacağımı sordum. Sağolsun izin verdi. İşte ilki… Suzan Apartmanı.

YÜZMEYİ ORTAKÖY’DE YÜZME ÖĞRENMEK…

Suzan Apartmanı, Çırağan Caddesi’nde ilerlerken, otomobilde bile olsanız Ortaköy’e geldiğinizde dikkat çeker.

Her ne kadar bugün yıpranmış, bakımsız da görünse de bence Ortaköy’ün en bilindik binalarından biridir.

İşgözen’in kitabındaki Dr. Phil. Dara Çolakoğlu’nun, ‘Eski Aile Evimiz: Suzan Apartmanı’ metninden hem bina hem de Ortaköy’ün geçmiş insanları hakkında bir dolu bilgi elde edilebiliyor.

Çolakoğlu’nun “Biz 2 milyon nüfuslu bir İstanbul’da büyüdük. Kutulardan süt içmez, naylon torbalardan yemek yemezdik. (…) Ortaköy çok renkli bir sahil mahallesiydi. Her dinden insan birbirlerinin düğün, nişan, cenaze, vaftiz, mevlit; artık ne varsa, bütün toplantılarını gider, birbirlerinin elinden yemek yerlerdi. Hem fırın ekmek hem Ramazan pidesi hem Paskalya çöreği hem de hamursuz yapardı. (…) Yüzmeyi Ortaköy’de öğrendim.” gibi cümlelerini içeren yazıdan Suzan Apartmanı’na dair bölümlerden alıntılar yapacağım:

SADIKOĞLU AİLESİ’NİN

“Nişantaşı Valikonağı Caddesi’ndeki aile apartmanından 1955 yılında, eski giriş kapısı Muallim Naci Caddesi’nde olan Ortaköy’deki Suzan Apartmanı’na taşındık.

Apartmana dedem, annemin babası, Nazım Sadıkoğlu’nun ilk kızı Suzan’ın ismi konulmuş. Söylediklerine göre, binanın mimarisi Balyan Ailesi’nden Simon Kalfa’ya ait. Dört katı ve bir de çatısı var. (Ben tersten Simon Kalfa yapılarına bakınca Suzan Apartmanı’nı bulamadım. Ancak bugün otel olan eskinin Simon Kalfa Evi / Apartmanı’nın bu binaya yakınlığı, Çolakoğlu Ailesi’nin geçmişe merakı bende bu bilginin doğruluğu konusunda pozitif bir önyargı yaratıyor. N.Ö.)

KÖPRÜ YAPILIRKEN YIKILAN YALI

Sadıkoğlu Ailesi Karadenizli, denizci ve kaptanlardı. 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanli-Rus Savaşı’ndan hemen sonra, Birinci Dünya Savaşı’nda Çarlık Rusyası Karadeniz kıyılarını bombalıyor. Dedem, savaş sırasında ai-esi ile birlikte Güney Kafkasya’dan Trabzon’a geçiyor. Daha sonra, 1900’lü yılların başında aile İstanbul’a geliyor.

Boğaz’daki Feriye Sarayları’nın sonuncusu olan yalıyı dedem Nazım Bey, Fatma Sultan’dan satın alıyor. Günümüzde Boğaziçi Köprüsü’nün altında kalan Karayolları Binası eski yalının yerine yapılıyor. (Bu yalının, yeri, akibeti ve soyadı aynılığı nedeniyle Yeşilçam filmlerinde kullanılışıyla bildiğimiz Suat Sadıkoğlu Yalısı olduğunu düşündüm. N.Ö.)

Annem Suzan Hanım, 1948’de doktor Kenan Çolakoğlu ile evleniyor. (Ben ilk cümleden Dara Hanım’ın annesinin Suzan Hanım olduğunu anlamamıştım, demek ki, binaya ismi verilen Suzan annesi N.Ö.).

Evimizin yan sokağının adı Vapur İskelesi Sokak’tır. Sokağımızda oturan esnafın, ailelerin hepsini hatırlarım. Babamin doktor olması ve Ortaköylü ailelerin birçoğuna, hasta fakirlere parasız bakmasından dolayı ailemiz çok sevilirdi. O yüzden eski Ortaköylüler’den çok tanıdığım oldu.

Annemin bir diğer kuzeni de Kemal Sadıkoğlu’nun ablası Suat Hanım’dır. Çiğdem Simavi ve Aslan Nuri Meşerretçioğlu’nun annesidir. Çigdem Abla daha sonra Rahmi Koç ile evlendi. Üç oğlu oldu. Üçüncü çocuklarının kız olmasını çok istiyorlardı. Çocukluğumda oyuncaklarımdan

sonra kucağıma aldığım ilk canlı bebek Ali Koç’tur. (…)

DIŞI AYNI BIRAKILARAK YENİDEN YAPILMIŞ

(…) Bugünkü Suzan Apartmanı, 1974 yılında kiracımızın dairesinde çıkan yangında büyük hasar gördü ve yeniden yapıldı. Binayı yeniden yapacak paramız olmadığından müteahhide verildi.

Yapının dışı aynı kalmak şartı ile betonarme olarak yapıldı. Binanın giriş kapısı eskisi gibi caddeden degil Vapur İskelesi Sokak tarafından olmak üzere değiştirildi; adı da kız kardesimin ismi Dilek oldu. 1979’da bina bittiğinde büyük bir sevinç ile yeniden Ortaköy’e döndük.

Uzun yıllar Viyana’da okuduktan sonra yeniden Ortaköy’e taşındım.

Şimdi nadiren meydana, deniz kenarına iniyorum. Her hafta sonu başka mahallelerden kopup gelen, Ortaköy’e hücum eden, mahallenin değerlerini yaşamayı bilmeyenler, sadece para kazanmak için gelmiş esnaf yüzünden perişan olmuş semtimde yasamaya devam ediyorum. Hiçbir yere de gitmeyi düşünmüyorum.”

Binanın orta katı şu günlerde kiralık; “yüksek tavan, 4+1, 220 metre kare” olarak nitelendiniliyor. İç fotoğrafları da oradan aldım. 

Son olarak da Kayıhan Türköz’ün 90’larda çektiğini tahmin ettiğim fotoğrafları. Apartmanın ikonik çıkıntısı üzerinde henüz balkon yapılmamış, Salt Arşiv‘den

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Harbiye

Uğur / Teodoridis Apartmanı

Uğur Apartmanı, Şişli’de önünden sıkça geçtiğim bir bina. Zafer Sokak’taki birçok binayı bayağı severim ben zaten. Uğur da görkemlidir. -Tarifte yanılmıyorsam- eklektik, art nouveau cephe dikkat çeker.  Bir de şanslı, mimarı belli olan binalardan. Karşıdan bakıldığında sağ köşesinde Osmanlıca ve Fransızca bir metinle “A. Mavpodoglou

Devamı »
Galata

Petraki Han

Bu gün bu sitenin kadrolu yazar-araştırmacılardan biri konuk yazarım; iç mimar Didem Avincan. Buyrunuz: “İngiltere Lancashire’dan Angela Fry uzun süredir araştırdığı aile geçmişi ile ilgili bulduklarını bir blog hazırlayarak paylaşmaya karar vermiş. Benzer konularla ilgilenen ama tanımadığı daha fazla kişiye ulaşmak, bilgiyi büyütmek amacıyla… İyi

Devamı »
Anadoluhisarı

Amcazâde Hüseyin Paşa Yalısı (Köprüler Yalısı / Kırmızı Yalı)

Fransız mimar, sanat tarihçisi ve seyyah Albert Gabriel’in Türkiye’de yaşadığı döneme dair bir takım fotoğraflara bakıyordum. Ve bir fotoğrafa takıldım kaldım. Boğaziçi’nin en eski yalısı kabul edilen, hep Karlofça Antlaşması dönemiyle adı geçen Amcazâde Hüseyin Paşa Divanhanesi’nin içiyle ilgili Atlantis masallarına benzer anlatım ve hatta

Devamı »
Asmalımescit

Yakup Bey Apartmanı (Maryana Han)

Bir dönemin İstiklal Caddesi’nde binaların pek çoğu birer geçit işlevi de görmüş. Kimi bir kiliseye, kimi avluya, kimi arka sokağına geçiş vermiş. Daha hareketli, daha canlı, daha püfür püfür ve daha az saklı, hatta eğlenceli, -aksi gibi düşülünebilecek olsa da- daha güvenli bir imajı var

Devamı »
Adalar

Mizzi Köşkü (Al Palas)

“Uzun mesafattan rüyet kabil olduğunu gösteren bir televiziyon aleti gibi gözlerim bir harika-i hissiyeyle sizi uzaklardan görmeye çabalıyor.” – Hüseyin Rahmi (Gürpınar), 1912-13 (R 1328), Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Mihran Matbaası, İstanbul, s. 144. Bu yazı, mimar ve araştırmacı-yazar Büke Uras’ın, yakın arkadaşı Moris

Devamı »
Gümüşsuyu

Karaağaç Apartmanı

Siteyi “kurcalayanlar” belki fark etmiştir, pek çok seçeneğe göre bina sınıflandırması var… Metinde adı geçen, “tanıyor olabileceğiniz kişilerin” adıyla da arama yapabilirsiniz, mimarlara göre de… Villalar, köşkler ya da apartmanlara da bakabilirsiniz; dönemine, tarzına, semtine ya da özel niteliğine göre de okuma yapabilirsiniz… Önemli bölümlerden

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.