Tahir Han

Yapım Yılı: 1935

Şu hesap daha bebekken, benim hikâyesini aradığım binalar hakkında araştırma yapıp bulduklarını bana gönderen isimlerden biridir mimar Serkan Yetgin. Birkaç yazı da yazdı, sonra beni unuttu:)

Yıllardır önünden geçerken, her seferinde ‘Mimar Vedad’ imzasını görüntüleyip “Eve gidince araştırayım” dediğim Tahin Han’ı yazmış! E-postamda görünce pek mutlu oldum. Tahir Han’ın bugün tanıdığımız bir isimle bağlantısına da -binalardan öğrenebileceklerimize şaşırmaması gereken ben bile- şaşırdım. Benim için o kadar doyurucu bir yazı ki…

Her gün önünden geçtiğimiz yapıya farkındalık yaratıyor. Mimar ve mimari yapı bilgisi var, pek çok ek fotoğraf ve bilgi var, tarih var, bugüne bağlanan bir aile bağı tarih var. 

Merak şahane bir şey…

Bunu ben kendim de yapabilirim, olayım bu:) Ama insanların bu pratikle bana, bize, hayata katkıda bulunmasına bayılıyorum. Sağol Serkan…

‘İMZASI OLMADAN MİMARI OLDUĞUNU DÜŞÜNMEK ZORDU’

Özetle, konuk yazarım Serkan Yetgin’den okuyalım:

“Geçen hafta Karaköy rıhtımındaki yoğun ‘yenileme’ çalışmalarının içinden geçerek iskeleye doğru ilerlerlerken Mimar M. Vedad, 1935 imzalı Tahir Han’a rastladım. Yapının zemin katında yer alan dikey çizgiler ve girişinin yer aldığı son akstaki geri çekilme ile buradaki dairesel cepheli, muhtemelen görevli için yapılmış pencereli oda dışında pek de kendini açık etmeyen bu binanın Vedat Tek’e ait olduğunu, imzası olmadan düşünmek neredeyse imkânsızdı. 

AYRIKSI BİR YAPI

Yapıldığı yıl dikkate alındığında son eserlerinden biri olmalıydı. Her ne kadar Güneş Apartmanı gibi, dönemi için ilerici örnekler vermiş olsa da; iyon ve dor sütunlarını andıran dikey zemin kat elemanları ile yapının üst katlarındaki baskın yatay çizgiler ve sıva ile yapılmış ince taraklamalar mimarın işleri arasında epey ayrıksı bir yerde duruyordu. Farklı kaynaklardan Vedat Tek’e ait olduğunu teyit ettikten sonra, elbette yapının kim tarafından yaptırıldığı, kimlerin yaşadığı, günümüze nasıl geldiği ile ilgili konular merak konusu oldu.

KAVALA SOYADI TANIDIK GELİYORSA…

Han, 1935 yılında tütün tüccarı Kavalalı Tahir İsmail Bey tarafından yaptırılmış. Tahir İsmail Bey, Kavala’dan Darıca’ya göç etmiş, burada un fabrikaları kurmuş, cami yaptırmış ve sonrasında faaliyetlerine İstanbul’da devam etmiş. Soyadı tanıdık geldi değil mi? Kendisi, yaklaşık 4 yıldır tutuklu olan Osman Kavala’nın dedesi.

NESLİ HANIM, CAMİ VE DİĞERLERİ

Görsellerde adını göreceğiniz Mehmet Kavala, Osman Kavala’nın 1982’de kaybettiği babası. Adını hem yaptırdıkları caminin kitabesinde hem de Tahir Han’ın hemen yanında, yaptırılan bir başka handa (Nesli Han) gördüğümüz Nesli Hanım ise Tahir Bey’in eşi. 1946-50 yıllarında yapılan Nirven Haritalarına göre Nesli Han’ın, Tahir Han ardiyelerinin bulunduğu kısma, bu tarihlerden sonra inşa edildiği anlaşılıyor. 

KÜLTÜR VARLIĞI TESCİLİ VAR

Karaköy rıhtımı, Perşembe Pazarı, Galata gibi ekonomik hareketliliğin zirvede olduğu lokasyonlardan birinde yer alan handa, eski gazetelerden toplanan görsellerde de görebileceğiniz gibi, ağırlıkla yurtdışından ithal edilen ürünlerin temsilcileri bulunuyor. Zemin katında ise asma katlı bir mağaza olduğu bilgisi mevcut. 

Güncel fotoğrafların çekildiği sırada hanın orijinal kapısı ve yanındaki Nesli Han’ın adı sökülmüş, Batı cephesindeki pencereler aslına uygun olmayan biçimde genişletilmiş, genel olarak restorasyona ihtiyacı olduğu görünüyordu. Mülkiyetinin çoğunluğu, son internet kaynaklarına göre TSKB’ye (Türkiye Sınai Kalkınma Bankası)  ait olan han, korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmiş fakat anlaşılan o ki, henüz bir müdahalede bulunulmamış. Karaköy-Tophane sahil şeridi gibi hızlı bir dönüşümün yaşandığı bölgede nasıl var olmaya devam edeceğini merakla bekliyoruz. 

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

1 Yorum
  • Deha
    Tarih: 22:25h, 20 Kasım Cevapla

    “Merak güzel, şey..” çok teşekkürler..

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Asmalımescit

S. Önay Apartmanı

İstiklal’den Şimdi’ye girer gibi girin (Atlas Apartmanı’na da değinmek lazım) -ya da Yakup’a girer gibi diyeyim- hemen birkaç adım sonrasında bu apartman. Mimarlarını biliyoruz; Beyoğlu’nun pek çok binasında görebileceğimiz iki isim. Ve şükür ki imzalı bir apartman. Mimarlar Mimarlar: Victor Adamandidis ile Dimitrios Nikola Petsillas. 

Devamı »
Nişantaşı

Mongeri Evi

Nedeni-nasılı uzun, dün gece mimar Giulio Mongeri ilgili bir şeyler okurken şahane bir kaynak buldum; Filolog Damla Çinici, Ankara Araştırmaları Dergisi için bir hakemli makale yazmış, “Başkent Ankara’nın İnşasında Etkin Bir Mimar: Giulio Mongeri ve Yaşam Öyküsü” Damla Hanım’ın çalışma özeni ve akıcı dilinden mi,

Devamı »
Maltepe

Bakireler Anıtı’nın Heykeli

Zamanın efsanevi Süreyya Plajı’nın içinde, denizde kalan Bakireler Anıtı‘nın fotoğraflarını ilk gördüğümde çok şaşırmış, çok da merak etmiştim; “Şimdi nerede?” Betona gömüldüğünü, İstanbul’un Maltepe semtinde, şimdi Migros olan alanın bahçesinde kaldığını yazmıştım. İlgilenenler, plajın geçmişine dair yazıyı buradan okuyabilir. Gelişmeler var; bir restorasyon duyurusu oldu

Devamı »
Bebek

Narlıyan Apartmanı

Yine bir semtin simge binalarından biri olan ama üzerinde adı da yazmayan, hakkında bilgi edinilmesi zor olan bir bina; Bebek’in en sembol yapılarından Narlıyan Apartmanı. Apartman desem de yalı. Önenden geçer geçer ismini bulamaz, adını bilmediğim için de ‘bakınamazdım’. İnci Karcılıoğlu “Nilay Hanım satışa çıkıyor,

Devamı »
İstiklal Caddesi

Kanzuk Eczanesi (Güney Palas)

Eski gazete taramayı sevenler ya da bugün hâlâ varmış, ürünlerini kullananlar “Kanzuk” markasına aşina olmalılar; Kanzuk glüten, Kanzuk pastil, Kanzuk öksürük şurubu… Çizimli, kocaman ilanlar ve Beyoğlu’nda bir adres; İstiklal Caddesi No: 253 Geçenlerde bir fotoğraf gördüm, Beyoğlu’ndaki Kanzuk Eczanesi’nin 1800’lerde çekilen cephesiydi. Gün içinde

Devamı »
Bebek

(Dr. Natuk) Birkan Apartmanları

Mimarlık tarihiyle ilgilenip de Birkan Apartmanları’nı bilmeyen yoktur sanırım. Bir de ben bahsetmesem olur(du) tabii ama binaları çok seviyorum, bu bir; Haluk Baysal-Melih Birsel ikilisinin çalışmaları her daim favorilerimden, bu iki; bir de Natuk Birkan’a taktım, bu da üç… Peki Natuk Feyyaz Birkan kim? (Fotoğraflarda

Devamı »
Göztepe

Pekiçten Apartmanı

Bazı binalar, beni bazı şahane insanlarla tanıştırıyor. Bahar Erdensin’in inceliğine, çalışkanlığına, yazısına hayran kaldım. Bahar Hanım anlatıyor: “Pekiçten Apartmanı, yine bu güzel sitede yer alan, Göztepe’deki Emiroğlu apartmanının yan komşusu. Pekiçten’i yazarken, kendisinden önce var olan güzeller güzeli müstakil evden bağımsız yazamadım. O güzel ev,

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.