Tahir Han

Yapım Yılı: 1935

Şu hesap daha bebekken, benim hikâyesini aradığım binalar hakkında araştırma yapıp bulduklarını bana gönderen isimlerden biridir mimar Serkan Yetgin. Birkaç yazı da yazdı, sonra beni unuttu:)

Yıllardır önünden geçerken, her seferinde ‘Mimar Vedad’ imzasını görüntüleyip “Eve gidince araştırayım” dediğim Tahin Han’ı yazmış! E-postamda görünce pek mutlu oldum. Tahir Han’ın bugün tanıdığımız bir isimle bağlantısına da -binalardan öğrenebileceklerimize şaşırmaması gereken ben bile- şaşırdım. Benim için o kadar doyurucu bir yazı ki…

Her gün önünden geçtiğimiz yapıya farkındalık yaratıyor. Mimar ve mimari yapı bilgisi var, pek çok ek fotoğraf ve bilgi var, tarih var, bugüne bağlanan bir aile bağı tarih var. 

Merak şahane bir şey…

Bunu ben kendim de yapabilirim, olayım bu:) Ama insanların bu pratikle bana, bize, hayata katkıda bulunmasına bayılıyorum. Sağol Serkan…

‘İMZASI OLMADAN MİMARI OLDUĞUNU DÜŞÜNMEK ZORDU’

Özetle, konuk yazarım Serkan Yetgin’den okuyalım:

“Geçen hafta Karaköy rıhtımındaki yoğun ‘yenileme’ çalışmalarının içinden geçerek iskeleye doğru ilerlerlerken Mimar M. Vedad, 1935 imzalı Tahir Han’a rastladım. Yapının zemin katında yer alan dikey çizgiler ve girişinin yer aldığı son akstaki geri çekilme ile buradaki dairesel cepheli, muhtemelen görevli için yapılmış pencereli oda dışında pek de kendini açık etmeyen bu binanın Vedat Tek’e ait olduğunu, imzası olmadan düşünmek neredeyse imkânsızdı. 

AYRIKSI BİR YAPI

Yapıldığı yıl dikkate alındığında son eserlerinden biri olmalıydı. Her ne kadar Güneş Apartmanı gibi, dönemi için ilerici örnekler vermiş olsa da; iyon ve dor sütunlarını andıran dikey zemin kat elemanları ile yapının üst katlarındaki baskın yatay çizgiler ve sıva ile yapılmış ince taraklamalar mimarın işleri arasında epey ayrıksı bir yerde duruyordu. Farklı kaynaklardan Vedat Tek’e ait olduğunu teyit ettikten sonra, elbette yapının kim tarafından yaptırıldığı, kimlerin yaşadığı, günümüze nasıl geldiği ile ilgili konular merak konusu oldu.

KAVALA SOYADI TANIDIK GELİYORSA…

Han, 1935 yılında tütün tüccarı Kavalalı Tahir İsmail Bey tarafından yaptırılmış. Tahir İsmail Bey, Kavala’dan Darıca’ya göç etmiş, burada un fabrikaları kurmuş, cami yaptırmış ve sonrasında faaliyetlerine İstanbul’da devam etmiş. Soyadı tanıdık geldi değil mi? Kendisi, yaklaşık 4 yıldır tutuklu olan Osman Kavala’nın dedesi.

NESLİ HANIM, CAMİ VE DİĞERLERİ

Görsellerde adını göreceğiniz Mehmet Kavala, Osman Kavala’nın 1982’de kaybettiği babası. Adını hem yaptırdıkları caminin kitabesinde hem de Tahir Han’ın hemen yanında, yaptırılan bir başka handa (Nesli Han) gördüğümüz Nesli Hanım ise Tahir Bey’in eşi. 1946-50 yıllarında yapılan Nirven Haritalarına göre Nesli Han’ın, Tahir Han ardiyelerinin bulunduğu kısma, bu tarihlerden sonra inşa edildiği anlaşılıyor. 

KÜLTÜR VARLIĞI TESCİLİ VAR

Karaköy rıhtımı, Perşembe Pazarı, Galata gibi ekonomik hareketliliğin zirvede olduğu lokasyonlardan birinde yer alan handa, eski gazetelerden toplanan görsellerde de görebileceğiniz gibi, ağırlıkla yurtdışından ithal edilen ürünlerin temsilcileri bulunuyor. Zemin katında ise asma katlı bir mağaza olduğu bilgisi mevcut. 

Güncel fotoğrafların çekildiği sırada hanın orijinal kapısı ve yanındaki Nesli Han’ın adı sökülmüş, Batı cephesindeki pencereler aslına uygun olmayan biçimde genişletilmiş, genel olarak restorasyona ihtiyacı olduğu görünüyordu. Mülkiyetinin çoğunluğu, son internet kaynaklarına göre TSKB’ye (Türkiye Sınai Kalkınma Bankası)  ait olan han, korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmiş fakat anlaşılan o ki, henüz bir müdahalede bulunulmamış. Karaköy-Tophane sahil şeridi gibi hızlı bir dönüşümün yaşandığı bölgede nasıl var olmaya devam edeceğini merakla bekliyoruz. 

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

1 Yorum
  • Deha
    Tarih: 22:25h, 20 Kasım Yanıtla

    “Merak güzel, şey..” çok teşekkürler..

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Bomonti

Doğ Apartmanı

Bina hikayelerini yazma süreci beni öyle alakasız görünen yollardan öyle insanlara götürüyor ki, çok zaman “Bu insan rahmet istedi” diyorum… Hatta sitede “Rahmet istedi” bölümü de açsak yeridir! Neriman Hanım, Neriman Tuna nasıl nurlu bir insanmış ki, evren dönem dönem ayrı zaman aralıklarıyla onu anmamız

Devamı »
İstiklal Caddesi

Ravouna Apartmanı / Ravouna 1906 Suites

Art Nouveau gibi Art Nouveau! Pek çok açıdan da şanslı sayılabilir; bir kere mimarları, hatta yatırımcılarının ismi binanın üzerinde yazıyor. Mimarları C. P. Kyriakides ile A. D. Yenidunia.  G. ve Alf. Michelini (Giuseppe Michelini ve Alfredo Michelini) yatırımcıları. Kimin için yapıldığının ipucu da birinci kattaki

Devamı »
Ürgüp

Temel Öztürk Konağı (Asmalı Konak)

Ara ara yazıyorum… Şöhretli binalar kolay, ben pek el sürmüyorum. Bu nedenle dizi ya da filmlerde yer alan apartmanlara çok bakasım yok. Ancak bir dönemin fenomen dizisi Asmalı Konak’ın -ilk zamanlarda- çekildiği Kapadokya’daki konağın, beni Serafim Rizos ile tanıştıracağını bilemezdim. Ne güzel oldu! Başlayayım… ANSİKLOPEDİ

Devamı »
Galata

Apergi Apartmanı

Şahkulu Mahallesi’nde İlk Belediye Caddesi ile Müellif Sokak’ın kesiştiği yerde. Kapısı orada olduğundan sanırım İlk Belediye Caddesi’nde sayılıyor (Bunun yani aynı yerde duran bir apartmanın kapısının baktığı sokağın değerini değiştirebileceğini de bizim eski apartmanın görevlisi Salim Abi’den öğrendim. Hikâyesi uzun…) MÜELLİF İLE ALİ CEM ASLANTAŞ’I

Devamı »
Cihangir

Yeşil Palas

İstanbul Gümüşsuyu’ndanki Marmara Apartmanı‘nı, Eminönü’ndeki eski Atalar, şimdiki LCW Mağazası‘nı yazdıktan ve mimar Apostolos Pistikas‘ın eserlerinin izine düştükten sonra bulduğum Pistikas Apartmanı (Ateşler Binası) ile Merkez Apartmanı‘nı (şimdi bir otel) yazmıştım… Pistikas’ın bina kaydını tutmak için çıktığım bu yolculukta bulduğum binalar ‘şimdilik’ bitti sanırken Didem

Devamı »
Adalar

Kâzım Şinasi Dersan Evi

Kâzım Şinasi Dersan gazeteci. 1888 Girit doğumlu, Paris’te Sorbonne Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler okumuş. 1918 yılında Necmeddin Sadak ve Ali Naci Karacan (sonra onlara Falih Rıfkı Atay da katılıyor) ile birlikte Akşam Gazetesi’ni kuruyorlar. Ayrılıklar, ölümler… Dersan, o dörtlü içinden 1957 yılına kadar gazete yönetiminde kalan

Devamı »
Kurtuluş

Kurtuluş’ta bir resimli apartman

Çünkü “Apartmandakiler resimlere ilgiden çok şikayetçiler. Fotoğraflamak isteyenler olduğu için üzerini boyamak niyetindelermiş” yazmış Deniz Hanım… Yani boyamadan kapatma yöntemleri var da… Tabii apartman içi daha özel bir alan, insanlar da tür tür, apartman sakinlerinin de delirmesi anlaşılırdır muhtemelen. Ama biz kaydımızı tutalım. Çünkü güzel.

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.