Talip Aksoy Evi

Adana’da modern bir mimari vaha Talip Aksoy Evi… Yapım yılı: 1951-1956

Adanalılar burada mı?

Meğer -zamanında- ne güzellikler varmış Adana’da.

Az kalanlardan birini Instagram’dan @nilay_g_o sayesinde öğrendim.

Ve asıl mimar Ertuğrul Arf ile tanıştım ki, onu ayrı anlatıyorum burada biraz. ‘Arf’ soyadı tanıdık geldi mi?

PEK ÇOĞU YIKILMIŞ

Adaşımın mesajıyla anlatayım:

“Nilay Hanım merhaba, ben İstanbul’da yaşayan bir Adanalıyım; kendimi bildim biledi Adana’nın bulvarlarında benzer mimaride bahçelerinde turunçgil ağaçları ve yasemenler bulunan Adana’nın kalburüstü ailelerine (Sabancılar, Sapmazlar, Paksoylar vb) ait 50’li yıllarda inşa edilmiş evler vardı. 80’lerden itibaren yerlerini hep apartmanlara bıraktılar maalesef 🙁

Geçen hafta Adana’daydım onlardan biri halen çok iyi durumda ve kullanılıyor yıllardır önünden geçerim bu sefer fotoğrafladım.

Bu evin mimarı Ertuğrul Arf, ünlü Matematikçi Cahit Arf’ın ağabeyi.

Ramazanoğlu Caddesi ile Ziya Paşa Bulvarı’nın kesiştiği köşe:)

Ev ‘Talip Aksoy Evi’ diye geçiyor hatta Kültür Bakanlığı’nın listesinde..”

Adaşım beni şahane mimarı okumalara gönderdi, Arf ailesi, bir dönem Adana modern mimarisi…

‘O DÖNEMDEN KALAN EN NİTELİKLİ YAPI’

Eve dair bilgileri ben de bakanlık sitesinden aktarayım, Adana’ya dair özellikle eski mimari ev apartman bilgi-fotoğrafı olan da paylaşsın lütfen:

“Talip Aksoy Evi, 1937-40 yıllarında Jansen tarafından tasarlanan kent planına uygun gelişen Adana’nın, 1950li ve 60lı yıllara rastlayan en parlak döneminin hayat şartlan ve beğenisini yansıtan modern mimarlık ürünlerinden geriye kalan en nitelikli yapıdır. 

Binanın ana katlan iki renkli (kırmızı-bej) taş kaplamalı ve garaj- depo işlevli bir zemin (baza) üzerinde yükselmektedir. 

Güneyde her iki katta tüm cephe boyunca uzanan geniş balkonlan Ramazanoğlu Caddesi’nin; ana giriş kapısının da yer aldığı batı cephesindeki pirinç parmaklıklı mermer penceresi ise hem binanın hem de Ziyapaşa Bulvarı’nın çok belirgin elemanlandır.

AHŞAPLAR İNCELİK ÇÜNKÜ; MAHREMİYET AZALIR…

“İçte ana mekanlar iki kat yüksekliğindeki orta hole açılmaktadır. Evin giriş hol ve salon kapılan ahşap ve camlıdır. Camlar kumlu ve şeffaf desenlidir. En dıştaki giriş kapısında, ahşaplar kalın ve sık, camlar ağırlıklı olarak kumludur, içeriye doğru güvenlik ve mahremiyetin azalmasıyla ahşaplar incelir, seyrekleşir ve camlar şeffaflaşır. Orta holde yükselen merdivenle üst katlara ulaşılır. Merdiven korkuluğu pirinçtir ve dikey elemanlan birbirini takip eden iki farklı formdadır. 

‘İŞÇİLİK VE DETAYDA BU NİTELİK ZOR’

“Orta mekanda büyük boyutlu kristal bir avize vardır ve duvarlar alçı kakmalarla süslüdür. Tavanlar alçı ve pirinç desenlerle zenginleştirilmiştir, her mekânın tavan süslemesi farklı ve özgündür. Giriş, orta hol üst kat galeri ve balkonların zemini mermer kaplamadır. Her mekanın zemin kaplaması farklı mermer ve farklı özgün desene sahiptir. Balkonlarda yer süzgeçleri bu desenin bir parçası olarak tasarlanmıştır. Adana’nın bugünkü şartları içinde, işçilik ve detay tasarımı açısından bu nitelikte bir binayı yapmak mümkün değildir.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

2 Yorumlar
  • eylem kırbaş özdemir
    Tarih: 10:09h, 08 Ekim Cevapla

    Nilay hanım merhaba, ben Eylem Kırbaş Özdemir. 2. Adana mimarlık festivalinde yapacağım sunum için araştırma yaparken bu sayfa ile karşılaştım. Adana da 1940-ve 50 lerden kalan neredeyse tek örnek olan bu yapı mimar olarak kentteki en büyük mutluluğum. Her sabah önünden geçiyorum ve neredeyse her gün video çekiyorum , şaşar yanılırlar ve yapıyı yıkarlar diye.
    Çok nefis evleri kaybettik özellikle bu son 10 yıl da. En son 1965 de yapılan Paksoy evi veda etti bize. Talip Aksoy evine göre daha mütevazi denilebilecek bu ev müstakil gibi görünse de iki ayrı daire ve zemin katta servis alanı olarak planlanmış. Mimarı Zeki Yüzüak. Cephesinde çok nefis bir mozaik vardı. Yerine yapılacak yeni yapı bu mozaik i cephesinde kullanıyor sanırım, verilen değer mi yoksa günah çıkarma hareketimi bilemiyorum tabi.
    Çukurova üniversitesi Prof. Duygu Saban, Prof. Onur Erman , Figen Karaman ve İpek Durukan hocalarımız 1930 ler ve sonrası Modern Adana mimari yapıları ile ilgili bir çok araştırma ya sahipler. İlginizi çekerse araştırmanızı öneririm. Reserchgate.net platformunda varlar.

    Cumhuriyet öncesi ve sonrasında özel bir yere sahip olduğunu düşündüğüm bu şehrin bunca değerini kaybetmiş olması çok üzücü.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:09h, 13 Ekim Cevapla

      Bu kadar biliyor ve seviyorken sizi Adana’dan bir bina yazmanız lazım buraya:) Böyle borçlu çıkarınca insanlar korkuyor ama bence yazmalısınız. Sevgiler

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

İstiklal Caddesi

Narmanlı Yurdu (Narmanlı Han)

Narmanlı Apartmanı ve yine aileyle ilişkili Vehbi Bey Apartmanı‘nı yazdıysam da Narmanlı Han ya da Narmanlı Yurdu’na hiç giresim yoktu.  Girmek istemiyorum çünkü Narmanlı Yurdu hakkında bugüne kadar yüzlerce bilgi metni, çokça ansiklopedi maddesi yazıldı zaten, merak eden onlardan bakar. Ne diyor Vikipedia maddesi: “1831

Devamı »
Harbiye

Surp Agop Sıra Evleri

Bu sıra evleri, Fransa’da okumuş Osmanlı döneminin Ermeni mimarlarından Aram Tahtacıyan tasarlıyor; amaç, Elmadağ Surp Agop Hastanesi Vakfı’na gelir sağlamak. Daha sonra bu evler hastanede kalan, yaşayan bazı yoksul insanların da yaşam yeri oluyor. Afife Batur arşivlerinden anladığım, hastaneye çok gider olmasın diye kullanılan malzemede

Devamı »
Nişantaşı

Bayer Apartmanı

Hem kapısı (o tokmaklar, o yazı… Nedir?!), hem girişi, hem içiyle görkemli bir bina Bayer.  Mimarı, burada Konak Sineması, Divan Oteli gibi vesilelerle adını geçirdiğim Rükneddin Güney; hatta girişteki sütunda da ismi kazılı. YERİNDE NİŞANTAŞI SARAYI VARMIŞ Bayer ve çevresindeki birkaç apartmanın yerinde eskiden Sultan

Devamı »
Cihangir

Çelik Palas

İstanbul Cihangir pek çok güzel binayı barındırır. Ancak döneminin modern mimarisi ve yuvarlak hatlar denilince Çelik Palas Apartmanı’nı tek geçerim. Sonra da bugün Ark Kültür’e ev sahipliği yapan konağı eklerim… O SERVİS KAPISI NEDİR:) Cihangir’in en işlek hatlarından Susam Sokak üzerinde kendini biraz geri çekmiş

Devamı »
Nişantaşı

Ralli Apartmanı

Dönem pandemi, yalan rakamlar da belli, tırsıyorum. Ama Ferda, önemli bir detay ekledi “Bu hafta Suriye Başkonsolosluğu kapalı”. Orası sakinken atladım gittim!! Nişantaşı’ndan yolu geçenler bilir, -sanırım Suriye’nin Ankara Büyükelçiliği’nin kapanma kararından sonra böyle oldu- sokağa dev kalabalıklar taşıyor. O güzel apartmanda işiniz olsa giresiniz

Devamı »
Bahariye

Geren Apartmanı

Selim İleri’nin hayatının ilk 5 yılını, Bahariye’de, mimarı Zeki Sayar olan bu binada geçirdiğini biliyor muydunuz?  Zeki Sayar da malum; bir önceki paylaşımda, yıkılmasını hiç istemediğimiz Batum Apartmanı’nın da mimarı. Benim için Arkitekt Dergisi vesilesiyle bugüne bıraktıklarıyla bile dünya döndükçe namı yürüyesi biri… SESLİ EDEBİYAT FESTİVALİ’NDE

Devamı »
Moda

Emel Apartmanı

Kadıköy’ün çok merkezi bir yerinde de olsa, Emel Apartmanı’nın güzelliğinin farkına varmak yıllardır pek kolay olmadı. Giriş katındaki dükkanın eşyaları; dolaplar, sandalyeler, masalar, insanlar…  Benim fark etmem ise 3-4 yıl önce Emel ismiyle bir araya gelen duvarındaki panter resmi ile… Yoksa, bir dönemin sinema yıldızı,

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.