Talip Aksoy Evi

Adana’da modern bir mimari vaha Talip Aksoy Evi… Yapım yılı: 1951-1956

Adanalılar burada mı?

Meğer -zamanında- ne güzellikler varmış Adana’da.

Az kalanlardan birini Instagram’dan @nilay_g_o sayesinde öğrendim.

Ve asıl mimar Ertuğrul Arf ile tanıştım ki, onu ayrı anlatıyorum burada biraz. ‘Arf’ soyadı tanıdık geldi mi?

PEK ÇOĞU YIKILMIŞ

Adaşımın mesajıyla anlatayım:

“Nilay Hanım merhaba, ben İstanbul’da yaşayan bir Adanalıyım; kendimi bildim biledi Adana’nın bulvarlarında benzer mimaride bahçelerinde turunçgil ağaçları ve yasemenler bulunan Adana’nın kalburüstü ailelerine (Sabancılar, Sapmazlar, Paksoylar vb) ait 50’li yıllarda inşa edilmiş evler vardı. 80’lerden itibaren yerlerini hep apartmanlara bıraktılar maalesef 🙁

Geçen hafta Adana’daydım onlardan biri halen çok iyi durumda ve kullanılıyor yıllardır önünden geçerim bu sefer fotoğrafladım.

Bu evin mimarı Ertuğrul Arf, ünlü Matematikçi Cahit Arf’ın ağabeyi.

Ramazanoğlu Caddesi ile Ziya Paşa Bulvarı’nın kesiştiği köşe:)

Ev ‘Talip Aksoy Evi’ diye geçiyor hatta Kültür Bakanlığı’nın listesinde..”

Adaşım beni şahane mimarı okumalara gönderdi, Arf ailesi, bir dönem Adana modern mimarisi…

‘O DÖNEMDEN KALAN EN NİTELİKLİ YAPI’

Eve dair bilgileri ben de bakanlık sitesinden aktarayım, Adana’ya dair özellikle eski mimari ev apartman bilgi-fotoğrafı olan da paylaşsın lütfen:

“Talip Aksoy Evi, 1937-40 yıllarında Jansen tarafından tasarlanan kent planına uygun gelişen Adana’nın, 1950li ve 60lı yıllara rastlayan en parlak döneminin hayat şartlan ve beğenisini yansıtan modern mimarlık ürünlerinden geriye kalan en nitelikli yapıdır. 

Binanın ana katlan iki renkli (kırmızı-bej) taş kaplamalı ve garaj- depo işlevli bir zemin (baza) üzerinde yükselmektedir. 

Güneyde her iki katta tüm cephe boyunca uzanan geniş balkonlan Ramazanoğlu Caddesi’nin; ana giriş kapısının da yer aldığı batı cephesindeki pirinç parmaklıklı mermer penceresi ise hem binanın hem de Ziyapaşa Bulvarı’nın çok belirgin elemanlandır.

AHŞAPLAR İNCELİK ÇÜNKÜ; MAHREMİYET AZALIR…

“İçte ana mekanlar iki kat yüksekliğindeki orta hole açılmaktadır. Evin giriş hol ve salon kapılan ahşap ve camlıdır. Camlar kumlu ve şeffaf desenlidir. En dıştaki giriş kapısında, ahşaplar kalın ve sık, camlar ağırlıklı olarak kumludur, içeriye doğru güvenlik ve mahremiyetin azalmasıyla ahşaplar incelir, seyrekleşir ve camlar şeffaflaşır. Orta holde yükselen merdivenle üst katlara ulaşılır. Merdiven korkuluğu pirinçtir ve dikey elemanlan birbirini takip eden iki farklı formdadır. 

‘İŞÇİLİK VE DETAYDA BU NİTELİK ZOR’

“Orta mekanda büyük boyutlu kristal bir avize vardır ve duvarlar alçı kakmalarla süslüdür. Tavanlar alçı ve pirinç desenlerle zenginleştirilmiştir, her mekânın tavan süslemesi farklı ve özgündür. Giriş, orta hol üst kat galeri ve balkonların zemini mermer kaplamadır. Her mekanın zemin kaplaması farklı mermer ve farklı özgün desene sahiptir. Balkonlarda yer süzgeçleri bu desenin bir parçası olarak tasarlanmıştır. Adana’nın bugünkü şartları içinde, işçilik ve detay tasarımı açısından bu nitelikte bir binayı yapmak mümkün değildir.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

2 Yorumlar
  • eylem kırbaş özdemir
    Tarih: 10:09h, 08 Ekim Cevapla

    Nilay hanım merhaba, ben Eylem Kırbaş Özdemir. 2. Adana mimarlık festivalinde yapacağım sunum için araştırma yaparken bu sayfa ile karşılaştım. Adana da 1940-ve 50 lerden kalan neredeyse tek örnek olan bu yapı mimar olarak kentteki en büyük mutluluğum. Her sabah önünden geçiyorum ve neredeyse her gün video çekiyorum , şaşar yanılırlar ve yapıyı yıkarlar diye.
    Çok nefis evleri kaybettik özellikle bu son 10 yıl da. En son 1965 de yapılan Paksoy evi veda etti bize. Talip Aksoy evine göre daha mütevazi denilebilecek bu ev müstakil gibi görünse de iki ayrı daire ve zemin katta servis alanı olarak planlanmış. Mimarı Zeki Yüzüak. Cephesinde çok nefis bir mozaik vardı. Yerine yapılacak yeni yapı bu mozaik i cephesinde kullanıyor sanırım, verilen değer mi yoksa günah çıkarma hareketimi bilemiyorum tabi.
    Çukurova üniversitesi Prof. Duygu Saban, Prof. Onur Erman , Figen Karaman ve İpek Durukan hocalarımız 1930 ler ve sonrası Modern Adana mimari yapıları ile ilgili bir çok araştırma ya sahipler. İlginizi çekerse araştırmanızı öneririm. Reserchgate.net platformunda varlar.

    Cumhuriyet öncesi ve sonrasında özel bir yere sahip olduğunu düşündüğüm bu şehrin bunca değerini kaybetmiş olması çok üzücü.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:09h, 13 Ekim Cevapla

      Bu kadar biliyor ve seviyorken sizi Adana’dan bir bina yazmanız lazım buraya:) Böyle borçlu çıkarınca insanlar korkuyor ama bence yazmalısınız. Sevgiler

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Adalar

Rıza Derviş Villası

Kemal Derviş’i ve yarattığı heyecanı bugünün gençleri hatırlamaz ama biraz okuma… Yani… Hazır dolar 13 TL’yi bile görmüşken (!), kendisini ülkemizin yakın geçmişinden hatırlayalım ve Kemal Derviş’in özgeçmişinden cımbızlayalım: “Kasım 2000 ve Şubat 2001’de yaşanan iki mali krizin ardından Türkiye’ye davet edildi. 22 yıldır sürdürdüğü Dünya Bankası’ndaki görevinden ayrılarak

Devamı »
Suadiye

Kaplancalı Apartmanı

80’li yıllarda bu manzaraya girecek bir apartman varsa ve hâlâ duruyorsa, onun bir hikâyesi olmalıdır! Tabii ki varmış. MİMAR MARUF ÖNAL Apartman Suadiye’de. BağdatCaddesi ile sahil yolunu bağlayan sokaklardan Kazım Özalp Sokak’la Kuzu Sokak’ın kesişiminde, köşede. Hakan Bey, son halinin fotoğraflarını gönderdi, “Aaa kocaman…” dedim.

Devamı »
Gümüşsuyu

Tülin Apartmanı

Alguadiş, 1894’te Lüleburgaz’da doğmuş, Saint Joseph’i bitirdikten sonra Lozan’da mühendislik okumuş, 1921’de de İstanbul’a dönmüş. O, Türkiye’nin ilk betonarme mühendislerinden biri. O zaman mimar ve mühendis ayırımı yok…  Rafael Alguadiş’in sanatsal yanı da güçlü, mimarlığı ağır basıyor ama mühendis olarak da iş yapıyor. O ZAMANLAR,

Devamı »
Harbiye

Lucie (Topalyan) Apartmanı / TURKISH BANK Binası

Oh! Sonunda buldum. İnanılmaz; bu kadar göz önünde, bu kadar fotoğraflarda hep var olan bir binanın eski haline dair bilginin/belgenin bu kadar kıt, hatta yok olması hayret verici. Taktım bayağı; iyi tarih bilen arkadaşlarıma soruyorum, Turkish Bank’ın sitesinde zerre bilgi yok, gidiyorum kapıdan soruyorum bilen

Devamı »
Nişantaşı

Dorsay Apartmanı

Bulmacalarda klasik sorular vardır, kardeşim böyle şeyleri iyi bilir. ‘Dorsay’ denilince film eleştirmeni, sinema yazarı Atilla Dorsay’dan ziyade “Uzun erkek pardösüsü” cümlesi geliyorsa aklınıza tebrikler, iyi bir bulmacacısınız. Girişindeki bilgi panosu sağolsun, Nişantaşı Poyracık Sokak’taki bu bina hakkında şunu biliyoruz; 20. yüzyılın dünyaca tanınmış opera

Devamı »
Nişantaşı

Konak Sineması Yeniden

Çıkan kısmın özeti: Her şey, Haziran 2020’de, İstanbul’da yaşayan pek çok kişinin önünden geçmiş olabileceği Harbiye’deki Başaran Apartmanı hakkında kısa bir metin yazmamla başladı. Bina ile ilgili metinde tabii ki, “Bir zamanların efsanevi sineması Konak da bu binanın altındaymış” yazmıştım. Yasemin Hanım’ın (Yasemin Uygur sanırım,

Devamı »
Osmanbey

Gün Apartmanı

Bu yazının öncesinde Trak Apartmanı‘nı okumanız önerilir. Ama yine de özetle; tiyatro ve sinema sanatçısı, simultane tercüman Serra Yılmaz’ın bana Trak Ailesi demesiyle başladı her şey. Ben ailenin ismini taşıyan bir apartmanla bağını kurmaya çalışırken onların karşı köşedeki Gün Apartmanı’nı yaptırdıkları ortaya çıktı. PUF BÖREĞİ,

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.