Hazzopoulo Apartmanı (Ayramin Otel)

Yapım yılı: 1921 (?öncesi daha makul)

Beyoğlu Tel Sokak 29 numarada yer alan binayı -telefonuma baktım- 2020 yılından beri pek çok kez fotoğraflamışım (Salt Arşiv, Eleonora Arhelaou fotoğrafları serisinde 1996 yılına ait fotoğraflar da buldum).

Üstelik dar bir dönemeçte binanın tümünü aşağıdan fotoğraflamak oldukça güç ama kendisi kısıtlı açılardan bakınca bile pek güzel. Ve üstelik bana ‘birini’ andırıyor, bulamıyorum!

30 Aralık (2022) günü, bize önerilen ekmek fırınını bulmak amacıyla bir ara sokaktan diğerine ilerlerken yine Tel Sokak’tan geçiyorduk ki, binada bir canlılık gördüm.

Heyecanımı belli etmiş olmalıyım ki, kapıdaki beyfendi -Tansel Akkıran-, “Buyrun” dedi. Ve binanın restore edildiğini, otel olarak işletilmekte olduğunu anlatıp bana kapının yanındaki, mimar ve restorasyon bilgilerini içeren plaketi gösterdi.

ORİJİNAL KALABİLMİŞ TAVAN İŞLERİ

Ardından da içeriye davet edip girişteki tavan işlerinin, avizenin, renkli cam-vitrayların, kalorifer peteklerinin, zemin işlerinin, hatta resepsiyon bölümünün yanında kalan zilin dahi orijinal olduğunu anlattı.

“Esas terasta bir cam işler var” dedi ve sonra dayanamayıp beni terasa çıkardı, onları da gösterdi. Yanlış hatırlamıyorsam uzun süre ev olmuş bina, sonra bir tür eğitim merkeziymiş, teras dans stüdyosuymuş mesela…

Odaların kiminde de tavan işleri varmış ama hiçbir odayı görmedim, internetteki oda fotoğraflarında da denk gelemedim. 

ADINI BULMAMAK RAMAK KALMIŞTI!

Bir odada -İsa’nın doğuşuydu galiba- bir betimleme varmış ama birkaç yabancı konuk, “Burası Müslüman Oteli değil mi?” diyerek odadan çıkınca biri zarar vermesin diye üstü örtülmüş.

Tansel Bey’e binanın eski ismini bilip bilmediğini sordum, bilmiyordu. Zaten sonrasında günlerce aradıysam da bulamadım. Pervititch Haritaları’nda 35 nolu pafta biraz daha sola genişleseymiş, eski Telgraf Sokak’ın -şimdi Tel- devamında bu binayı görebilecekmişiz! Gel de delirme…

Bu arada fotoğraflara bakarken fark ettim kapıda iki harf var, A ve X sanki, bu büyük bir ipucu olabilir ki, olaylar şöyle gelişti… 

Bu arada Didem Avincan’ın Goad Haritası’nda bulduğu bölüm ortaya çıktı ve anladım ki bu binanın adı da Hazzopoulo apartmanı. Hikayesi bir diğer Hazzopoulo Apartmanı (Aslan Residance) yazısında…

Otelin ismi Ayramin Exclusive; manasını sordum, otelin sahip ya da işletmecilerinin isimlerinin ilk heceleriymiş…

Kapı girişindeki yazıyı ise -bana eski Türkçe öğretene kadar bu konulardaki danışmanım olan- Haluk Oral’a sordum, “”Lâ iâhe illallah Muhammedür-resûlüllah; eski bir hattın kopyası” diyebiliriz dedi…

İKİZ, HATTA ÜÇÜZ BİNALAR

Tansel Bey’in binaya ilgime ilgisine müteşekkir ayrıldım, sonra benim siteden mimarlara bakınca o benzerliği çözdüm. İnanılmaz idi.

Sitedeki Hanif Han (Perpignani Apartmanı) da, bu bina gibi Antoine N. Perpignani ile Rum mimar Marko (Marcos) G. Langas tarafından yapılmıştı ve o kadar benzer öğe içeriyordu ki…

Kapının üzerinde renkli cam levha, merdivenlerin yapısı, tavandaki kalem işleri, binanın dışındaki işleme ve aslanlar (ayı da olabilirlermiş). Hele de Sadri Alışık Sokak no 25’teki bina (Hazzopulo Apartmanı galiba), dışardan baksanız aynı bina bile sanırsınız! Onu da buraya kaydedeceğim. 

BETONARME TARİHİNE GİRİŞ 101

“Teknik olarak anlamıyorum bir bakayım” derken, Hilal Lavarone’nin, Betonart’ta çıkan “Marcos g. Langas: Betonarme tarihinin az bilinen aktörü” adlı yazısını okudum.

Sonra olaylar karıştı… François Hennebique ve Hennebique betonarme sistemi üzerine onlarca metin okudum:) Beton ve çimento ile ilgili yazılara geçtim.

Genellikle bu iki mimar binalara imzalarını koydukları gibi yapım tarihini de yazıyorlar, burada yazılı olmasa da restorasyon plaketinde 1921 tarihi var. (Ancak bu biraz daha önce olabilir şüphesi duyulabilir. Mimarların yaşam ve ortaklık süreleri göze alınınca yanlış gibi). Hanif Han 1904 yılında inşa edilmişti.

O yıllarda birbirine birkaç yüz metre olan bu üç binanın üçüzlüklerinin -ya da benzerliklerinin diyeyim- farkında mıydı acaba oralarda yaşayanlar? Biz bir ikizlik, bir dolu benzerlik kanıtladık…

NEO KLASİK 

Yazıyı, teknik bilgi merak edenler için Kubilay Arpacı’nın “İstanbul Mimarisinde Sanatkâr İmzaları (1800-1923)”  tezinden bir paragrafla bitiriyorum:

“Bodrum kat üzerine, 4 katlı kâgir olarak inşa edilen bina bitişik nizamlıdır. Yapının alt katlardan farklı üsluba sahip son iki katı, sonraki dönemlerde eklenmiştir. Tamamı rüstik dokuya sahip bina üç bölümlü düzenlemeye sahiptir. Zemin katı diğer katlardan daha yüksek tutulan yapıya giriş, batısı köşedeki kapıdan sağlanmaktadır. Binanın, zemin kattan itibaren orta bölümü, ayı başı kabartmalı konsollarla taşınan çıkma şeklindedir. Taban kısmında kalemişi süslemelere yer verilen çıkmadaki pencereler ve yan bölümlerdeki konsollarla taşınan balkonlar plasterlerle sınırlanmıştır. Çıkmanın ikinci katındaki pencereler diğerlerine göre farklı bir tasarıma sahiptir. Pencerelerin üst kısmında diş kesimi bordürle bezenmiş üçgen alınlık yer almaktadır. Çıkmanın ve yan bölümlerin köşesinde yer alan ikinci katta başlayıp üçüncü katta sonlanan plasterler, kabuk motifli yivli başlığa sahiptir. Bu başlıkların üst kısmında ise akantuslar ile bezenmiş konsollar bulunmaktadır. Bina altında diş kesimi bordür olan geniş bir silmeyle sonlanmaktadır. Bina, cephe tasarımı ve süsleme unsurları Neo-Klasik anlayış içindedir.”

Fotoğraf notları: Eleonora Arhelaou (siyah beyaz olanlar) dışında binanın iç-dış tüm fotoğrafları bana ait, dış cephe daha eski görününler de yine benim daha önceki yıllarda çektiklerim.

YOLLARI KESİŞENLER

Yolu Hazzopoulo Apartmanı (Ayramin Otel) ile kesişen binaları aşağıda görebilirsiniz. Bu binaların hikâyelerini birlikte okumanızı öneririz.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Kurtuluş

Bozlu Art Project Mongeri Binası

Daha önce burada birkaç metinde, özellikle de, güzel bahçesiyle Güzel Bahçe Sokak’a adını veren Mongeri Evi bahsinde, mimar Giulio Mongeri‘ye heyecanlı ilgimi yansıtmıştım. Mongeri, benim için hem işini çok iyi ve özenli yapan hem de sanat ve hobilerle donanmış bir keyif insanının vücut bulmuş hali gibi…

Devamı »
Florya

Florya Atatürk Deniz Köşkü

İçinde kabul salonu, yatak odaları, banyo ve kütüphane olan köşk, karadan 70 metre uzaklıkta deniz tabanına dikilen kazıklar üstüne inşa edilmiş; ahşap bir iskele yolla karaya bağlanmış.  Deniz Köşkü, İstanbul Belediyesi tarafından 1935 yılında, 43 gün gibi kısa bir sürede tamamlamış. 14 Ağustos’ta kullanıma açılmış.

Devamı »
Galata

Sadık Paşa Apartmanı

Konuk yazarım iç mimar Didem Avincan, kendisi niye “Sadık Paşa Apartmanları”nı yazdığını detaylı anlatıyor zaten… Hemen sözü ona bırakıyorum, sadece, karıştırılmasın diye zamanında “Sadık Paşa Apartmanları” diye iki bina olduğunu, sonradan tek -kapısında aslan olan- binanın Sadık Paşa Apartmanı olarak anılmaya başlandığını belirteyim. Şimdi binalardan

Devamı »
Harbiye

Lucie (Topalyan) Apartmanı / TURKISH BANK Binası

Oh! Sonunda buldum. İnanılmaz; bu kadar göz önünde, bu kadar fotoğraflarda hep var olan bir binanın eski haline dair bilginin/belgenin bu kadar kıt, hatta yok olması hayret verici. Taktım bayağı; iyi tarih bilen arkadaşlarıma soruyorum, Turkish Bank’ın sitesinde zerre bilgi yok, gidiyorum kapıdan soruyorum bilen

Devamı »
Şişli

Eden Apartmanı

Rum asıllı mimar Apostol Mavrodoğlu‘nun binalarında sona doğru geliyoruz. Kubilay Arpacı’nın “İstanbul Mimarisi’nde Sanatkâr İmzaları” tezinden bulduğum bir bina; doğrusu tezde ismi hep “Apostol Mavpodoglou’nun Etfal Hastanesi Sokağı, No: 6’daki İmzası” diye geçiyor. Pervititch haritasındaki ismi Eden Apartmanı ve ismi değişmemiş gibi. “Gibi” diyorum önceki

Devamı »
Ulus

Erzurumlu Nafiz Bey Apartmanı

Benim anlatmak istediğim apartman bir tesadüfle görüp fotoğraflarını çektiğim, sonra “Kent müzesi olacak” haberlerindeki bir fotoğrafla “Aaa benim gördüğüm apartman” dediğim bir bina… ANKARA’NIN İLK KALORİFERLİ, ASANSÖRLÜ APARTMANI Ankara’da çok sevdiğim Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nden çıktıktan kısa bir süre sonra binayı gördük ve otomobille başka güzel

Devamı »
Nişantaşı

Ahenk Apartmanı

İlk Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Gümüşsuyu’nda oturduğu Gümüşay Apartmanı’nı yazarken bunun üzerine düşünmüştüm; insanlar bir dönem adreslerini açık etmekte sakınca görmüyorlar. Tanpınar kartvizitine yazıyor, dergilerde ‘artistlerin’ daire numaralarına kadar yanlanıyor, röportajlarda sadece semt değil apartmanlar da anlatılıyor, şöhretli insanlar bazı dergiler için hayranlarıyla evlerinde buluşmalar düzenliyor.

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.