Hazzopoulo Apartmanı (Ayramin Otel)

Yapım yılı: 1921 (?öncesi daha makul)

Beyoğlu Tel Sokak 29 numarada yer alan binayı -telefonuma baktım- 2020 yılından beri pek çok kez fotoğraflamışım (Salt Arşiv, Eleonora Arhelaou fotoğrafları serisinde 1996 yılına ait fotoğraflar da buldum).

Üstelik dar bir dönemeçte binanın tümünü aşağıdan fotoğraflamak oldukça güç ama kendisi kısıtlı açılardan bakınca bile pek güzel. Ve üstelik bana ‘birini’ andırıyor, bulamıyorum!

30 Aralık (2022) günü, bize önerilen ekmek fırınını bulmak amacıyla bir ara sokaktan diğerine ilerlerken yine Tel Sokak’tan geçiyorduk ki, binada bir canlılık gördüm.

Heyecanımı belli etmiş olmalıyım ki, kapıdaki beyfendi -Tansel Akkıran-, “Buyrun” dedi. Ve binanın restore edildiğini, otel olarak işletilmekte olduğunu anlatıp bana kapının yanındaki, mimar ve restorasyon bilgilerini içeren plaketi gösterdi.

ORİJİNAL KALABİLMİŞ TAVAN İŞLERİ

Ardından da içeriye davet edip girişteki tavan işlerinin, avizenin, renkli cam-vitrayların, kalorifer peteklerinin, zemin işlerinin, hatta resepsiyon bölümünün yanında kalan zilin dahi orijinal olduğunu anlattı.

“Esas terasta bir cam işler var” dedi ve sonra dayanamayıp beni terasa çıkardı, onları da gösterdi. Yanlış hatırlamıyorsam uzun süre ev olmuş bina, sonra bir tür eğitim merkeziymiş, teras dans stüdyosuymuş mesela…

Odaların kiminde de tavan işleri varmış ama hiçbir odayı görmedim, internetteki oda fotoğraflarında da denk gelemedim. 

ADINI BULMAMAK RAMAK KALMIŞTI!

Bir odada -İsa’nın doğuşuydu galiba- bir betimleme varmış ama birkaç yabancı konuk, “Burası Müslüman Oteli değil mi?” diyerek odadan çıkınca biri zarar vermesin diye üstü örtülmüş.

Tansel Bey’e binanın eski ismini bilip bilmediğini sordum, bilmiyordu. Zaten sonrasında günlerce aradıysam da bulamadım. Pervititch Haritaları’nda 35 nolu pafta biraz daha sola genişleseymiş, eski Telgraf Sokak’ın -şimdi Tel- devamında bu binayı görebilecekmişiz! Gel de delirme…

Bu arada fotoğraflara bakarken fark ettim kapıda iki harf var, A ve X sanki, bu büyük bir ipucu olabilir ki, olaylar şöyle gelişti… 

Bu arada Didem Avincan’ın Goad Haritası’nda bulduğu bölüm ortaya çıktı ve anladım ki bu binanın adı da Hazzopoulo apartmanı. Hikayesi bir diğer Hazzopoulo Apartmanı (Aslan Residance) yazısında

Otelin ismi Ayramin Exclusive; manasını sordum, otelin sahip ya da işletmecilerinin isimlerinin ilk heceleriymiş…

Kapı girişindeki yazıyı ise -bana eski Türkçe öğretene kadar bu konulardaki danışmanım olan- Haluk Oral’a sordum, “”Lâ iâhe illallah Muhammedür-resûlüllah; eski bir hattın kopyası” diyebiliriz dedi…

İKİZ, HATTA ÜÇÜZ BİNALAR

Tansel Bey’in binaya ilgime ilgisine müteşekkir ayrıldım, sonra benim siteden mimarlara bakınca o benzerliği çözdüm. İnanılmaz idi.

Sitedeki Hanif Han (Perpignani Apartmanı) da, bu bina gibi Antoine N. Perpignani ile Rum mimar Marko (Marcos) G. Langas tarafından yapılmıştı ve o kadar benzer öğe içeriyordu ki…

Kapının üzerinde renkli cam levha, merdivenlerin yapısı, tavandaki kalem işleri, binanın dışındaki işleme ve aslanlar (ayı da olabilirlermiş). Hele de Sadri Alışık Sokak no 25’teki bina (Hazzopulo Apartmanı galiba), dışardan baksanız aynı bina bile sanırsınız! Onu da buraya kaydedeceğim. 

BETONARME TARİHİNE GİRİŞ 101

“Teknik olarak anlamıyorum bir bakayım” derken, Hilal Lavarone’nin, Betonart’ta çıkan “Marcos g. Langas: Betonarme tarihinin az bilinen aktörü” adlı yazısını okudum.

Sonra olaylar karıştı… François Hennebique ve Hennebique betonarme sistemi üzerine onlarca metin okudum:) Beton ve çimento ile ilgili yazılara geçtim.

Genellikle bu iki mimar binalara imzalarını koydukları gibi yapım tarihini de yazıyorlar, burada yazılı olmasa da restorasyon plaketinde 1921 tarihi var. (Ancak bu biraz daha önce olabilir şüphesi duyulabilir. Mimarların yaşam ve ortaklık süreleri göze alınınca yanlış gibi). Hanif Han 1904 yılında inşa edilmişti.

O yıllarda birbirine birkaç yüz metre olan bu üç binanın üçüzlüklerinin -ya da benzerliklerinin diyeyim- farkında mıydı acaba oralarda yaşayanlar? Biz bir ikizlik, bir dolu benzerlik kanıtladık…

NEO KLASİK 

Yazıyı, teknik bilgi merak edenler için Kubilay Arpacı’nın “İstanbul Mimarisinde Sanatkâr İmzaları (1800-1923)”  tezinden bir paragrafla bitiriyorum:

“Bodrum kat üzerine, 4 katlı kâgir olarak inşa edilen bina bitişik nizamlıdır. Yapının alt katlardan farklı üsluba sahip son iki katı, sonraki dönemlerde eklenmiştir. Tamamı rüstik dokuya sahip bina üç bölümlü düzenlemeye sahiptir. Zemin katı diğer katlardan daha yüksek tutulan yapıya giriş, batısı köşedeki kapıdan sağlanmaktadır. Binanın, zemin kattan itibaren orta bölümü, ayı başı kabartmalı konsollarla taşınan çıkma şeklindedir. Taban kısmında kalemişi süslemelere yer verilen çıkmadaki pencereler ve yan bölümlerdeki konsollarla taşınan balkonlar plasterlerle sınırlanmıştır. Çıkmanın ikinci katındaki pencereler diğerlerine göre farklı bir tasarıma sahiptir. Pencerelerin üst kısmında diş kesimi bordürle bezenmiş üçgen alınlık yer almaktadır. Çıkmanın ve yan bölümlerin köşesinde yer alan ikinci katta başlayıp üçüncü katta sonlanan plasterler, kabuk motifli yivli başlığa sahiptir. Bu başlıkların üst kısmında ise akantuslar ile bezenmiş konsollar bulunmaktadır. Bina altında diş kesimi bordür olan geniş bir silmeyle sonlanmaktadır. Bina, cephe tasarımı ve süsleme unsurları Neo-Klasik anlayış içindedir.”

Fotoğraf notları: Eleonora Arhelaou (siyah beyaz olanlar) dışında binanın iç-dış tüm fotoğrafları bana ait, dış cephe daha eski görününler de yine benim daha önceki yıllarda çektiklerim.

YOLLARI KESİŞENLER

Yolu Hazzopoulo Apartmanı (Ayramin Otel) ile kesişen binaları aşağıda görebilirsiniz. Bu binaların hikâyelerini birlikte okumanızı öneririz.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Kabataş

M. Birkan Apartmanı

Yine bir gün kitapçı okuması yapıyordum; Müge ve Ali Cengizkan’ın ‘Haluk Baysal-Melih Birsel Rasyonalizmi’ kitabına bakarken şaşırdım. ‘Kabataş-Yarasa Sokak’ diyor, bir minik fotoğraf var, bina tanıdık. Bence orası Ayaspaşa’dır. Sarayarkası Sokak’tan Çiftevav’a dönerken tam köşedeki, merdivenlerin başındaki sarı bina… Baysal-Birsel ortaklığıyla yapılmış bir bina olduğuna

Devamı »
Talimhane

Sümer Apartmanı

“En öksüz apartmanlar nerelerde?” derseniz yanıtlarımdan biri Talimhane olur. Kalabilenlerden…  Taksim’de Elektrik İdaresi’ne giden yolda Sümer Apartmanı. Apartmanda bir İngiliz romantizmi hakim. Ve şanslıyız ki ressamın imzası da var: İ. Hakkı. Böyle apartmanlarda yetişen bir neslin, şu andaki nesilden çok daha farklı olduğunu düşünüyorum; haksız mıyım?

Devamı »
Osmanbey

Trak Apartmanı

Her şey tiyatro ve sinema sanatçısı, simültane tercüman Serra Yılmaz ile bir sohbetimiz sırasında başladı. Kendisi bu sitenin / Instagram hesabının da iyi bir takipçisi, ara sıra şahane ipuçları da veren biri.  Onunla yaptığımız Nasıl Olunur bölümünü dinleyenler de anlamışlardır (podcast  serisinde 170’inci bölüm) Serra

Devamı »
Osmanbey

Şark Apartmanı

Osmanbey’de Şark Apartmanı. Birkaç sene önce çekilen bir fotoğrafından sonra daha da yıpranmış, öyle terk edilmiş. Mimarı da kapıda yazmasa bilgisini bulmadım yazılı. Bir Ermeni mimar Şabuh Hançer’in imzası var. Ya bu isim ve görüntüde, şehrin her dönem merkezi yerinde bir apartman; mutlaka bir hikâyesi

Devamı »
Nişantaşı

Keçeci Apartmanı

Duygu Aydemir, tam da burada yapmak istediğim şeylerden birini gerçekleştirmem için bana şahane bir mesaj atmış. Bir binanın hikâyesi olması için illa ki içinde dünyaca ünlü şahsiyetlerin oturması ya da Art Nouveau öğelerle süslü olması gerekmiyor.  Bugün Nişantaşı’nda bir ailenin 4, hatta Duygu Hanım’ın 11

Devamı »
Adalar

Tiraje Dikmen Evi

“Ressam Tiraje Dikmen’in Büyükada’daki evi tekrarlanan rüyalar gibi kalemi elime aldığım anda öykülerime, romanlarıma sızar. Bahçelerönü Sokak 14 (ben çocukken 12) numaradaki bu ev bizimkine çok yakındı. Tiraje Hanım da nenemle dedemin (Zahide ve Macit Gökberk) dostuydu. Nenemin kayısılı pastası ile gönülleri fethettiği akşam çayı

Devamı »
Bebek

(Dr. Natuk) Birkan Apartmanları

Mimarlık tarihiyle ilgilenip de Birkan Apartmanları’nı bilmeyen yoktur sanırım. Bir de ben bahsetmesem olur(du) tabii ama binaları çok seviyorum, bu bir; Haluk Baysal-Melih Birsel ikilisinin çalışmaları her daim favorilerimden, bu iki; bir de Natuk Birkan’a taktım, bu da üç… Peki Natuk Feyyaz Birkan kim? (Fotoğraflarda

Devamı »