Yervant Terziyan ‘İkizleri’

Bir dönemin Fatih Belediye Binası ile Kadıköy Belediye Binası ikizmiş meğer. Mimarları Yervant Terziyan… Ama bunu fark etme hikâyemi anlatmalıyım ki, meraklı başka birilerine de yol olsun. Hem bu okuduklarınızı kolay kolay bir arada bulamazsanız, kaydı tutulmuş olsun:)

Yine bir gün bir apartmanın geçmişini araştırırken, eski bir fotoğrafta çok güzel bir bina gördüm. onedio.com, mimarının Vedat Tek olduğunu, Fatih Belediye Binası olarak kullanıldığını yazıyordu. Böyle haberler çok da kopyalandığından, koca binanın tarihi tekrar yazılıp mimarı değiştirilebiliyor!

Tamam, uzman değilim ama Vedat Tek yapıları biraz meşhurdur ve ben bunu hiç görmemişim. Sonra oraya bak buraya bak, binanın Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektörlüğü olarak kullanıldığını, eski Fatih Belediye Binası, olduğunu ve mimarının Vedat Tek değil Yervant Terziyan (1914) olduğunu buldum.

ANITTAN MI, AYRIMCILIKTAN MI BİLİNMEZ…

-Ben sonra bulgularımı Instagram’da paylaşınca, @basak.urkmez şöyle yazmış- Bu ikiz binaların Fatih’te olanının önündeki parkta Vedat Tek’in Teyyare Şehitleri Anıtı olduğu için onun sanılıyor.

Haklıdır muhtemelen.

Ama birkaç site gezip bazı yorumları okuyunca ‘böyle güzel binaya Ermeni mimar yakıştıramayanları da’ okuyor insan maalesef. Aron Angel’in kitabının satıldığı sitede “Türkiye’nin ilk şehir plancısı Yahudi olamaz Türk’tür” yazan zekalar olduğuna göre ihtimalleri çeşitlendirmek de lazıM diye düşünüyorum bir taraftan.

KADIKÖY’DE VAPURDAN İNENLER TANIR

Neyse:) Ben mimarı araştırırken bir baktım aynı bina Kadıköy’de de (1912-14’de yapılmış) var. Nasıl olur? 

Eski fotoğraflara bakıyorum, onlar da ayrı yerleri işaret ediyor, ağaçlardan anlıyorum. Yani gerçekten bu binadan iki tane olmalı.

Sonra ilk ne olarak yapıldığına baktım, ev mi, resmi bir kurum mu? Yanıt: Şehremaneti. Şehremaneti, Osmanlı’da bugünkü belediye zabıtası görevini yapan, şehrin temizlik ve güzelliğiyle ilgilenen yerel yönetim. Yani belli ki aynı tip belediye binası bunlar! Yani ikizler. Belki üçüz. 

Kadıköy’dekini hatırlayın, Beşiktaş vapur iskelesinden inince karşıya geç, sağda, bahçe içinde… Şimdi kütüphane olmuş (ne güzel). Kadıköy Belediyesi binanın geçmişi ile övünüyor. -Tekrar olacak ama- Fatih’teki binayla ilgili metinler bir garip; kiminde mimarın Ermeni oluşunu saklama cümleleri bariz. Belki de ondan binalar pek eşleştirilmemiş. Ama keşfimi pek sevdim:)

1919 TARİHİNDEN VİDEOSU DA VAR

Bu arada yine Başak Ürkmez, “19 Mayıs 1919 tarihinde yapılan, yaklaşık 50 bine yakın kişinin katıldığı Fatih Mitingi’nde Halide Edip Adıvar bu binanın balkonundan halka hitap edilmiştir.” yazmış idi. İzlemek ilginç oldu. Merak eden varsa diye ona da buraya bırakayım (1.30’dan sonra rahatça görülüyor)

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Çeşmealtı

Nebioğlu Tatil Köyü (Nebioğlu Turistik Tesisleri)

Ya nereden nereye! Bu metinleri yazarken yaptığım yolculukları kime nasıl anlatabilirim bilmiyorum. Bir yapı hakkında yıllar sonra orada yaşamış olan, tarihini bilen, hatta mimarların ailelerinden öğrenilebileceklerin ne kadar ufuk açıcı olduğuna her gün şahit oluyorum. “Bir kahvenin 40 yıllık hatrı olduğuna şahit olabilirsiniz” mesala bu

Devamı »
Galata

Collège des Frères (St. Pierre İlkokulu)

Son dönemde Galata’da, içindeki İtalyan restoranı ve yapısıyla popüler olan bir işletme; Ecole St. Pierre Otel.  Otelin, adını, çok zaman önce orada olan eski bir okul binasından aldığını bildiğimden dönüşüm hikâyesini merak ediyordum. Bugüne kadar ibadete, eğitime ve ticarete ev sahipliği yapan, bugünse otel olan

Devamı »
Tomtom

Vernudaki Apartmanı / Goethe-Institut İstanbul

Çok, çok, çok güzel bina… Kapının yanında mimar imzası görmek rahatlatıcı; A. D. Yenidunia ile C. P. Kyriakides. Bu büyük bir ipucu. İz sürmeye ilk, binanın şu anki kullananı Goethe-Institut İstanbul’un internet sayfasından başladım. “Belki Almanlar araştırmıştır” gibi pozitif bir önyargım vardı. Ama yok, onlar

Devamı »
Nişantaşı

Başaran Apartmanı

Başaran Apartmanı’nı mutlaka -bir dönem altındaki- Konak Sineması yazısıyla birlikte okumalısınız. Ben Başaran Apartmanı hakkında şimdi ‘kuru’ kalan bir metin paylaştım ama apartmanı yaptıran dönemin tütün tüccarı Hakkı Başaran’ın torunu Ayşe Atakan Genç’in anlatımları metni canlandırdı… Birilerinde ‘bulut halindeki’ bir bilginin, kayıtlı bir metne, hafızaya

Devamı »
Cevizlibağ

Tercüman Binası

O kadar ikonikti ki, Tercüman Gazetesi yokken de pek çok kez el değiştirilen binası hep Tercüman binası ismiyle anıldı. Ama artık bu bina yok. 4 Aralık 2023 salı akşamı başlayan yıkım 5 Aralık’ta da devam etti. Çocukken bile hayran olduğum, bana o yaşta “Bu bina

Devamı »
Akyaka

Nail Çakırhan Evi

Her sene, arkadaşlarımız Fem ile Sezer’i görmeye gittiğimiz (Muğla) Ula’da pek çok kez istedim ki oraya gitmişken Akyaka’da Nail Çakırhan Evi’ni de göreyim… Gidiyoruz gidiyoruz kapı duvar.  Geçen ay bu durumu Fem Güçlütürk’e anlatırken, “Akşam zaten sizi Eniz’lerin restoranı Agape Djova’ya götürüyoruz; Eniz’e bayılırsın, mimar.

Devamı »
Adalar

Rıza Derviş Villası Yeniden: Kulüp’teki O Ev

Pek çok kişi dün-bugün bana sormuş; “Nilay Hanım, Netflix-Kulüp’teki Fikret Kayalı’nın evini biliyor musunuz? / Kulüp dizisindeki o villa nerede?” Bilmez miyim:) Dizinin ilk sezonunda Raşel Salomon Aseo – Apelyan Apartmanı‘nı yazmıştım; bu sezon da, Rıza Derviş Villası‘nı bir kez daha, yeni metin ve fotoğraflarla hatırlatayım.

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.