Asmalı Mescit 74, Asmalımescit 47

Bugünkü binamızı mimar Serkan Yetgin buldu, o anlatıyor: “Marsilyalı bir ‘souteneur’, Napolili bir ‘Iazzarone’, Şikago’lu bir ‘gangster’ kendini Asmalımesçit’te yabancı saymaz.”

“1901 doğumlu gazeteci Fikret Adil Kamertan, Asmalımescit 74 adlı İstanbul’un bohem hayatını anlattığı, kendi ifadesiyle, “romanımsı hakikat, hakikatimsi roman”ında Asmalı Mescit’i böyle tanımlıyor.

Çıkardığı Artist ve S.E.S. (Sanat, Edebiyat, Sosyoloji) dergileri alanında öncü yayınlar olarak biliniyor. Çalıştığı gazetelerde haber, fıkra, röportaj ve sanat eleştirileri yayınlanıyor; Türkiye’nin ilk sanat eleştirmenlerinden biri sayılıyor. 

BUGÜN OLMAYAN MEKANLAR…

“Beyoğlu’nun en renkli dönemlerinden birine şahitlik eden yazar, etrafında gelişen, bizzat yaşadığı olayları, gazete tefrikaları ve kitaplarıyla bize aktarır. Yazılarıyla okuyucuyu Gardenbar, Rejans, Petrograd, Turkuaz, BiBaBo gibi Beyoğlu’nun özgün yerlerinde dolaştıran Adil, belki de bugün neredeyse hiçbir izine rastlayamayacağımız mekânları bize bir nebze de olsa yaşatır.

MEKANDAN MEKANA…

“Fikret Adil’in 1 Aralık 1930’da Vakit Gazetesi’nde yayınlamaya başladığı Asmalımesçit74, 1933’te kitap haline getiriliyor. Sabahladığı Beyoğlu gecelerinden birinde Petrograd’da rastladığı, ard arda gördüğü iki kadın ve onları takibi ile başlayan heyecanlı bir serüvenini anlattığı kitabın, her gün yayınlanan bölümlerinde hem mekânlara, hem de kişilere ait fotoğraflara, çizimlere yer veriyor.

ARTIK OTOPARK

“Asmalı Mescit’in neresi olduğunu bugün kime sorsanız söyler, peki 74 numara neresidir derseniz, Adil, burada küçük bir değişiklik yaparak 47 olan kapı numarasını 74 olarak değiştiriyor. O zamanlarda Macar bir kadın tarafından pansiyon olarak işletilen binanın, hazza adanmış çatı arasındaki odasını bize misafirleriyle ve olaylarıyla tasvir ediyor. Kimler misafir oluyor bu çatı arasına derseniz; Necip Fazıl, Peyami Safa, İbrahim Çallı, Mesut Cemil, Elif Naci ve ismine sıkça rastladığımız “Beyza Hanım”.

Asmalı Mescit 74’ü günümüzde halen görmek mümkün. Fakat sadece giriş cephesinin duvarı ayakta duruyor. Hatta orası olduğunu bilmeden, belki içine arabanızı park etmiş bile olabilirsiniz.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

10 Yorumlar
  • Fatih
    Tarih: 23:54h, 22 Ağustos Yanıtla

    5 dk kadar gezindim, inceledim ve 2 mükemmel paylaşımınızı okudum. Siteniz gerçekten harika, müthiş bir emek verildiği görülüyor. Keza içerikleriniz ömürlük çalışmalar. Kazandırdıklarınız için sonsuz teşekkürler. Yolunuz hep açık olsun.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:29h, 23 Ağustos Yanıtla

      Ya çok mutlu oldum, umarım, bakanı, dolaşanı, yazanı, katkıda bulunanı çok olur. Sevgiler

  • mustafa büyükgüçlü
    Tarih: 21:41h, 08 Ekim Yanıtla

    mustafa büyükgüçlü
    bu fotodaki ev 49 numara süleyman beyin garajı birinci katta 1962 den1971 re kadar kiracı olarak oturdum orta okul ve lise yıllarım o evde geçti.ikinci katta süleyman beyin oğlu sami bey otururdu.47 numara fotoğrafın sağındaki apartman ismi asmalı mescit apartmanı altında kolacı necminin dükkanı aparmanın önünde etrafı duvarla çevrili asma ekili olan bitkilik bir alan vardı.apartmanın karşısında dursun eşref apartmanı altında babamın özkilis kebabcı dükkanı vardı.selamlar gerekli düzeltmeği yaparsanız yeni nesiller doğru bilgiye erişir.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 01:04h, 11 Ekim Yanıtla

      Yazının yazarına bilgileri iletiyorum; çok teşekkürler n.

  • Serkan Yetgin
    Tarih: 12:22h, 12 Ekim Yanıtla

    Mustafa Bey merhaba,
    Katkınız için çok teşekkürler.

    Öncelikle Asmalı Mescit Apartmanı bu binayı karşımıza aldığımızda sağda değil, iki bina ileride solda, bizim de ofisimiz o binadaydı. Binanın sağındaki apartman 51 numara Hak-Hürriyet Apartmanı.

    Eski haritalarda bu binanın numarası dükkan olan kısımda 47, apartman girişinde 49 olarak görünüyor. Yani aslında sizin verdiğiniz bilgi de doğru, yazının dayandığı kitaptaki bilgilerle de tutarlı görünüyor.

    Aşağıdaki kısım İstanbul Ansiklopedisi Cilt 1’den :

    “Fikret Âdil’in, Asmalımescit 74 adlı romanında adı geçen ev, bugün altındaki dükkânla birlikte harap bir halele bulunan, iki katlı 47 nolu binadır. Fikret Âdil, bohem hayatını anlatan romanında bu evin numarasını ters çevirerek vermiştir. Evin altındaki dükkân. 1912’de, H. Papadopoulosün eczanesiydi. Romanın yazıldığı yıl evin mülkiyeti, Viçen Papazyan ile Satenik Lazyan’a aitti.”

    Goad haritalarının yapıldığı 1904-1906 yıllarında ise binanın altında bakkal olduğu görülüyor.

    Orada yaşadığınız döneme ait elinizde fotoğraf var mıdır acaba? Paylaşma imkanınız olursa çok seviniriz.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:02h, 12 Ekim Yanıtla

      Teşekkürler; ben de çok uğraştırmış oldum ama şahane olmuş

  • Serkan Yetgin
    Tarih: 22:39h, 23 Ekim Yanıtla

    Benim için zevkti 🙂 Keşke oralarda yaşayanlardan daha çok bildirim gelse.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 20:44h, 24 Ekim Yanıtla

      Keşke!

  • Ada
    Tarih: 18:26h, 21 Mart Yanıtla

    Asmalı Mescit 74 kitabında bahsedilen pansiyonun mimari özellikleri hakkında bilginiz var mı? Örneğin yapısal özellikleri nelerdi (avlusu var mıydı? Odalar nasıl yerleşmişti?) veya dönemin Beyoğlu yapılarıyla bir benzerlik taşıyor muydu?

    • Nilay Örnek
      Tarih: 14:02h, 22 Mart Yanıtla

      Bu metnin yazarı bir mimar isterseniz ona sorabilirsiniz. Ya da araştırabilirsiniz. Ben ezbere bilmiyorum

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Ortaköy

Suzan (Dilek) Apartmanı

Mimar Erhan İşözen’in “Bir Semtin Arayüzü: Ortaköy (1989-2019)” adlı YEM Yayın’dan çıkan kitabını ne kadar övsem az. Keşke her semtin böyle bir ‘orada büyüyeni’, ‘gönül vereni’, bileni, araştıranı, zamanını ayıranı olsa ve böyle kitaplarımız olsa. Kitap her ne kadar başlangıç olarak 1989 tarihini verse de, içinde

Devamı »
Karaköy

Muradiye Han (Sabit Bey Han)

Malum 18. İstanbul Bienali, Christine Tohmé’nin küratörlüğünde Üç Ayaklı Kedi başlığıyla, Beyoğlu-Karaköy hattındaki 8 farklı mekânda başladı. Ben de iki sene önce Tiyatro Festivali’nin bu platforma getirdiği şahane bina yazılarından ilhamla tekrar İKSV’den Elif Ekinci’yi aradım (Ayşe Bulutgil sen de özleniyorsun) ve “Elif rotada yine normalde kolay kolay içine

Devamı »
Gümüşsuyu

Ongan Apartmanı

“Sonra seni hastaneden alıp gittiğimiz Ongan Apartmanı var”…. “Babamın evlerden sıkılma ve yer değiştirme tutkusunun bir sonucu olarak özellikle evliliğinin ilk 15 yılında İstanbul’da sürekli ev değiştiren annem, Gümüşsuyu’ndaki bu apartmanın benim hastanede doğduktan sonra girdiğim ilk ev olduğunu söyler” diyor Orhan Pamuk… ORHAN PAMUK’UN

Devamı »
Karaköy

Ömer Abed Han

Efemera tutkunu bir illustratör olan Oya Başkara’nın 1900’lerin başından itibaren Türkiye’nin sosyal hayatını “fotoğraflarla” ve Oya’nın giyim kuşam tarihi bilgisiyle izleyebileceğiniz bir hesabı var: @raantique Çok severek izliyor ara ara da Oya’yı “Şu ev nerede şimdi acaba? Burası hangi bina? Sen bana bir bina yazsana”

Devamı »
Fındıklı

Yağmalanan eski Akbank Genel Müdürlük Binası’nın son hali

KASIM 2023: Binanın son haline dair bir güncellemeyi buradan okuyabilirsiniz. Her kıymetli yer için “Müze olsaydı”, “… bilmem ne ailesi oraya baksaydı” söylemlerini ben pek sevmiyorum. Şahsi fikrim, yıllar içinde yavaş yavaş oturdu, bu fikri iyi de savunurum! O tür söylemler, acıyla söylenmesinin yanı sıra

Devamı »
Göztepe

Emiroğlu Apartmanı

Malum binalara algım açık, bir güzel apartman gördüğüm an, “Bana yazar mısınız sizin apartmanı?” diye soruyorum. Eda Emiroğlu’nun @rapsodistanbul hesabında harika fotoğraflarla şöyle bir ifade gördüm: “Geçenlerde bizim aile apartmanına Mimar Sinan Üniversitesi’nde yüksek lisans yapan iki öğrenci uğramış. Hocaları Yakın Geçmişin Mirası ve Korunması

Devamı »
Kurtuluş

Baraz Apartmanı

“Dedem ihaleyle satın almış burayı. Biz ailece, yıllarca burada yaşadık. Sakin bir mahalleydi burası. Kurtuluş Caddesi’nin arkası boş araziydi. Bu sokaklarda futbol oynardık. Kurtuluş, İstanbul’un en medeni yeriydi. Kapılara kilit vurulmazdı” diye anlatıyor Türkiye’nin ilk sanat galerisi sahiplerinden Yahşi Baraz…  “Burayı” dediği yer Kurtuluş Caddesi,

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.