Gemi İş Merkezi (Alparslan Türkeş İş Merkezi)

Mimar Danyal Tevfik Çiper’in peşine katıldım gidiyorum:)

Ankara’daki Gemi Ev (Özkanlar Evi) metninde bahsettiğim, 2017 yılında, 75 yaşındayken, Arkitera’dan Nurbanu Türgen’in sorularını yanıtlayan Çiper, şöyle diyordu:

“-Evi- Gemiye benzettiler, aerodinamik olduğundan benzetiyorlar sanırım. Hiç alakam yok hâlbuki isim koymakla. Sevmem de bir şeylere benzeyen bina yapmayı. Bina başka hiçbir şeye benzemez. Bina binadır. Ama gelgelelim bir bina da Erzincan’da yaptım. İş merkezi, onun da iki başı yuvarlak. Tuttular ona da gemi ismini koymuşlar, nasıl başardılarsa. Ne ilgisi var?”

Erzincan’daki binaya bakmamıştım.

Twitter/X’te Erzincan’daki bir üniversitenin resmi hesabından -ikinci fotoğrafla birlikte- gelen mesaj “Danyal Çiper’in 1993’te Erzincan’da yaptığı Erzincan Galeria da -Gemi İş Merkezi- aynı konsepttedir” yazıyordu. Google’da bu isimle aradım yapı duruyor! Şimdiki ismi “Alparslan Türkeş İş Merkezi” ama herkes “Gemi” diyormuş gerçekten.

İlk fotoğrafı binanın mühendislik işlerini üstlenen Tesan İnşaat’ın sitesinden aldım; orada da binanın 9 Ağustos 1993’te bittiği belirtilmiş.

Bugün bina duruyor, bu güzel. Ancak böyle binalar kullanıcıların tarafından tam anlaşılmaz, kullanımı bilinmez ya da kullanıcı ile yapı parıldayamıyor. Google haritalardan o delikli pencereleri bulmaya çalıştım misal, garip ilanlarla kapanmış. Moderni taşımak herkese kısmet olmuyor.

****

ERZİNCAN OTOGARI YIKILMIŞ 

Ben bu metni yazdıktan sonra koleksiyoner kimliğiyle tanıdığım Ömer Tavşanoğlu yazdı ve sayesinde Erzincan ile Danyal Bey’in bağlantısının nasıl kurulduğunu anlamış oldum. Ondan aktarayım:

“Danyal Teyfik Çiper’in Erzincan’daki güzel yapılarından biri… İlki Erzincan Otobüs Terminali’ydi maalesef sahip olunan değer fark edilmeyerek yıkıldı. Elimizde bu yapı ve Terzi Baba Camii kaldı.

Gemi adıyla anılan Alparslan Türkeş İş Merkezi’ni Erzincan Belediyesi 1992 depreminden sonra yaptırdı. Yapan firma (yüklenici) bizim aile firmamız. Gemi İş Merkezi statik projesi de merhum Yüksek İnşaat Mühendisi Alhan Gedik tarafından yapılmıştır.

Yapılan dönemde belediye başkanı Talip Kaban (MHP) Terzi Baba Camii de aynı dönemde Diyanet İşleri Erzincan Müftülüğü tarafından yaptırıldı. Bu dönem biraz uzun sürdü. Teknik olarak ve mali olarak yine ailemize ait olan Erzincan Hazır Beton firmasının destekleri olduğu için süreci yakından takip etmiştim.

REFİK ARAS VE UĞURHAN TUNÇATA SAYESİNDE

Asıl önemli olan ve bu eserlerin Erzincan’da olmasını sağlayan vizyona sahip olan kişi ise eski belediye başkanlarından merhum Refik Aras’tır. Erzincan’ın nadir CHP’li belediye başkanlarındandır. Erzincan Şehirlerarası Otobüs Terminali onun belediye başkanlığı döneminde Danyal Tevfik Çiper ile İletişim kurularak projelendirilip gerçekleştirilmiştir. Kendisinde bu hikayeyi bizzat dinlediğim ve vizyonundan dolayı saygı ve takdirlerimi ilettiğim için çok şanslıyım.

Gama İnşaat’ın kurucularından Uğurhan Tunçata’nın önerisi ile Danyal Teyfik Çiper ile iletişim kurduklarını Refik Aras’tan dinlemiştim.

Danyal Tevfik Çiper tarafından projelendirilen Erzincan Otobüs Terminali 2012 yılına kadar hizmet vermiş olup, talihsiz bir karar ile yerine AVM yapılması için yanlış hatırlamıyorsam AKP’li belediye başkanı Yüksel Çakır döneminde yıkılmıştır.”

Ömer Bey, ‘Gemi Ev’ metninde de adını geçirdiğim Müge Cengizkan’ın ‘Tavizsiz bir modernist mimar: Danyal Tevfik Çiper’ kitabından terminalle ilgili bölümü de gönderdi, o sayfa ile terminalden birkaç fotoğrafı da buraya ekliyorum.