Havacı Canip Orhun Evi

Ayaspaşa’da bir Mimar Kemalettin yapısı… Gümüşsuyu, Saray Arkası Sokak, No:27.

Apartmanları ve yaşayanlarıyla Gümüşsuyu’nun -hatta Ayaspaşa diyeyim- en karakteristik sokaklardan biridir Saray Arkası. Alman Konsolosluğu’nun arkasında kalan, ‘nezih’ tabir edilen sokaklardan. Komşum; bu hesapta sıkça da yer alır.

Güzel bir bina ve -nadir olur- bir yazı var; şahane: “Bu ev 1900 yılında Mehmet Vehbi Bey tarafından Mimar Kemalettin’e yaptırılmış, 1985’te damat, Em. Hv. Kur. Alb. Canip Orhun tarafından onarılmıştır.”

Mehmet Vehbi Bey kim? Emin olamadım. Mehmet Vehbi Bolak var; o dönemin siyasetçisi. Zamanlama uyuyor ama ne Canip Bey ne de mimar Kemalettin ile bağına kanıt bulabildim.

Canip Orhun ile Mehmet Vehbi aramalarımda ‘Mehmet Vehbi Karacalar’ ismine rastladım; ilişkiyi onaylayamamıştım ama ben paylaşınca Canip Bey’in kızı yazdı. Evi yaptıran Mehmet Vehbi Karacalar imiş. (Bir ev işi daha çözüldü, artık rahat uyuyabilirim:)

MİMAR KEMALETTİN

Mimar Kemalettin’in (Malum, efsane. Tanımıyorsanız bir 20 TL banknotunun arkasına bakın. Bu arada Rüstem Batum ile Nasıl Olunur’u dinlediniz mi? Olaylar ona kadar gidiyor…) 1900 yılına dair kayıtlı yapısı yok; zaten ağırlıklı 1901 ve sonrası… Ama olabilir, 1895’te eğitim için Almanya’ya gidiyor 4.5 yıl kalıyor, 1899’dan itibaren İstanbul’da. Nişantaşı’nda birkaç konak yapmış mesela. Ama bu evin kaydını ben bulamadım.

HAVACI CANİP ORHUN

1922 doğumlu, evi onartan hayırlı damat Canip Orhun, İngiltere’de eğitim almış Türk Hava Kuvvetleri’nin çeşitli kademelerinde görev yapmış bir havacı. 1960’ta kurmay albay rütbesiyle emekliye ayrılmış (rütbelerden hiç anlamam ama anladığım önemli biri, maden işiyle uğraşmışlığı da var). Cranwell Hatıraları – Bir Havacı Teğmenin Güncesi adlı kitabı da YKY’den çıkmış.

İlişkileri tam kuramamıştım ama @cascina_gallo_orsi iyi ki görmüş ve yazdı:

“Mehmet Vehbi (Karacalar) anneannemin babasıdır ve evimizi 1900 yılında o yaptırmıştır. Canip Orhun ise sevgili babacığım. Her ikisi de nur içinde yatsınlar! Paylaştığınız için teşekkür ederim.”

AVUKATLIK BÜROSUNUN TABELASI

Bu arada biri yoruma yazmıştı; avukatlık bürosu kendine evin tanıtım tabelasına uygun tabela yaptırmış, ne hoş.

Ama biliyor musunuz… Ben bu tür büro, otel, banka ya da şirketlerin internet sitelerine zorunlu bir bilgi notu konulmasını istiyorum. Hem internet sitelerinde, hem de binada bir yerde bina tarihini anlatsınlar, minnacık. 

İktidarımda böyle şeyleri zorunlu yapacağım; rahat giyinmek, dans etmek serbest!

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

2 Yorumlar
  • Değer Çidam
    Tarih: 09:17h, 13 Şubat Cevapla

    Daha yeni müteveffa Canip Orhun ‘un “Cranwel Hatıraları” kitabını okuduktan sonra ” 3 yıllık bir dönem anlatılıyordu” yetmediğinden internette araştırırken buldum. İlginçtir anılarında annesinin – o yılların hali işte- evini tasvir ederken beğenmediği ve kendi evini kurma hayalini cümlelerinden anlıyordum. Muradına erdiğini görmek sizin bu araştırmanın sayesinde de en azından hikayedeki kahraman hakkında mutlu sonla biten bir kitap haline getirdi benim için. Güzel bir araştırma olmuş. Teşekkürler

    • Nilay Örnek
      Tarih: 18:47h, 13 Şubat Cevapla

      teşekkürler

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Çankaya

Cin Ali Apartmanı

Cin Ali birkaç nesil için malum sembol kitap-karakterdi, onu bilmeyeni düşünemiyorum bile… Instagram’daki @nornek hesabımın hikayelerinden bunları paylaşmıştım; Tuba Hanım (Instagram’da  @to_be) bana mesaj atmış; “Remziye ve Rasim Kaygusuz’un kızlarının kurduğu Cin Ali Müzesi’ni biliyorsunuzdur değil mi? Kavaklıdere’de bir Ankara apartmanı hem de!” yazmış. “Bilmiyorum”

Devamı »
Kalamış

Hürriyet Apartmanı

İnci Deniz Ilgın, bana iki sene önce İstanbul Fenerbahçe’de Engin Volkan ile birlikte çektikleri, o dönem yıkılmak üzere çevresi kapatılmış ama onlara çok güzel gelen bir binanın fotoğraflarını gönderdi. “Apartman sakinlerinden biriyle karşılaştığımızda binanın mimarının Macar olduğunu duyduğunu söylemişti. Araştırma fırsatımız olmadı. Cephesindeki çini kaplamasının

Devamı »
Rıhtım

Türkiye İş Bankası Kadıköy Şube ve Lojman Binası

Başka bir bina yazacakken -pek çok defa olduğu gibi- anonim bir Facebook sayfasında ‘eski güzel Türkiye fotoğrafları’ gibi bir seriye bakarken buldum kendimi… Ve bir fotoğraf! O kadar tanıdık ki… Bugün bambaşka, bugün “oymuş gibi yapan ama o olmayan bir yer”, Kadıköy ‘rıhtımında’ o geniş

Devamı »
Kabataş

Rota Apartmanı

Bir cumartesi günü önünden geçerken Instagram hesabımdan Rota Apartmanı’nın sadece ismini paylaştım. İyi ki paylaşmışım, iyi ki “Bizim apartman” yazan Sabri Burçin Dermenci’ye “Biliyorsanız yazsanıza” demişim. Anında yanıt geldi, o kadar şahane ki, sabah sabah koştur koştur Kabataş’a gidip fotoğraf çektim. ‘YABANCI ÇALIŞANLAR İÇİN TASARLANMIŞ’

Devamı »
Tomtom

Vernudaki Apartmanı / Goethe-Institut İstanbul

Çok, çok, çok güzel bina… Kapının yanında mimar imzası görmek rahatlatıcı; A. D. Yenidunia ile C. P. Kyriakides. Bu büyük bir ipucu. İz sürmeye ilk, binanın şu anki kullananı Goethe-Institut İstanbul’un internet sayfasından başladım. “Belki Almanlar araştırmıştır” gibi pozitif bir önyargım vardı. Ama yok, onlar

Devamı »
Moda

Emel Apartmanı

Kadıköy’ün çok merkezi bir yerinde de olsa, Emel Apartmanı’nın güzelliğinin farkına varmak yıllardır pek kolay olmadı. Giriş katındaki dükkanın eşyaları; dolaplar, sandalyeler, masalar, insanlar…  Benim fark etmem ise 3-4 yıl önce Emel ismiyle bir araya gelen duvarındaki panter resmi ile… Yoksa, bir dönemin sinema yıldızı,

Devamı »
Asmalımescit

Spadaro Paşa Apartmanı

Olay şu; Kırmızı Kapı, Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Seza Sinanlar Uslu ve öğrencilerinin inisiyatifiyle, bir çalışma ve kültür sanat mekânı olmak amacıyla 2020’nin Ekim ayında kurulmuş.  Farklı araştırmacıları bir araya getiren, sanata, tarihe, kültüre açılan bir kapı, sosyal bir

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.