Kervansaray Apartmanı

Kervansaray Apartmanı, Kervansaray Nightclub, Yapım yılı: 1952 öncesi

Apartmanların giriş katının dükkân ya da benzeri kâr getiren yapılar olarak tasarlanması fikri, -en azından Türkiye’de gördüğüm kadarıyla- neredeyse apartman fikriyle eş zamanlı…

Ama bizim göz hizamızda onlar olduğundan muhtemelen, bir binanın altındaki işletmenin karakteri tüm binanın algısını etkiliyor.

Harbiye’deki Kervansaray Apartmanı.

GİRİŞ TÜM ALGIYI ETKİLEYİNCE

İlk gençliğimen bu yana sayılsaydı belki binlerce kere önünden geçmişimdir, apartmanın yukarısına dikkat etmem çok yeni. O da, Elmadağ tarafından değil Hilton’un bahçesinden geçersem, en üst sağ daireyi gözüme kestirmemden “Aslında ne kadar geniş bir dairedir o… Ne güzel de manzarası vardır… Yeşile de bakıyor” diye düşünerek geçiyorum.

Yıllardır o bölgedeki nargile kafe oluşumu, karışıklık insanın yürüme isteğini azaltan cinsten.

DEPOLAR BODRUMDA

Oysa burada da adı çok geçmiş olan, pek maharetli bir mimar, Rükneddin Güney eseri. 1960 yılı Arkitekt Dergisi‘nden aktarayım:

“Taksim ile Harbiye arasında, Radyo Evi yanında, imar plânına göre inşa edilmiş olan Kervansaray blok apartmanında, her katta dört daire olmak üzere, yirmi büyük ve dört küçük daire vardır. Altındaki kolonad arkasına asma katlı dükkânlar yerleştirilmiştir. Bu dükkânların, bodrumda geniş depoları vardır. Apartımanlara iki antreden girilmekte, iki merdiven ve iki asansörle çıkılmaktadır.

HİZMETÇİ ODASI, SERVİS MERDİVENLERİ

“Her dairede üç salon, üç yatak odası, antre, mutfak, ofis, W.cl., banyo ve hizmetçi odası yapılmıştır. Ayrıca servis antre ve merdivenleri vardır.

Arka cephedeki yeşil sahaya nazır otuz metre uzunluğunda iki katlı büyük bir gazinosu ile bodrum katında büyük bir gece kulübü, bütün müştemilâtlarile yerleştirilmiştir. İstanbul’un çok rağbette gece klüplerinden biridir. 1952’de inşa edilmiştir.”

BİR ZAMANLAR BİR BAŞKAYMIŞ…

Aşağıdaki gece kulübü şimdi otobüsle turist gruplarının geldiği garip bir yer gibi… Oysa zamanında Charles Aznavour konserinden Bülent Ecevit’li toplantılara pek çok gösteriye, ilginç olaya ev sahipliği yapmış. 

İçinde dev bir avlusu, iki girişi olduğunu kim tahmin eder. Üstelik bir zamanlar İstanbul’un en pahalı daireleri burada… Nefis de Boğaz manzaralı.

BİNANIN YAPIM YILI

-Kasım 2023 editi-

Binanın yapım yılını ben Arkitekt kaynaklı olarak 1952 yaçdım. Ancak Hümeyra Gücük bu tarihi bir mektupla öne çekti:

“Size geç cevap yazıyorum, çünkü İstanbul’a yeni döndüm ve istediğiniz belgeyi arşivimde bulup çıkarıp taramam zamanımı aldı.

Ekte 1951 tarihli Kervansaray apartmanı adresinde ikâmet eden büyükbabam Doktor Fazıl Doğan’a yazılmış resmi bir mektubu taranmış şekliyle gönderiyorum.  Bu 27 Temmuz 1951 tarihli ve kaşeli bir mektup.

Bunun dışında hâlen hayatta olan üç akrabam da 1951 öncesi  Kervansaray apartmanında mektupta belirtilen daireye bir çok kez gittiklerini söylüyorlar. Bu kişilerden biri Yüksek Mimar Çelik Alatur (İTÜ 1954 mezunu).

Dolayısıyla, Kervansaray apartmanının inşa tarihinin 1952’den  önce olduğunu yineliyorum ve sizin kendi deyiminizle kafanızdan yazmadığınızı elbette tahmin ediyorum. Sonuç olarak siz de arkitera mimarlık dergisini kaynak olarak alıyorsunuz. “

Mektubu da buraya ekliyorum.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

8 Yorumlar
  • Mine Kavalalı
    Tarih: 00:57h, 13 Aralık Yanıtla

    Uzun uzun yazdim K.Saray apt. ile ilgili anılarımı.Daha dayanacaktım amakaydedemeden yokoldu.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:56h, 14 Aralık Yanıtla

      A üşenmeyin yazın:)

  • DİDEM AVINCAN
    Tarih: 10:42h, 09 Kasım Yanıtla

    Dün (08.11.22) bir kiralık daire ilanında içini görme imkanı buldum, buradaki plan ile karşılaştırdım, orijinal plan şemasına çok yakın geldi bana, ferah salonu, mekanlar arası geçişler hatta yatak odalarının açıldığı koridordaki uzun dolap nişi, değişmeden gelmiş günümüze.

  • Hümeyra Gücük
    Tarih: 10:52h, 08 Ocak Yanıtla

    Merhaba, ben Hümeyra Gücük. Elmadağ Kervansaray apartmanının inşâ yılı 1952 diye belirtilmiş. Halbuki Kasım 1951 yılında vefat eden büyükbabam Doktor Fazıl Doğan ve ailesi (babaannem Hüsniye Doğan, babam İlter Doğan) babamın Haziran 1951 yılında Boğaziçi Lisesinden mezuniyetine kadar Elmadağ Kervansaray apartmanında ikâmet etmişler. Dolayısıyla Kervsnsaray spartmanı 1952 yılından evvel inşâ edilmiş olmalıdır fiye düşünüyorum.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 22:43h, 08 Ocak Yanıtla

      Buna dair fiziki bir bilgi, belge varsa önemli tabii. Şöyle; benim kaynağım, linkini de şimdi yazıya ekledim Arkitekt Dergisi, yazı 1960 sayısında yayımlansa da “Bİna 1952 senesinde inşaa edilmiştir” diyor. http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/240/3318.pdf Bina tarihlerine dair zor belge-bilgi bulabiliyorum. Bulmuşken de koyuyorum tabii.

  • Soydan
    Tarih: 07:49h, 23 Haziran Yanıtla

    Kervansaray apartmanına ilk yerleşim 1949 yılında oldu .
    Temel alanı inanılmaz büyüktür hemen hemen 1 dönümdür.

  • Ozan B
    Tarih: 15:06h, 30 Haziran Yanıtla

    Bence ufak bir detayı atlamış olabilirsiniz
    gece klubü 1952 de inşaa edilmiş diyor alıntıda, belki apartman değil gece klubünün kuruluş tarihidir

    • Nilay Örnek
      Tarih: 10:18h, 27 Temmuz Yanıtla

      Yazıyı yazıp başka konulara geçince nasıl baktığımı da unutabiliyorum, bu gözle de bakarım, teşekkürler

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Çeşmealtı

Nebioğlu Tatil Köyü (Nebioğlu Turistik Tesisleri)

Ya nereden nereye! Bu metinleri yazarken yaptığım yolculukları kime nasıl anlatabilirim bilmiyorum. Bir yapı hakkında yıllar sonra orada yaşamış olan, tarihini bilen, hatta mimarların ailelerinden öğrenilebileceklerin ne kadar ufuk açıcı olduğuna her gün şahit oluyorum. “Bir kahvenin 40 yıllık hatrı olduğuna şahit olabilirsiniz” mesala bu

Devamı »
Harbiye

Arif Paşa Apartmanı (Sarıcazade Abdullah & Osmanbey Apartmanı)

Bugün Şakir Paşa Ailesi denildiğinde ilk akla gelen binalardan biri; Arif Paşa Apartmanı ya da Sarıcazade Abdullah, Osmanbey Apartmanı. Çünkü Füreya Koral’ın son atölyesi buradaydı. Bu çok bilinen ve insanların sadece bunun için bile gitmek istedikleri yapı, bugün de sanatçıların yaşayıp çalıştığı, pek çok entelektüel, yaratıcı

Devamı »
Cihangir

Küçük Yavuz Apartmanı

Aynı sokakta Cihangir’in küçüklü-büyüklü; abi-kardeş apartmanları….  Niye böyle olmuş acaba; yan yanalar da… Olası hikâyeler kuruyorum. Küçük Yavuz ve Büyük Yavuz ile Küçük Beler, Büyük Beler apartmanları… Hâlâ bunu bulamadım ama ben bu fotoğrafı paylaşınca Büyük Yavuz ile ilgili bilgiler geldi. Onu da buradan okuyabilirsiniz.

Devamı »
Taksim

Pertev Eczanesi

Güzelliğiyle ara ara geçmişten gelen fotoğrafları paylaşılan bir yer; Taksim’deki Pertev Eczanesi. Geçen gün bahsettiğim, Nihat Vedat Tek mimarlığıyla yapılan Pertev Apartmanı‘nın alt katında, Kadri Eroğan tarafından yapılmış. Pertev Apartmanı’nın yapım yılı 1932, eczaneninki 1954 ve ayrı bir mimarı var. O zaman iç mimar kavramı

Devamı »
İncirli

Coca Cola Fabrikası

Vay canına sayın seyirciler; insan bir bina ya da mimarın peşinden giderken nerelere geliyor, neler öğreniyor inanamazsınız! Başlayalım. Malum; eserlerinin çoğunu Adana’da üretmiş mimar Ertuğrul Arf’ın -çoğu bugün olmayan- binalarının izini sürerken, Arf’ın, bugün Adana’da harabe halinde olduğu söylenen Coca Cola Fabrikası’nın da mimarı olduğunu

Devamı »
Göztepe

Hitit Apartmanı

İnsanlarda bazen şöyle bir algı oluşturduğumu düşünüyorum; elimde sihirli bir kitap var, biri bana bir apartman fotoğrafı gönderdiğinde, ben hemen o apartmanın nerede olduğunu, ismini çözüp tarihiyle ilgili tak diye elimdeki kaynaklardan bilgi alabiliyorum. Ama sizi temin ederim ki öyle bir şey yok:) Hitit Apartmanı

Devamı »
Ürgüp

Temel Öztürk Konağı (Asmalı Konak)

Ara ara yazıyorum… Şöhretli binalar kolay, ben pek el sürmüyorum. Bu nedenle dizi ya da filmlerde yer alan apartmanlara çok bakasım yok. Ancak bir dönemin fenomen dizisi Asmalı Konak’ın -ilk zamanlarda- çekildiği Kapadokya’daki konağın, beni Serafim Rizos ile tanıştıracağını bilemezdim. Ne güzel oldu! Başlayayım… ANSİKLOPEDİ

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.