Kervansaray Apartmanı

Apartmanların giriş katının dükkân ya da benzeri kâr getiren yapılar olarak tasarlanması fikri, -en azından Türkiye’de gördüğüm kadarıyla- neredeyse apartman fikriyle eş zamanlı…

Ama bizim göz hizamızda onlar olduğundan muhtemelen, bir binanın altındaki işletmenin karakteri tüm binanın algısını etkiliyor.

Harbiye’deki Kervansaray Apartmanı.

GİRİŞ TÜM ALGIYI ETKİLEYİNCE

İlk gençliğimen bu yana sayılsaydı belki binlerce kere önünden geçmişimdir, apartmanın yukarısına dikkat etmem çok yeni. O da, Elmadağ tarafından değil Hilton’un bahçesinden geçersem, en üst sağ daireyi gözüme kestirmemden “Aslında ne kadar geniş bir dairedir o… Ne güzel de manzarası vardır… Yeşile de bakıyor” diye düşünerek geçiyorum.

Yıllardır o bölgedeki nargile kafe oluşumu, karışıklık insanın yürüme isteğini azaltan cinsten.

DEPOLAR BODRUMDA

Oysa burada da adı çok geçmiş olan, pek maharetli bir mimar, Rükneddin Güney eseri. 1960 yılı Arkitekt Dergisi‘nden aktarayım:

“Taksim ile Harbiye arasında, Radyo Evi yanında, imar plânına göre inşa edilmiş olan Kervansaray blok apartmanında, her katta dört daire olmak üzere, yirmi büyük ve dört küçük daire vardır. Altındaki kolonad arkasına asma katlı dükkânlar yerleştirilmiştir. Bu dükkânların, bodrumda geniş depoları vardır. Apartımanlara iki antreden girilmekte, iki merdiven ve iki asansörle çıkılmaktadır.

HİZMETÇİ ODASI, SERVİS MERDİVENLERİ

“Her dairede üç salon, üç yatak odası, antre, mutfak, ofis, W.cl., banyo ve hizmetçi odası yapılmıştır. Ayrıca servis antre ve merdivenleri vardır.

Arka cephedeki yeşil sahaya nazır otuz metre uzunluğunda iki katlı büyük bir gazinosu ile bodrum katında büyük bir gece kulübü, bütün müştemilâtlarile yerleştirilmiştir. İstanbul’un çok rağbette gece klüplerinden biridir. 1952’de inşa edilmiştir.”

BİR ZAMANLAR BİR BAŞKAYMIŞ…

Aşağıdaki gece kulübü şimdi otobüsle turist gruplarının geldiği garip bir yer gibi… Oysa zamanında Charles Aznavour konserinden Bülent Ecevit’li toplantılara pek çok gösteriye, ilginç olaya ev sahipliği yapmış. 

İçinde dev bir avlusu, iki girişi olduğunu kim tahmin eder. Üstelik bir zamanlar İstanbul’un en pahalı daireleri burada… Nefis de Boğaz manzaralı.

BİNANIN YAPIM YILI

-Kasım 2023 editi-

Binanın yapım yılını ben Arkitekt kaynaklı olarak 1952 yaçdım. Ancak Hümeyra Gücük bu tarihi bir mektupla öne çekti:

“Size geç cevap yazıyorum, çünkü İstanbul’a yeni döndüm ve istediğiniz belgeyi arşivimde bulup çıkarıp taramam zamanımı aldı.

Ekte 1951 tarihli Kervansaray apartmanı adresinde ikâmet eden büyükbabam Doktor Fazıl Doğan’a yazılmış resmi bir mektubu taranmış şekliyle gönderiyorum.  Bu 27 Temmuz 1951 tarihli ve kaşeli bir mektup.

Bunun dışında hâlen hayatta olan üç akrabam da 1951 öncesi  Kervansaray apartmanında mektupta belirtilen daireye bir çok kez gittiklerini söylüyorlar. Bu kişilerden biri Yüksek Mimar Çelik Alatur (İTÜ 1954 mezunu).

Dolayısıyla, Kervansaray apartmanının inşa tarihinin 1952’den  önce olduğunu yineliyorum ve sizin kendi deyiminizle kafanızdan yazmadığınızı elbette tahmin ediyorum. Sonuç olarak siz de arkitera mimarlık dergisini kaynak olarak alıyorsunuz. “

Mektubu da buraya ekliyorum.