Barıştıran / Demirağ Apartmanı

Enteresan bir şey oldu. Arkitekt dergisi arşivlerine bakarken, ilk önce yakınımdaki semtleri tarıyorum; “kesin görmüşümdür, telefonumda fotoğrafı vardır” diye…

Demirağ Kira Evi, Maçka; balkonları da o kadar karakteristik ki, “Ben bunu kolay bulurum” dedim. Tabii ki öyle olmadı! Bulamadım.

O günlerde bayramdı, ben apartman isimlerinin de fotoğraflarını çekiyorum malum, 400’ü aşkın fotoğraf arasından Nişantaşı’ndaki Barıştıran Apartmanı’nın adını seçtim. 2016 ve 2017 yıllarında fotoğraflarını çekmişim, paylaştım; “barıştıran bir bayram olsun” mânasında…

İki kişi fotoğrafın altına “O da kentsel dönüşüme kurban gitti” yazdı. Apartman isminin yanında No: 43 yazıyor ya baktım ve gördüm ki, daha önce baktığım yer. Demirağ Apartmanı!

Garip bir tesadüf değil de ne!

Sonra, 2011 yılına ait Mimarlık dergisi arşivinden isminin değiştiğini gördüm. Adresten Google Haritalar’a girdim, ne göreyim, taze yıkılmış! Hatta benim apartmana bakmaya başlamamdan bir gün önce, 24 Mayıs 2020’de…

Kayıt tutmuş olduk, orada ne vardı ve yıkıldı biliyoruz artık. Apartmanı Melike Demirağ’ın babası Turgut Demirağ yaptırmış olabilir? Emin olamadım. Ama onu araştırırken bir dolu başka enteresan şey öğrendim. 

AYDINLIK MUTFAK ÖNEMLİ

Apartman bilgisini Arkitekt dergisinden -imla ile fazla oynamadan- aktarayım. (1940  Sayı: 1940-01-02 (109-110)  Sayfa: 1-5)

(Bu arada Demirağ, Barıştıran olmuş; Emlak Caddesi ise Abdi İpekçi Caddesi, o dönem Maçka denilen alan bugün Nişantaşı’nın göbeği de sayılabilir.):

“Teşvikiye’de, yeni açılmakta olan, Emlâk Caddesi üzerinde bir arsaya inşa edildi. (…) 70 – 80 bin liralık bu kira evinin kurulacağı arsanın vaziyeti iki tarafı sağır ve derinliğine olmaması bilâkis; dört tarafı açık bulunması icap ederdi. Fakat şehirdeki arsalarımızın ifrazı hiç de şayanı temenni olmıyan bitişik şekildedir. Biraz fazla odalı ve geniş bir apartıman yapılması icap ettiği zaman bina içinde bir kaç küçük aydınlık yeri teşkil etmek ve ayni zamanda fazla derinlik vermek lâzım geliyor. 

Bina, bir bodrum ve beş kat ile küçültülmüş bir çatı katından ibarettir. Her katta bir daire. Istanbul’da bilhassa, Maçka taraflarında büyük daireli apartımanlara olan ihtiyaca göre ve mal sahibinin ikameti için yapılan bu kira evinin her dairesi takriben 310 metre murabbaı kadardır. 

Sokak cephesi; yeşil saha olarak tanzim edilecek Dolmabahçe vadisine nazır olduğundan bu cephe, geniş bir manzarayı ihata etmektedir. Çalışma odası, salon ve yemek salonu ile geniş bir holden ibaret olan kabul kısmı bu cephe üzerine konulmuştur. 

Ön cephesinde geniş bir teras vardır. Hol üzerinde bir vestiyer ve bir misafir helası tertip edilmiştir. 

Ofis, mutfak, servis merdiveni, binanın ortasına tesadüf eden büyük bir aydınlık mahalli üzerinde tertip edilmiş olup kabul kısmı ile iyi bir surette irtibatı vardır. Antredeki holden ayrılan bir koridorla yatak kısmına girilmektedir. Koridorda, hizmetçi odası ve helası vardır. 

HEM BAHÇE, HEM MANZARALI TERAS SAHİBİ İMİŞ

“Hol üzerinde dört yatak odası ve banyo bulunmaktadır. Yatak odalarının önünde geniş ve kapalı bir teras mevcuttur. Teras camekânları müsait havalarda açılabilecek bir surette tanzim edilmiştir. Binanın cephesine tesadüf eden ve Harbiye’nin arkasındaki yeşil saha ve deniz manzarası geniş bir teras yapılmasına âmil olmuştur. 20 metre genişliğindeki Emlâk Caddesi’nde, belediyece her iki taraftaki binaların önüne üç metre genişliğinde bir bahçe kısmı kabul edilmiştir.”

5 KATTAN, 7 KATA…

Bu arada binanın mimarı Zeki Sayar’ın ve Arkitekt Dergisi’nın kitabını hazırlayan Müge Cengizkan şöyle yazmış bana: “2015 yılında ‘Zeki Sayar ve Arkitekt’ kitabında yapıyı arşiv ve güncel iç mekan fotoğraflarıyla birlikte yayımlamıştık. 2011 tarihinde çekimler yapılmıştı. İnşa edildiğinde 5 katlı olan yapı, 7 kata yükseltilmişti. Oranları değişmiş, balkonlardaki ve cephe kaplamalarındaki incelikler kaybolmuş da olsa, nitelikli yapı hâlâ hissedilebilir durumdaydı.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

1 Yorum
  • Hande Yıldırım
    Tarih: 19:43h, 27 Ocak Cevapla

    Turgut Demirağ’ın babası Abdurrahman Naci Demirağ yapmış. Hatta Teşvikiye Caddesinde yer alan ve Demirağ Ailesinin de yaşadığı Belveder Apartmanı ile ortak bir bahçeleri varmış arada. Binaların planı da birbirine benzermiş. Bina sonra Demirağ Ailesi tarafından satılarak el değiştirmiş.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Gümüşay Apartmanı – Ahmet Hamdi Tanpınar Evi

Misal çok yakınımda Gümüşsuyu-Ayaspaşa Emektar Sokak’ta bir berber var. Berber gibi berber. Saç tasarımı falan yapmıyor, pencereleri David Beckham ya da Ronaldo fotoğraflarıyla donatılmamış ve uygun fiyatlı. Meğer onun olduğu bina, Gümüşay Apartmanı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın son yaşadığı ve Türk Edebiyatı’nın benim en, en, en,

Devamı »
Mecidiyeköy

Mecidiyeköy Likör Fabrikası

Daha önce Gelibolu’daki Alaeddin Kemerli Sardalya Evi yazısıyla bu sitenin konuk yazarlarından biri olan Iwsa (International Wine & Spirits Academy) müdürü Ayça Budak, çok uzun zamandır gerçekleştirmek istediğim yemeklerden birini yapmam için aracı olmuştu. Şubat ayında IWSA’da, şef Didem Şenol bir mönü yaptı, Gram ekibiyle yemekleri hazırladı,

Devamı »
Gümüşsuyu

Ankara Palas

Asıl meşhur Ankara Palas malum Ankara’da. Bu, İstanbul-Gümüşsuyu’nun meşhuru. 1943 yılından beri de alt katında Ayaspaşa Rus Lokantası‘nı bulunduran dev-köşe bina. ‘İçinde yaşayanlar’ı derlemek vakit alıyor, bu nedenle bu bina hep beklemedeydi. Ama bir şey bulmuşken yazmak istedim. Geçen bahsettim, bu hesabın en ‘özel haber’lerinden biri

Devamı »
Kalamış

Hürriyet Apartmanı

İnci Deniz Ilgın, bana iki sene önce İstanbul Fenerbahçe’de Engin Volkan ile birlikte çektikleri, o dönem yıkılmak üzere çevresi kapatılmış ama onlara çok güzel gelen bir binanın fotoğraflarını gönderdi. “Apartman sakinlerinden biriyle karşılaştığımızda binanın mimarının Macar olduğunu duyduğunu söylemişti. Araştırma fırsatımız olmadı. Cephesindeki çini kaplamasının

Devamı »
Eminönü

Sadıkiye Han

Bina Eminönü’nde; ismi Sadıkiye Han. O kadar güzel ki her ayrıntısı.  Alnında dönemin önemli çay ithalatçılarından İsagulyan’ın Osmanlıca, Ermenice ve Fransızca duvar reklamı var. Ama fotoğraflara da bakın. Bu han “koruma kararı çıkmış” bir bina. Her yerine ayrı özensizlik (ağır kelimeler kullanasım var da…)  Ben

Devamı »
Gümüşsuyu

Havacı Canip Orhun Evi

Apartmanları ve yaşayanlarıyla Gümüşsuyu’nun -hatta Ayaspaşa diyeyim- en karakteristik sokaklardan biridir Saray Arkası. Alman Konsolosluğu’nun arkasında kalan, ‘nezih’ tabir edilen sokaklardan. Komşum; bu hesapta sıkça da yer alır. Güzel bir bina ve -nadir olur- bir yazı var; şahane: “Bu ev 1900 yılında Mehmet Vehbi Bey tarafından Mimar

Devamı »
Kumburgaz

Rauf Alanyalı Yalısı

Alanyalı’nın Kumburgaz’daki, denize sıfır evinde pek çok ünlü Yeşilçam filmi çekilmiş. ŞARK BÜLBÜLÜ, AİLE ŞEREFİ Okuduğum haberlerden bir derleme ile anlatayım: “ŞarkBülbülü, Aile Şerefi gibi Yeşilçam filmlerine ev sahipliği yapan yalı, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Satış Memurluğu tarafından 19 milyon 322 bin 50 TL’ye satışa çıkarıldı. Açık artırma ile

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.