El Irak Apartmanı

Yıllardır gözetimimde olan El Irak Apartmanı üzerine yazacağım elime yapıştı! İlk yapım yılını, mimarını ya da isminin El Irak oluş nedenini bulamamış olmam beni biraz üzdü.

İlk yapım yılını, mimarını ya da isminin El Irak oluş nedenini bulamamış olmam beni biraz üzdü.

Geçmişe dair bulabildiğim en eski bilgi, apartmanın 21 Temmuz 1939’da 120 bin lira karşılığında Lili ve Alexandrine Günzberg’e satıldığı. Satanlar arasında en büyük hissedar Lusi Sion imiş, diğer hisse sahipleri ise Hafız Ali, Hasan, Kemal ve Raife Hanım. Lili ve Alexandrine, 13 Eylül 1955’te, apartmanı, Abdülhamid’in ve Atatürk’ün ilginç dişçisi Sami Günzberg’e devretmiş.

FÜREYA KORAL’IN EŞYA SATIŞI

Harbiye’de binlerce kere önünden geçtiğim apartmanın hayatıma girişi Füreya Koral ile…

Seramik sanatçısı Füreya Koral, 1951’de, verem tedavisi için gittiği Paris’ten dönüşünde eşi Kılıç Ali Bey ile birlikte bu apartmana yerleşiyor. 

Bloguma yazmışım meğer, ne ilginç, 1951’de Türkiye’de seramik atölyesi yokmuş. Koral, 1953’te kesin dönüş yaptığında atölyesini de El Irak Apartmanı’nda açmış. Entelektüel camiadan atölyeye uğrayanlarla birlikte El Irak’ta farklı bir ortam oluşmuş. Tabii “Füreya’nın atölyesi” denilince akla gelen yer, Kılıç Ali Bey’den ayrıldıktan sonra taşındığı Arif Paşa Apartmanı. Bu arada bir de -bence- meşhur eşya satışı ilanı var. Füreya Hanım tek başına maddi bağımsızlığını kazanmak isterken El Irak’taki pek çok eşyasını satışa çıkarıyor.

DAVET VARSA GİDERİM:)

Geçen bahar Instagram paylaşımlarımdan El Irak Apartmanı’na ilgimi gören Serpil Güzel Ün, beni çalıştığı şirkete davet etmişti. Marjinal Porter Novelli adlı reklam-halkla ilişkiler şirketi, Füreya’nın eski dairesinde en üst iki katta… 

Tabii ki gittim. Nasıl uzun bir koridor var anlatamam.

ORİJİNAL ASANSÖR DURUYOR

Girişteki garip görevliye rağmen fotoğraflamayı başardığım apartmanın girişi, daire kapıları, hele de silindir prizma biçimindeki Stigler marka Art Nouveau asansör apartman hakkında bir şeyler söylüyor.

OTHMAR PFERSCHY VE HAYATINI BU APARTMANLA ÖĞRENDİM

50’lerde apartmandaki tek sanatçı Füreya Hanım değil, genç Türkiye’nin tanıtılmasında fotoğraflarıyla büyük katkı sağlayan ama ölümüne kadar uğraşsa da Türk vatandaşlığı alamayan bu nedenle başına pek çok kötü olay da gelen Avusturyalı yakışıklı ve yetenekli fotoğrafçı Othmar Pferschy’nin ev ve stüdyosu da 1955 ile 1966 yılları arasında buradaymış.

70’LERDE BİR YAYINEVİ…

1970’ler apartmanın yine popüler olduğu dönemlerden. 

Benim gazeteci olmayı kafama takma nedenlerimden sayılabilecek “Babıali’nin son 40 yılı” -ortaokulda niye böyle bir kitap okuduysam- adlı kitabın yazarı Demirtaş Ceyhun, Ercan Arıklı ve Ergin Telci’yle birlikte Ar-Tel Yayınevi’ni El Irak Apartmanı’nda kurmuş. Hilmi Yavuz’da 1972 yılında burada çalışmaya başlamış. Kitapevi, dönemin pek çok yazarının buluşma noktasıymış.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

1 Yorum
  • Didem Avincan
    Tarih: 11:22h, 17 Eylül Cevapla

    “Nasıl uzun bir koridor var anlatamam.” Okuyunca merak ettiren, heyecanlandıran cümleler bunlar. Az çok hayal ediyor insan ama haritadan (Pervititch) planına bakınca, bu kadarını ben de tahmin edemezdim dedim. Bütün komşu yapılar dar uzun parsellerin hemen hemen üçte birini kullanırken, Irak apartmanı sonuna kadar kullanmış! Hepsinin arka bahçesi var, onun yok! İyi ki yazdınız.
    Bugün (17.09.22) 3.katta 60 bin ₺ kiralık ilanına da rastladım.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Kunt Apartmanı

İlginç balkon yapısıyla dikkatimi çeken bana yan komşularına göre hep “daha yeni bir tarihte yapılmış” izlenimi veren bir yapı. Ben buraya daha derin bakacağım. Ama bir ipucu bulmuşken konuk yazarım Aslı Örnek. ‘DAİRENİN HER YANINDAN LÜKS AKIYORDU’ “Bir dönem Gümüşsuyu’ndaki Kunt Apartmanı’nın sakinlerinden biri de

Devamı »
Kabataş

M. Birkan Apartmanı

Yine bir gün kitapçı okuması yapıyordum; Müge ve Ali Cengizkan’ın ‘Haluk Baysal-Melih Birsel Rasyonalizmi’ kitabına bakarken şaşırdım. ‘Kabataş-Yarasa Sokak’ diyor, bir minik fotoğraf var, bina tanıdık. Bence orası Ayaspaşa’dır. Sarayarkası Sokak’tan Çiftevav’a dönerken tam köşedeki, merdivenlerin başındaki sarı bina… Baysal-Birsel ortaklığıyla yapılmış bir bina olduğuna

Devamı »
Bebek

(Dr. Natuk) Birkan Apartmanları

Mimarlık tarihiyle ilgilenip de Birkan Apartmanları’nı bilmeyen yoktur sanırım. Bir de ben bahsetmesem olur(du) tabii ama binaları çok seviyorum, bu bir; Haluk Baysal-Melih Birsel ikilisinin çalışmaları her daim favorilerimden, bu iki; bir de Natuk Birkan’a taktım, bu da üç… Peki Natuk Feyyaz Birkan kim? (Fotoğraflarda

Devamı »
Beyoğlu

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı Yazdığı Apartman

Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı yazdığı apartman adını bilmiyorum; Cezayir Sokağı’nın üst başında, Tophane’ye dönen Hayriye Caddesi üzerinde 9 numaralı apartman, 2’nci kat. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi ile Beyoğlu Belediyesi iş birliğiyle hayata geçirilen “Edebiyatın İzinde Beyoğlu” projesinden burada daha önce söz etmiştim. İşte o projeyle

Devamı »
Gümüşsuyu

Dilâram Apartmanı

Hemen her gün önünden geçtiğim, geçmişte ara ara isminin fotoğrafını çekip Dilara Koçak’a gönderdiğim bir yapı: Dilâram… Bu ne aşk… “Dilara yaptıranın kızı mıymış, eşi mi?” diyorum ara ara içimden. Bir gün yine mahallenin Pervititch haritası halinde dolanırken gördüm, Dilâmar Apartmanı. DİLAMAR OLMASIN? Binanın gerçek

Devamı »
Cihangir

Stelio Kalfa Apartmanı

Bu binayı Attilâ İlhan’ın gençlik fotoğrafını paylaşmak için bile sisteme sokuyor olabilirim:) Çünkü binanın ikinci katında Attilâ İlhan Bilim Sanat ve Kültür Vakfı var. Bina, kapısından belli ki 1919 yılında yapılmış. İlk isminin Stelio Kalfa Apartmanı olduğunu Pervititch haritalarından buldum. Stelio Kalfa kimdi zerre bilgi bulamadım. Bina,

Devamı »
Maltepe

Bakireler Anıtı

Güncelleme – Ağustos 2023:  Restorasyon sonrası kaidesi ortaya çıkartılan Bakireler Anıtı Heykeli’nin son durumuna dair bilgiler şu yazıda: Bakireler Anıtı’nın Heykeli **** Süreyya İlmen, 2. Abdülhamid’in seraskerlerinden Rıza Paşa’nın oğlu. Aileden zengin. 1. Dünya Savaşı’ndan sonra askerlikten ayrılıp ticarete atılınca daha da zengin oluyor. Milletvekilliği

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.