Kaplancalı Apartmanı

Şehirleri arka planına almış aile albümlerine bakmalara doyamam. Her şey Hakan Mithat Berk’in Instagram hesabındaki bir fotoğraf görmemle başladı. Hakan Bey, İstanbul’da su kayağı yapan eniştesinin arkasında ‘Kaplancalı Apartmanı’ olduğu notunu düşmüştü…

80’li yıllarda bu manzaraya girecek bir apartman varsa ve hâlâ duruyorsa, onun bir hikâyesi olmalıdır! Tabii ki varmış.

MİMAR MARUF ÖNAL

Apartman Suadiye’de. BağdatCaddesi ile sahil yolunu bağlayan sokaklardan Kazım Özalp Sokak’la Kuzu Sokak’ın kesişiminde, köşede.

Hakan Bey, son halinin fotoğraflarını gönderdi, “Aaa kocaman…” dedim. “Hem de her katta birer daire, daireler 300’er metrekare” yazdı Hakan Bey.

Peki mimarı kim? Buldum; Maruf Önal

Mimar Maruf Bey’den sonraki iletide bahsedeceğim.

ÖNCE BİR SAYFİYE EVİ

Kaplancalı Ailesi, Mersin kökenli ticaretle uğraşan bir aile. 1950’lerde Kurtuluş’ta yine Kaplancalı isimli bir başka apartmanda oturuyorlar. O dönem sayfiye olan Suadiye’de de bir ev yaptırıyorlar. Kutay ve Muazzez Kaplancalı’nın 1958’de Y. Mimar Bedros Küçük’e yaptırdıkları, buradan denize girdikleri bahçeli yazlık ev 3 katlı. Her kat müstakil birer daire; her katta 3 yatak odası, 1 salon ve yemek odası var. 

TÜM AİLE FERTLERİ İÇİN

Ama malum 50’lerde yaptırılan az katlı evlerin ömürleri 20 yılla sınırlı kalabiliyor; bu araziye de sayfiye evi yerine aileden Kemal Kaplancalı’nın siparişiyle bölgenin ilk uzun apartmanı yapılıyor. Tasarımı 1974’e tarihlenen 9 daireli yapının inşası, maddi nedenlerle aralık 1981’de bitiyor.

O yıl Kaplancalı Apartmanı’nın tüm dairelerinde aile fertleri oturuyormuş.

NÜKHET DURU’NUN OTURMASIYLA DA MEŞHUR

İnternetteki bilgi kırıntılarından biri apartmanın “Bir dönem Nükhet Duru’nun oturduğu apartman” olarak da anıldığını söylüyor:) 

(MSGSÜ, Mimarlık Bölümü’nden Burcu Selcen Coşkun ile Arbil Ötkünç’ün bina üzerine Mimarlık Dergisi’ndeki yazısı muazzam)

Keşke mimarları ve yapıları, onlar için özel-kıymetli olanları daha çok tanısak.

Kaplancalı Apartmanı için “geç modernizm örneği, brütalist, alışılmadık plan tasarımı ve yenilikçi malzemesiyle dikkat çeken” gibi ifadeler kullanılıyor.

Oysa belki Suadiye’de öylesine önünden geçip gidiyoruz.

BRÜTALİST NEDİR? 

Brütalist kelimesini bir daha kullanır mıyım bilmem ama arada öğrendiğim kadarını aktarayım. Kelime, İngilizce’deki gaddar, acımasız anlamındaki bruta’dan değil, Fransızca béton brut, işlenmemiş betondan geliyormuş. Brutalizm; kullanılan doku ve konstrüksiyonun, örtücü malzeme kullanılmadan vurgulanması, ham haliyle sergileniyor gibi oluşu imiş (bkz Le Corbusier). 

Bak bak sen Kaplancalı Apartmanı’na…

AİLE ÖZGÜNLÜĞÜ KORUMUŞ

Okudukça gördüm ki, Prof. Dr. Maruf Önal’ın adı bu hesapta çok geçecek. Reks Sineması’nın da mimarı oymuş. Önal, aile dostu Kaplancalı Ailesi için bu apartmanı tasarlamış ancak onlar da binaya çok iyi bakmış, özgünlüğünü bugüne kadar korumuş. Bağdat Caddesi ve çevresindeki kentsel dönüşüme kurban gitmesinden korkuluyor anladığım.

TERASTA HAVUZ, DUŞ, BARBEKÜ ALANI

Apartman, zemin, 8 normal kat ve bir teras katından oluşuyor.

2017’de Mimarlık Dergisi’nde yer alan aydınlatıcı yazı ve fotoğraflar ışığında yazıyorum ki:) “Her daire, salon, kendi servis asansörü olan mutfak, 5 yatak odası, 3 banyo, bir tuvaletten oluşuyor. Her biri 300 m2 ‘lik dairelerin hepsinin denize bakan birer balkonu var. Binanın üzerinde bir “çatı bahçe” varmış. Özgün tasarımda, terasta bir havuz planlanmış ve uygulanmış! Ancak teknik zorluklar nedeniyle havuz kapatılmış. Terasta bu havuza hizmet vermesi için bir ocak, barbekü yeri, soyunma odası ve duş alanı mevcut imiş (Ef-sa-ne!!)

Suadiye Kazım Özalp Sokak’tan geçerken bu Maruf Önal yapısına daha bir dikkatli bakın.. Umarım içini de bir gün görebilirim. 

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Nişantaşı

Ralli Apartmanı

Dönem pandemi, yalan rakamlar da belli, tırsıyorum. Ama Ferda, önemli bir detay ekledi “Bu hafta Suriye Başkonsolosluğu kapalı”. Orası sakinken atladım gittim!! Nişantaşı’ndan yolu geçenler bilir, -sanırım Suriye’nin Ankara Büyükelçiliği’nin kapanma kararından sonra böyle oldu- sokağa dev kalabalıklar taşıyor. O güzel apartmanda işiniz olsa giresiniz

Devamı »
Nişantaşı

Aydın Apartmanı

Reşat Ekrem Koçu’yu oku oku, yazdıklarını didikle didikle bitiremiyorum. Yine İstanbul Ansiklopedisi’nde göz gezdirirken Hakkı Göktürk’ün kaleme aldığı “Bahtiyar Sokağı” maddesinin altında bir apartmandan bahsedildiğini gördüm; sokağın, Süleyman Nazif Sokak ile bir araya geldiği noktadaki Aydın Apartmanı. “Yalnız zemini kagir, üstü ahşap 6 katlı Aydın

Devamı »
Tomtom

Başarı Apartmanı

Bugün hem Bronz Sokak hem Başarı Apartmanı bahsini açıyorum. Ben bir şeyler buldum; Erdal Öz’den İsmail Cem’e kimler kimler bu apartmanda oturmuş… Bence imece bilgi paylaşımı ile daha kimler/neler çıkar? Hep radarımda olan apartmanlardan ama bugünkü şahane katkı Ebru Latifoğlu’dan… Bayılıyorum böyle katkılara. Böyle ipucuyla gerisi iplik

Devamı »
Çekirge

Petek Apartmanı

Bursa Petek Apartmanı çok ilginç. İki blogdan oluşan bu apartmanın özelliği 80’lerde orada oturan aileler ve çocukları… Kimler kimler… 1- Artık bir ayağı Viyana’da olan modacı Atıl Kutoğlu (1. kat) 2- Dice Kayek markasını yaratan Ece ve Ayşe Ege kardeşler (4. kat) 3- Mücevher markası

Devamı »
Çankaya

Koruk Apartmanı

Burada daha önce de söylemişimdir; ‘Tevâfuk’ çok sevdiğim bir kelime; hakedilen, haklı tesadüf demek… Bu da bir teevâfuk mudur? Nasıl Olunur için Arif Keskiner ile söyleşeceğiz… Okuyorum. Arif Bey, Ergin Günçe’den bahsediyor… Sonraları ‘Komünist Arif’ lakabını bili almasına yol açacak Nazım Hikmet şiirleriyle, sonrasında oğlu

Devamı »
Taksim

Ay Yıldız Apartmanı

Kristal Gazinosu, Cumhuriyet Anıtı gibi yapıların fotoğraflarında heybetiyle görülen, üzerinde dev ay yıldızıyla Ay-Yıldız Apartmanı. Meydanın batısını gösteren eski fotoğrafların çoğunda var; Taksim su depolarının hemen bitişiğinde, yuvarlatılmış köşe balkonuyla… 6 katlı ama çok daha yüksek gibi. Bina 1986’da -neden bilmem- yıkılmış. Orada pek çok Cumhuriyet

Devamı »
Adalar

Rıza Derviş Villası

Kemal Derviş’i ve yarattığı heyecanı bugünün gençleri hatırlamaz ama biraz okuma… Yani… Hazır dolar 13 TL’yi bile görmüşken (!), kendisini ülkemizin yakın geçmişinden hatırlayalım ve Kemal Derviş’in özgeçmişinden cımbızlayalım: “Kasım 2000 ve Şubat 2001’de yaşanan iki mali krizin ardından Türkiye’ye davet edildi. 22 yıldır sürdürdüğü Dünya Bankası’ndaki görevinden ayrılarak

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.