Mongeri Evi

Okuduğum bir şeylerle çılgınca heyecanlandım; belki sizde öyle etki yaratmaz ama yine de kendi heyecanımı size de aktarmak istedim.

Nedeni-nasılı uzun, dün gece mimar Giulio Mongeri ilgili bir şeyler okurken şahane bir kaynak buldum; Filolog Damla Çinici, Ankara Araştırmaları Dergisi için bir hakemli makale yazmış, “Başkent Ankara’nın İnşasında Etkin Bir Mimar: Giulio Mongeri ve Yaşam Öyküsü”

Damla Hanım’ın çalışma özeni ve akıcı dilinden mi, mimar Mongeri’nin kişiliğinden mi, ikisinden birden mi bilmem acayip etkilendim, okumalara doyamadım!

ÖNCE BAHÇEYİ, ARDINDAN RESİMLERİNİ YAPMIŞ

Neyse bir yerinde şöyle diyor: “İstanbul’da yaşadığı süre boyunca 3 evlilik yapan ve 7 çocuk sahibi olan Mongeri, çocukları ve onların dadılarıyla birlikte, farklı semtlerde genellikle kendi tasarladığı evlerde yaşamıştır. Daha sonra Teşvikiye Güzelbahçe Sokak’ta kendisinin modern bir üslupta tasarladığı evde oturmuştur.”

Eve bakayım derken öğrendim ki, yıllarca her gün geçtiğim, Nişantaşı’nda Amerikan Hastanesi’nin bulunduğu sokağın ismi Mongeri’nin bahçesinin güzelliğinden geliyor. Öyle efsanevi bir bahçe ki, Mongeri suluboya resimlerini bile yapmış! 

(Ya bir de pullardan sporun farklı alanlarına çok çeşitli ilgileri olan çevreye duyarlı mimar Mongeri, 1931 yılında belediyeden çöplerin ayrıştırılması için izin talep etmiş!)

YÜZLERCE DOĞUM ORADA OLMUŞ

Çinici, makalesi için Giulio Mongeri’nin torunu Anita Elagöz’ün aile arşivinden yararlanmış. Burada mimarın kızı Elena’nın Güzelbahçe Sokağı’ndaki evlerinin giriş kapısı önünde düğün fotoğrafı var, mimarın evde kitap okurken fotoğrafı var, sokağa ismini veren bahçe ve evle fotoğrafı var! Ve Mongeri’nin bahçesini suluboya resmettiği fotoğraflar var! Ay delirdim keyiften! 

Peki şimdi bu evin yerinde ne var? Amerikan Hastanesi… Öncesinde de Güzel Bahçe Kliniği imiş. Onlarca insan “Orada doğdum, orada doğum yaptım” yazdı bana.

‘BUGÜN EVİMİN İLK TAŞINI KOYUYORUM’

Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Ankara’da yeni başkentin inşasına büyük katkıda bulunan İtalyan kökenli bir ailenin İstanbul’da dünyaya gelen oğlu mimar Giulio Mongeri, Nişantaşı Güzelbahçe Sokak’taki evi için çok özenmiş.

Ve beni duygulandıran esas mevzu burada. Filolog Damla Çinici, makalesinde şöyle diyor:

“Mongeri çok özenerek tasarladığı bu yapıyla ilgili olarak 16 Kasım 1927’de günlüğüne şöyle yazmıştır: ‘Bugün gelecekteki evimin duvarlarının ilk taşını koyuyorum. Umarım Tanrı evin bittiğini görmeme izin verir. Bu gerçekleşebilecek en güzel rüyalardan biri.’

KİMLER BUNU BİLİYOR?

24 Nisan 1929’da Ankara’dan İstanbul’a dönünce atılan harcın içine ’25 Nisan 1929 Tanrı’nın kutsamasıyla evimin bu ilk taşı yerleştirilmiştir’ yazılı bir plaket koymuştur. Mongeri bu evin bahçesinin sulu boya resimlerini de yapmıştır (…) Bu sokağa Mongeri’nin evinin bahçesinin oldukça bakımlı olması nedeniyle Güzelbahçe Sokağı ismi verilmiştir. Öğrencilerinden Arif Hikmet Koyunoğlu, anılarında Mongeri’nin evine her hafta sefirlerin ve büyük adamların konuk olduğundan bahsetmiştir”.

Orada oturan kaç kişi bunları biliyordur acaba?

NOT: Bahsettiğim şahane kaynak için: https://jag.journalagent.com/jas/pdfs/JAS_3_1_13_41.pdf

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

1 Yorum

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Laleli

Tayyare Apartmanları

Mehmet Bey’den okuyalım: “Tayyare Apartmanları mimarlık tarihimiz için birçok açıdan önemli: 20 TL’nin arka yüzünde portresi de olan Mimar Kemalettin’in bu eseri, İstanbul’un ilk betonarme yapılarından. Suriçi’nin de ilk apartmanlarından.  İstanbul’da yapılan ilk #site olduğu da rahatlıkla iddia edilebilir. Ülkemizde, Batı Avrupa’daki sosyal konutlar model

Devamı »
Karaköy

Tahir Han

Şu hesap daha bebekken, benim hikâyesini aradığım binalar hakkında araştırma yapıp bulduklarını bana gönderen isimlerden biridir mimar Serkan Yetgin. Birkaç yazı da yazdı, sonra beni unuttu:) Yıllardır önünden geçerken, her seferinde ‘Mimar Vedad’ imzasını görüntüleyip “Eve gidince araştırayım” dediğim Tahin Han’ı yazmış! E-postamda görünce pek

Devamı »
Osmanbey

Şark Apartmanı

Osmanbey’de Şark Apartmanı. Birkaç sene önce çekilen bir fotoğrafından sonra daha da yıpranmış, öyle terk edilmiş. Mimarı da kapıda yazmasa bilgisini bulmadım yazılı. Bir Ermeni mimar Şabuh Hançer’in imzası var. Ya bu isim ve görüntüde, şehrin her dönem merkezi yerinde bir apartman; mutlaka bir hikâyesi

Devamı »
Talimhane

Ayhan Apartmanı

Bu yazımızın konusu “Mış gibi yapmak” olsun. Arkitekt Dergisi’nin 1939 yılı sayılarından birindeki bilgiler şöyle (1939-05-06 (101-102)  Sayfa: 101-103 ): “Taksim’de Talimhane meydanı üzerindeki köşebaşı arsalarından biri üzerine; Mimar Seyfi Arkan’ın projesine göre yapılan bu kira evi plân tekniği itibarı ile muvaffak olmuş bir eserdir. Her katta

Devamı »
Gümüşsuyu

Apartman 23

(Bu apartmanı, Ayaspaşa Saray Arkası Sokak’taki Doğan Apartmanı, Ercümend Kalmık Müzesi ve Banka Apartmanı ile bir arada okumanızı tavsiye ederim.) İstanbul’dayız… Gümüşsuyu-Ayaspaşa’dan, Alman Konsolosluğu’nun arka tarafında kalan Saray Arkası Sokak’tan Kabataş’a indiğinizi düşünün. Namık Paşa Yokuşu’ndan sahile inerken Apartman 23’ü görürsünüz.  O ve yanındaki apartman

Devamı »
Fatih

Kuleli Apartmanı

Yıl 2012,  lezzet peşinde geçen bir turla ilgili yazımda ‘Paçacı Necip Usta-Hayat Lokantası’na dair şunları yazmışım: “Erzurum’da öğrendiği reçeteyi, 40 yıldır İstanbul’da uyguluyor Paçacı Necip Usta. İstanbul’un en eski paça ustalarından biri. Bir tür esnaf lokantası burası. Hayat Lokantası’nda ben, paça yerine papaz yahnisi yedim

Devamı »
Taksim

Şark Apartmanı

Osmanbey’de kaderine terk edilmiş güzel Şark Apartmanı bu sitede var. Bir Şark da Taksim Meydanı’nda var. 1930’ların sonundan itibaren Taksim Meydanı’ndan çekilen bütün fotoğraflarda Şark Apartmanı görülüyor.  Mimarını bulamadım.  Apartman, kavimli cephesiyle hem Gezi Parkı’nı, hem bütün açıklığıyla Taksim Meydanı’nı hem de AKM ve The

Devamı »