Nine Apartmanı

Açık Radyo’da, adını Reşat Ekrem Koçu’nun İstanbul Ansiklopedisi’nden alan, ona göndermeler yapan şahane bir program var.

Programı hazırlayan Cem (Erciyes) ile Kansu (Şarman), beni bu site, bu oluşum vesilesiyle programa davet ettiklerinde (buyrun yayın burada) ben de onlara sürpriz yapıp, Reşat Ekrem Koçu’nun yıllarca birlikte çalıştığı, çok sevdiği Sabiha Rüştü Bozcalı’nın evlerinin izini sürmeye karar verdim.

Önceki metinlerde ayrıntılı bilgiler de var; 11 ciltlik ansiklopedide Koçu’nun ‘hemşirem’ dediği Bozcalı’nın 901 çizimi var. Bu arada Milliyet Gazetesi, çizeri Sabiha Hanım ile Koçu’yu bir araya getirmek istediğinde ilk, Reşat ekrem Bey “Olmaz” diyor, “Ben kadınla çalışamam”….

Ama sonra onunla çalışmaktan asla vazgeçemiyor…

Koçu, “Keşke daha çok ödeme yapabilsem de, Sabiha Bozcalı’dan daha çok çizim isteyebilsem” gibi ifadeler kullanıyor. 

1950’lerde, illüstrasyondan çatır çatır telif alan bir kadın; rocks! 

Taha Toros arşivinden, Milliyet’te yayımlanan bir fotoğraf var, çok seviyorum. Koçu, Sabiha Hanım’a çizimleri tarif ederken… Öyle bazen ayrıntıları incelikleriyle anlatırmış.

İYİ Kİ MEKTUPLAR VAR

Neyse biz binalarımıza dönelim

Yurtdışında yaşayan Alinur Bozcalı’nın kızkardeşine yazdığı, bugüne ulaşan mektup ve zarflar sayesinde Sabiha Hanım’ın izini sürebiliyorum.

İki kardeşin ilişkisi çok güzel. Mektupların saklanması ve bugüne gelmesi de öyle…

Sabiha Rüştü Bozcalı, Kireçburnu’ndaki meşhur Memduh Paşa Yalısı ve Beyoğlu’ndaki Efi Apartmanı‘nın (önceki metinlere bakınız) ardından 1966’da, Gümüşsuyu’ndaki Bosfor Apartmanı‘nın zemin katında oturuyor. (Bospor’a da bunu koymak lazım)

‘DESEN’İ SEVMİŞ SABİHA HANIM

1967’den 1980’lerin ilk yıllarına kadar Teşvikiye Şakaik Sokak’taki Desen Apartmanı’nda yaşıyor Sabiha Hanım. 

Mektuplardan anladığım, dairesini, apartmanın yerini, ismini -muhtemelen sanatıyla ilişkili bulduğu için- pek seviyor. Gittim, Desen Apartmanı yıkılmış; yerinde yeni bir bina var.

Zaten orada Akyol art Center adlı bir galeri de varmış, son duyuruları kentsel dönüşüm nedeniyle yıkılan binalarındaki son sergileri… Apartmanın yıkılmadan önceki numarası 17 olmuş.

AYNI DAİREDE YİNE BİR İLLÜSTRATÖR!

Sabiha Hanım, Muradiye Bayırı Sokak, Nine Apartmanı’na sanırım 1984’te taşınıyor (Ya da belki bir iki yıl öncedir, daha fazla değil). 

Sokağa ismini veren ‘bayır’ nedeniyle zorluk yaşamış, abisine mektup gönderemediği, kışı zor geçirdiği zamanlar olmuş. Abisi bir süre otelde kalmasını bile öneriyor. 95 yaşında hayata veda eden Sabiha Hanım, oradayken 80’lerinde bir de…

Apartman numarası bayağı farklı da olsa Nine’yi buldum, çok yeni görünmesine şaşırdım. İsim benzerliği değilse, bugün de apartmanda, hatta aynı dairede (!) çok beğendiğim bir illüstratör oturuyor, tesadüf!

Binaların peşinde Sabiha Rüştü Bozcalı’yı anmaktan çok memnunum.

* Görseller: Salt Arşiv, Taha Toros Arşivi ve ben.

YOLLARI KESİŞENLER

Yolu Nine Apartmanı ile kesişen binaları aşağıda görebilirsiniz. Bu binaların hikâyelerini birlikte okumanızı öneririz.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Osmanbey

Gün Apartmanı

Bu yazının öncesinde Trak Apartmanı‘nı okumanız önerilir. Ama yine de özetle; tiyatro ve sinema sanatçısı, simultane tercüman Serra Yılmaz’ın bana Trak Ailesi demesiyle başladı her şey. Ben ailenin ismini taşıyan bir apartmanla bağını kurmaya çalışırken onların karşı köşedeki Gün Apartmanı’nı yaptırdıkları ortaya çıktı. PUF BÖREĞİ,

Devamı »
Yeldeğirmeni

Celal Muhtar Apartmanı

Bugün bir konuk yazarım var. Bu hesabın ilk günlerinde sıkça katkıda bulunan mimar Serkan Yetgin‘in dönüşü Celal Muhtar Apartmanı ile oldu. Prof. Dr. Celal Muhtar Özden’i de sayesinde tanımış oldum. Buyrunuz: “Yeldeğirmeni, İstanbul’da ilk apartmanlarının yapıldığı yerlerdendir. Çoğunlukla Musevilere ait olan apartmanlar arasında az sayıda

Devamı »
Moda

Emel Apartmanı

Kadıköy’ün çok merkezi bir yerinde de olsa, Emel Apartmanı’nın güzelliğinin farkına varmak yıllardır pek kolay olmadı. Giriş katındaki dükkanın eşyaları; dolaplar, sandalyeler, masalar, insanlar…  Benim fark etmem ise 3-4 yıl önce Emel ismiyle bir araya gelen duvarındaki panter resmi ile… Yoksa, bir dönemin sinema yıldızı,

Devamı »
Gümüşsuyu

Üçler Apartmanı

1930’lardan bugüne gelen Mühendis İbrahim Galip Bey, şimdiki adıyla Akar Palas Apartmanı‘ndan bahsederken, yanındaki Üçler Apartmanıyla onu, o dev bloğu çok da sevmediğimden bahsetmiştim. Ben pembe rengi, yenilenmesine rağmen yine de dökülen hali, pimapenlerle kapatılmış balkonları ve dev blok haliyle pek de sevemem orayı. Yıllarca

Devamı »
Nişantaşı

Marmara ve Sümer Apartmanları

Güzel bina sevdamın nedenlerinden biri de bu iki binadır. Çünkü daha sıradan apartmanların, yazlık evlerin olduğu semtlerde oturan benim gibi çocuklar için -daha önce de söylemiştim- Vakko Fabrikası, -eski- Tercüman binası, Sümer ve Marmara gibi apartmanlar, Gümüşsuyu-İnönü Caddesi’ndeki binalar bir başkadır… O başkalık dikkat çeker,

Devamı »
İstiklal Caddesi

Kanzuk Eczanesi (Güney Palas)

Eski gazete taramayı sevenler ya da bugün hâlâ varmış, ürünlerini kullananlar “Kanzuk” markasına aşina olmalılar; Kanzuk glüten, Kanzuk pastil, Kanzuk öksürük şurubu… Çizimli, kocaman ilanlar ve Beyoğlu’nda bir adres; İstiklal Caddesi No: 253 Geçenlerde bir fotoğraf gördüm, Beyoğlu’ndaki Kanzuk Eczanesi’nin 1800’lerde çekilen cephesiydi. Gün içinde

Devamı »
Moda

Atıfet Apartmanı

Yakınına gidince gördüm… Bir binada mimarının adını taşıyan bir tabela görmek benim için nasıl büyük bir mutluluk nedeni bilemezsiniz. E mimar da mimar hani; Emin Halid Onat. Onat, Mimarlar Odası’nın ilk üyesi, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin kurucusu ve ilk dekanı. Pek çok önemli yapının ve tabii

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.