Tomsu Evi (Leman Apartmanı)

Konuk yazarım, gazeteci Melike Karakartal, şu hesabın neredeyse ilk günlerinde verdiği sözü sonunda tuttu ve Tomsu Evi’ni anlattı.

“Bir zamanlar, İstanbul’un Çiftehavuzlar semtinde, o zamanlar adı gibi yemyeşil olan bir Kadıköy sokağı, Yeşil Bahar Sokak’ta Türkiye’nin ilk iki kadın mimarından biri olan Leman Cevat Tomsu’nun “hayatının projesi” gibi gördüğü evi vardı. Her köşesinde mimarın ince zevkini yansıtan ev, Tomsu’nun 1988’deki vefatının ardından 1990’da yıkıldı, yerine Leman Apartmanı yapıldı.

‘YEĞENLERİNE SICAK BİR YUVA’

“Prof. Dr. Neslihan T. Dostoğlu ve Prof. Dr. Özlem E. Erkarslan’ın ‘Leman Cevat Tomsu, Türk Mimarlığında Bir Öncü’ adlı kitaplarında, evin Leman Hanım’ın ‘Yaşam boyu süren büyük projesi; yeğenlerine sıcak bir yuva ve o öldükten sonra da en sevdiklerine ondan tatlı bir anı kalacak şekilde miras olduğu’ yazıyor.

Yeğenleri ABD’de yaşadığı için evin bakımsız kaldığı, zor bir kararla, evi apartmana dönüştürdükleri ifade edilmiş. Türkiye’nin ilk kadın mimarının çocuğu gibi gördüğü evi, bir kültür mirası böyle yok olmuş.

(Araya ben -Nilay- giriyorum… Normalde Melike, sonrasını kitaptan alıntılamıştı. Ancak kitaptan alındığı belirtilip tırnak içinde verilmiş olsalar da ‘akademik yayından sınırlı alınması gerekiyormuş’, bu yüzden yazı uzun da olsa kısaldı. Uzunu merak eden kitabı alacaktır.).

HER EŞYAYI ÖZENLE SEÇMİŞ

Özetle; Leman Hanım’ın 1953’te tasarladığı, 2 kat ve bir yarım bodrum kattan oluşan evin zemin katında salon, yemek odası, mutfak ve antre, üst katında ise 3 yatak, 1 sandık odası ile banyo varmış. Leman Hanım, her eşyayı özenle seçmiş, yatak örtüsünün bile çizdiği plandaki gibi olması için sabretmiş, kiminin yurtdışından gelmesini aylarca beklemiş.

Ama sonuçta; bahçesinde akraba ve öğrencilerin keyifli vakitler geçirdiği o çok özenilmiş, demir korkulukları bile çiçekler barındıran kâgir evden sadece garaj ve bugün bahçe kapısı olan eyvanın demir kapısı kalmış.

* Melike Karakartal’ın notu: Görsellerin tümü, TMMOB Mimarlar Odası Yayınları’ndan çıkmış “Mimar Leman Tomsu: Türk Mimarlığında Bir Öncü” den alınmıştır. Tomsu Evi modelleme ve restitüsyon, Tülay Erenoğlu. Dış cephe görselleri, Demir Şamnu arşivinden.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Balat

Fener Rum Ortaokulu ve Lisesi

İstanbul’un Fener semtine, yanı başına gitmeye bile gerek yok; pek çok yerden görülebilen konum ve görkemde bir yapı: Fener Rum Ortaokulu ve Lisesi. “Kırmızı Okul” ve “Mekteb-i Kebir”, en yaygın ikincil isimleri. Şunca yıllık İstanbul merakıma rağmen ben de ilk bu hafta sonu, Sapor İstanbul‘a ev

Devamı »
Beşiktaş

Yumurcak Sineması

Beşiktaş Koton mağazası; yapı gibi yapı, hoşuma gidiyor, bir bakayım dedim, şimdi de ‘yok olan sinemalar’a sardım, ara ara paylaşırım. Bina ‘art deco’ belli; ama mimarını -henüz- bulamadım. “Mimarı Sedat Güler’dir” diyen var fakat yapı 1939 yılında Gürel Sineması adıyla açılmış. Sedat Gürel o dönemde

Devamı »
Tarlabaşı

Leica Galeri

Şimdi, “Ara Güler hayatta olsaydı da sorardık, kesin biliyordur” diye düşünüyorum… Geçenlerde, kapılara ilgisini görüp takip etmeye başladığım Halil Kendir’in hesabında ilk defa o binanın içini gördüm. Sağolsun beni kırmadı binanın bugünkü haline dair fotoğrafları bana gönderip öğrendiklerini yazdı. (Dışardan fotoğraflar bana ait, içerisi muhteşemmiş!

Devamı »
Cihangir

Hazzopoulo Apartmanı (Ayramin Otel)

Beyoğlu Tel Sokak 29 numarada yer alan binayı -telefonuma baktım- 2020 yılından beri pek çok kez fotoğraflamışım (Salt Arşiv, Eleonora Arhelaou fotoğrafları serisinde 1996 yılına ait fotoğraflar da buldum). Üstelik dar bir dönemeçte binanın tümünü aşağıdan fotoğraflamak oldukça güç ama kendisi kısıtlı açılardan bakınca bile

Devamı »
Taksim

Naum Paşa Konağı

Konuk yazarım doktor-oyuncu-yönetmen ve yazar Ercan Kesal. Önce o anlatsın, sonra ben ekleyeceğim… “Metin Erksan’la mutad Beyoğlu merkezli gezilerimizin birindeydik. İstiklal Caddesi’ni boydan boya yürüyüp Haşet Kitabevi’ne kadar gittik. Bir süre etrafına bakındıktan sonra hemen sağ taraftaki eski ama görkemli hanı göstererek konuştu: ‘Bak burası Narmanlı.

Devamı »
Harbiye

Belvü Apartmanı

Binanın altındaki kuruyemişçi bunu saklamak için elinden geleni yapsa da, Art Deco sundurma, o kapı, binanın dışını süsleyen oyma güller, çiçekler… Başınızı hafif kaldırdığınız anda incelemeye koyulacağınız Belvü, Elmadağ’ın en güzel apartmanlarından biri…  Büyük şehirlerde pek çok Belvü Apartmanı, misal Ankara’da Belvü Palas var(mış). Fransızca

Devamı »
Merter

Vakko Binası

Bir fabrika binası, bir çocuğun zihninde ne kadar yer edebilirse bir zamanlar Merter’de olan Vakko Fabrikası, o derece aklıma kazınmıştır. Güzeldi, farklıydı, ilgi çekiciydi, acayipti… Küçükken otomobille önünden her geçişimizde onu görmek için çaba sarf ederdim. Yolda sıkıldım; onu görünce bir şekilde eve yaklaştığımı anlar,

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.