Uğur / Teodoridis Apartmanı

Uğur Apartmanı, Şişli’de önünden sıkça geçtiğim bir bina. Zafer Sokak’taki birçok binayı bayağı severim ben zaten. Uğur da görkemlidir. -Tarifte yanılmıyorsam- eklektik, art nouveau cephe dikkat çeker. 

Bir de şanslı, mimarı belli olan binalardan. Karşıdan bakıldığında sağ köşesinde Osmanlıca ve Fransızca bir metinle “A. Mavpodoglou Architecte” yazar.

Pek çok Apostol Mavrodoğlu binasını biliyorum; bir hafta sırayla yazayım diyordum. Ama dün bambaşka bir okuma yaparken karşılaştığım bir bilgiyle bayağı heyecanlandım (benim heyecanlar böyle!). Hemen yazmak istedim.

BANA YİNE TEVAFUK

Mimar.ist Dergisi’nin eski sayılarından birinde (2005 yılı, 17’nci sayı, sf 57) “İstanbul’un Rum Mimarları ve Eserleri” başlıklı bir yazı okuyordum. 

Yunanca’dan Tanas Zarangalis’in çevirdiği yazıyı Savvas Tsilenis yazmıştı. İnternette bakındım; kendisi mimar ve mimarlık tarihi üzerine çalışan biri; babası, dedesi mimarlık-mimar kalfalığı yapmış insanlar. Tsilenis, yazıya şöyle başlıyordu: “1951 yılında İstanbul’un Avrupa yakasında doğdum. Teodoridis Apartmanı’nda 25 yaşıma kadar yaşadım. Ev 1923’te 5 katlı, eklektik tarzında inşa edilmiş bir binaydı. 1919-1922 yılları arasında Rum mimar A. Mavrodoğlu tarafından inşa edilen apartman, Pangaltı semtinde Harbiye yakınlarında bulunmaktadır”.

TEODORİDİS APARTMANI’NI KAYDETMEK

İlk satırlarda, “Ben o apartman ismini görsem hayatta unutmazdım” diye düşünürken birkaç paragraf sonra şunu okudum: “Apartmanın Yunanca adı 1970’lerde Dimitri Teodoridis’in son mirasçısı da dairesini sattıktan sonra değişmiş ve ‘Uğur Apartman’ adını almıştı”.

Biliyorum size aynı heyecanı vermeyecek ama Şişli Zafer Sokak’taki o Uğur Apartmanı’nın 1970’lere kadarki isminin Teodoridis Apartmanı olduğunu bilmek, köküne ulaşmak, bunu bağlamında kaydetmek benim için öyle mühim ki! “Biraz” sevindim! 

Eminim yaşayanlar bile bu bilgiye haiz değildir.

‘CEPHEDE DEĞİŞİKLİKLER’

Bay Savvas, yazıda Rum mimarların “anonimleştirilmesinden”, imzalarının silinmesinden, adlarının anılmamasından ve bunun yapılamadığı binalardan da bahsediyor.

Annuaire Oriental kayıtlarına göre 1922-1928 yılları arasında Feriköy’de Kurtuluş (o dönem Tatavla) Caddesi 25 numarada faaliyet gösteren Apostol Mavrodoğlu, kendini silinmekten nispeten korumuş mimarlardan…

Savvas Tsilenis’in yazısından Uğur eski ismiyle Teodoridis Apartmanı’na dair şu gözlemlerini de paylaşayım: 

“Tüm katların aynı şekilde düzenlenmiş salonlarının dış tarafındaki çıkmaların alçıdan yapılmış çelenk motifli süslemelerini hâlâ anımsamaktayım. Cephenin tam ortasında demir parmaklıklı kapı, sağında ise mimarın adını ve inşa tarihini Fransızca ve Osmanlıca yazan bir levha bulunuyordu. -2005 / Mayıs ayı içindeki ziyaretimde levhanın tekrar temizlendiğini gördüm.- Daha önceki ziyaretlerimde cephe tamamen aynı dururken, son gelişimde bazı mimari unsurların değiştirildiğini gördüm. Renovasyon çabaları kapsamında yalnız cephenin görünüşü basitleştirilmekle kalınmamış, cephe, levhayı görünmez hale getiren bir boyayla da boyatılmıştır. Bel-epok dönemine ait sanatsal ağırlığı fazla süslemelerin bakımı belki de gereğinden fazla masraflara yol açmaktaydı.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

3 Yorumlar
  • Selim Gomec
    Tarih: 10:43h, 11 Temmuz Cevapla

    Bu şahane yapının her penceresine ayrı tasarım uygulamak ne kadar büyük kötülük. Bir ortak yönetim, bir ortak akıl yok mu ? Pimapen yapmak yazık değil mi ?

  • Yorgo Teodoridis
    Tarih: 10:59h, 29 Temmuz Cevapla

    Çok güzel bir bilgi içeriği buruk olsa da.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:38h, 29 Temmuz Cevapla

      Sizin Apartmanmış gibi… Teodoridis soyadı yaygın mı bilmem ama…

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Osmanbey

Sebat Apartmanı

70 yıllık bekleyiş, 70 yıllık sabır, acı… O anlatırken, her sene toplandığımız, Hrant Dink’in önünde öldürüldüğü binanın ismine bakıyordum: Sebat! Bir sembol gibi, bir heykel gibi… ALGUADİŞ’İN ESERİ Halaskargazi Caddesi üzerindeki Sebat Apartmanı 1920’lerin ortasında Mimar Rafael Alguadiş tarafından tasarlanıp inşa edilmiş. Alguadiş, burada daha

Devamı »
Kurtuluş

Şahin ve Ülkü Apartmanları

Mimar Apostol Mavrodoğlu‘nun binalarından devam edelim… Rum asıllı mimarın şansı, mimarı olduğu binalara ismini yazması (Apostol Mavpodoglou ya da Mavrodoğlu / Fransızca, eski Türkçe hep yazmış) olmuş.  Şansı mı kaderi mi bilmem, imzası olan binaların çoğunun adı değişmiş. Burada anlattığım Uğur (Teodoridis) ya da Hamit

Devamı »
Gümüşsuyu

Gümüşay Apartmanı – Ahmet Hamdi Tanpınar Evi

Misal çok yakınımda Gümüşsuyu-Ayaspaşa Emektar Sokak’ta bir berber var. Berber gibi berber. Saç tasarımı falan yapmıyor, pencereleri David Beckham ya da Ronaldo fotoğraflarıyla donatılmamış ve uygun fiyatlı. Meğer onun olduğu bina, Gümüşay Apartmanı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın son yaşadığı ve Türk Edebiyatı’nın benim en, en, en,

Devamı »
Gümüşsuyu

Tülin Apartmanı

Alguadiş, 1894’te Lüleburgaz’da doğmuş, Saint Joseph’i bitirdikten sonra Lozan’da mühendislik okumuş, 1921’de de İstanbul’a dönmüş. O, Türkiye’nin ilk betonarme mühendislerinden biri. O zaman mimar ve mühendis ayırımı yok…  Rafael Alguadiş’in sanatsal yanı da güçlü, mimarlığı ağır basıyor ama mühendis olarak da iş yapıyor. O ZAMANLAR,

Devamı »
Nişantaşı

Dorsay Apartmanı

Bulmacalarda klasik sorular vardır, kardeşim böyle şeyleri iyi bilir. ‘Dorsay’ denilince film eleştirmeni, sinema yazarı Atilla Dorsay’dan ziyade “Uzun erkek pardösüsü” cümlesi geliyorsa aklınıza tebrikler, iyi bir bulmacacısınız. Girişindeki bilgi panosu sağolsun, Nişantaşı Poyracık Sokak’taki bu bina hakkında şunu biliyoruz; 20. yüzyılın dünyaca tanınmış opera

Devamı »
İstiklal Caddesi

İş Sanat Resim Müzesi (4. Sigorta Han)

4. SİGORTA HAN’DAN İŞ BANKASI RESİM MÜZESİ’NE Konumuz, 1905-1911 yılları arasında, Joseph Baudouy tarafından inşa ettirildiği düşünülen, mimarı henüz bilinmeyen, bir Cadde-i Kebir yani İstiklal Caddesi binası… 1950 yılında Suat Nirven’in hazırladığı sigorta haritasında ismi 4. Sigorta Han olarak geçiyor. Cadde’de Odakule’nin hemen yanında.  1953-2016 yılları

Devamı »
Cihangir

Sadık Paşa Konağı

Annemin -Jülide Örnek- 18-19 yaşlarında Cihangir’de gittiği dershaneyi çok sevdiğini hatırlarım. ‘Dershane’ denince benim aklıma daha çok üniversite sınavına hazırlayan bir yapı geliyor ama annemin anlattığı bambaşka bir şeydi. Seramik, tiyatro, müzik, resim, yabancı dil gibi pek çok dersin olduğu bir yer. Amerikan Kültür ve

Devamı »