Uğur / Teodoridis Apartmanı

Uğur Apartmanı, Şişli’de önünden sıkça geçtiğim bir bina. Zafer Sokak’taki birçok binayı bayağı severim ben zaten. Uğur da görkemlidir. -Tarifte yanılmıyorsam- eklektik, art nouveau cephe dikkat çeker. 

Bir de şanslı, mimarı belli olan binalardan. Karşıdan bakıldığında sağ köşesinde Osmanlıca ve Fransızca bir metinle “A. Mavpodoglou Architecte” yazar.

Pek çok Apostol Mavrodoğlu binasını biliyorum; bir hafta sırayla yazayım diyordum. Ama dün bambaşka bir okuma yaparken karşılaştığım bir bilgiyle bayağı heyecanlandım (benim heyecanlar böyle!). Hemen yazmak istedim.

BANA YİNE TEVAFUK

Mimar.ist Dergisi’nin eski sayılarından birinde (2005 yılı, 17’nci sayı, sf 57) “İstanbul’un Rum Mimarları ve Eserleri” başlıklı bir yazı okuyordum. 

Yunanca’dan Tanas Zarangalis’in çevirdiği yazıyı Savvas Tsilenis yazmıştı. İnternette bakındım; kendisi mimar ve mimarlık tarihi üzerine çalışan biri; babası, dedesi mimarlık-mimar kalfalığı yapmış insanlar. Tsilenis, yazıya şöyle başlıyordu: “1951 yılında İstanbul’un Avrupa yakasında doğdum. Teodoridis Apartmanı’nda 25 yaşıma kadar yaşadım. Ev 1923’te 5 katlı, eklektik tarzında inşa edilmiş bir binaydı. 1919-1922 yılları arasında Rum mimar A. Mavrodoğlu tarafından inşa edilen apartman, Pangaltı semtinde Harbiye yakınlarında bulunmaktadır”.

TEODORİDİS APARTMANI’NI KAYDETMEK

İlk satırlarda, “Ben o apartman ismini görsem hayatta unutmazdım” diye düşünürken birkaç paragraf sonra şunu okudum: “Apartmanın Yunanca adı 1970’lerde Dimitri Teodoridis’in son mirasçısı da dairesini sattıktan sonra değişmiş ve ‘Uğur Apartman’ adını almıştı”.

Biliyorum size aynı heyecanı vermeyecek ama Şişli Zafer Sokak’taki o Uğur Apartmanı’nın 1970’lere kadarki isminin Teodoridis Apartmanı olduğunu bilmek, köküne ulaşmak, bunu bağlamında kaydetmek benim için öyle mühim ki! “Biraz” sevindim! 

Eminim yaşayanlar bile bu bilgiye haiz değildir.

‘CEPHEDE DEĞİŞİKLİKLER’

Bay Savvas, yazıda Rum mimarların “anonimleştirilmesinden”, imzalarının silinmesinden, adlarının anılmamasından ve bunun yapılamadığı binalardan da bahsediyor.

Annuaire Oriental kayıtlarına göre 1922-1928 yılları arasında Feriköy’de Kurtuluş (o dönem Tatavla) Caddesi 25 numarada faaliyet gösteren Apostol Mavrodoğlu, kendini silinmekten nispeten korumuş mimarlardan…

Savvas Tsilenis’in yazısından Uğur eski ismiyle Teodoridis Apartmanı’na dair şu gözlemlerini de paylaşayım: 

“Tüm katların aynı şekilde düzenlenmiş salonlarının dış tarafındaki çıkmaların alçıdan yapılmış çelenk motifli süslemelerini hâlâ anımsamaktayım. Cephenin tam ortasında demir parmaklıklı kapı, sağında ise mimarın adını ve inşa tarihini Fransızca ve Osmanlıca yazan bir levha bulunuyordu. -2005 / Mayıs ayı içindeki ziyaretimde levhanın tekrar temizlendiğini gördüm.- Daha önceki ziyaretlerimde cephe tamamen aynı dururken, son gelişimde bazı mimari unsurların değiştirildiğini gördüm. Renovasyon çabaları kapsamında yalnız cephenin görünüşü basitleştirilmekle kalınmamış, cephe, levhayı görünmez hale getiren bir boyayla da boyatılmıştır. Bel-epok dönemine ait sanatsal ağırlığı fazla süslemelerin bakımı belki de gereğinden fazla masraflara yol açmaktaydı.”