Uğur / Teodoridis Apartmanı

Uğur Apartmanı, Şişli’de önünden sıkça geçtiğim bir bina. Zafer Sokak’taki birçok binayı bayağı severim ben zaten. Uğur da görkemlidir. -Tarifte yanılmıyorsam- eklektik, art nouveau cephe dikkat çeker. 

Bir de şanslı, mimarı belli olan binalardan. Karşıdan bakıldığında sağ köşesinde Osmanlıca ve Fransızca bir metinle “A. Mavpodoglou Architecte” yazar.

Pek çok Apostol Mavrodoğlu binasını biliyorum; bir hafta sırayla yazayım diyordum. Ama dün bambaşka bir okuma yaparken karşılaştığım bir bilgiyle bayağı heyecanlandım (benim heyecanlar böyle!). Hemen yazmak istedim.

BANA YİNE TEVAFUK

Mimar.ist Dergisi’nin eski sayılarından birinde (2005 yılı, 17’nci sayı, sf 57) “İstanbul’un Rum Mimarları ve Eserleri” başlıklı bir yazı okuyordum. 

Yunanca’dan Tanas Zarangalis’in çevirdiği yazıyı Savvas Tsilenis yazmıştı. İnternette bakındım; kendisi mimar ve mimarlık tarihi üzerine çalışan biri; babası, dedesi mimarlık-mimar kalfalığı yapmış insanlar. Tsilenis, yazıya şöyle başlıyordu: “1951 yılında İstanbul’un Avrupa yakasında doğdum. Teodoridis Apartmanı’nda 25 yaşıma kadar yaşadım. Ev 1923’te 5 katlı, eklektik tarzında inşa edilmiş bir binaydı. 1919-1922 yılları arasında Rum mimar A. Mavrodoğlu tarafından inşa edilen apartman, Pangaltı semtinde Harbiye yakınlarında bulunmaktadır”.

TEODORİDİS APARTMANI’NI KAYDETMEK

İlk satırlarda, “Ben o apartman ismini görsem hayatta unutmazdım” diye düşünürken birkaç paragraf sonra şunu okudum: “Apartmanın Yunanca adı 1970’lerde Dimitri Teodoridis’in son mirasçısı da dairesini sattıktan sonra değişmiş ve ‘Uğur Apartman’ adını almıştı”.

Biliyorum size aynı heyecanı vermeyecek ama Şişli Zafer Sokak’taki o Uğur Apartmanı’nın 1970’lere kadarki isminin Teodoridis Apartmanı olduğunu bilmek, köküne ulaşmak, bunu bağlamında kaydetmek benim için öyle mühim ki! “Biraz” sevindim! 

Eminim yaşayanlar bile bu bilgiye haiz değildir.

‘CEPHEDE DEĞİŞİKLİKLER’

Bay Savvas, yazıda Rum mimarların “anonimleştirilmesinden”, imzalarının silinmesinden, adlarının anılmamasından ve bunun yapılamadığı binalardan da bahsediyor.

Annuaire Oriental kayıtlarına göre 1922-1928 yılları arasında Feriköy’de Kurtuluş (o dönem Tatavla) Caddesi 25 numarada faaliyet gösteren Apostol Mavrodoğlu, kendini silinmekten nispeten korumuş mimarlardan…

Savvas Tsilenis’in yazısından Uğur eski ismiyle Teodoridis Apartmanı’na dair şu gözlemlerini de paylaşayım: 

“Tüm katların aynı şekilde düzenlenmiş salonlarının dış tarafındaki çıkmaların alçıdan yapılmış çelenk motifli süslemelerini hâlâ anımsamaktayım. Cephenin tam ortasında demir parmaklıklı kapı, sağında ise mimarın adını ve inşa tarihini Fransızca ve Osmanlıca yazan bir levha bulunuyordu. -2005 / Mayıs ayı içindeki ziyaretimde levhanın tekrar temizlendiğini gördüm.- Daha önceki ziyaretlerimde cephe tamamen aynı dururken, son gelişimde bazı mimari unsurların değiştirildiğini gördüm. Renovasyon çabaları kapsamında yalnız cephenin görünüşü basitleştirilmekle kalınmamış, cephe, levhayı görünmez hale getiren bir boyayla da boyatılmıştır. Bel-epok dönemine ait sanatsal ağırlığı fazla süslemelerin bakımı belki de gereğinden fazla masraflara yol açmaktaydı.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

6 Yorumlar
  • Selim Gomec
    Tarih: 10:43h, 11 Temmuz Yanıtla

    Bu şahane yapının her penceresine ayrı tasarım uygulamak ne kadar büyük kötülük. Bir ortak yönetim, bir ortak akıl yok mu ? Pimapen yapmak yazık değil mi ?

  • Yorgo Teodoridis
    Tarih: 10:59h, 29 Temmuz Yanıtla

    Çok güzel bir bilgi içeriği buruk olsa da.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:38h, 29 Temmuz Yanıtla

      Sizin Apartmanmış gibi… Teodoridis soyadı yaygın mı bilmem ama…

  • Caroline
    Tarih: 14:11h, 28 Mayıs Yanıtla

    hatta bazı komşuların pimapen yerleştirmesi nedeniyle bina, tarihi yapılara tanınan tescil vergisi muafiyet hakkını kaybetmiştir.

  • Neşe önder
    Tarih: 22:32h, 06 Mayıs Yanıtla

    Bu apartman karşısında Manuel Apartmanı var çok güzel ve büyük bir bina onunla ilgili bilgi var mı?

    • Nilay Örnek
      Tarih: 15:29h, 13 Mayıs Yanıtla

      Karşısında mı yanında mı? Vardır bilgi belki de ben araştırmadım galiba. Varsa burada vardır, kendime özel bilgi saklamıyorum yazıyorum, burada yoksa bende yok

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Taksim

Cumhuriyet Apartmanı

Çok düşünüyorum; “O apartman neler gördü acaba?”  Görmüş geçirmiş apartmanlardan biri, Taksim’de Cumhuriyet Caddesi üzerindeki Cumhuriyet Apartmanı. Şirin Devrim’in Şakir Paşa Ailesi adlı kitabını okuduğumdan beri merak ettiklerimden. Zamanında “Taksim Bahçesi”, şimdi Gezi Parkı manzaralı. Şirin Devrim’in annesi Fahrelnissa / Fahrünnisa Şakir Paşa Ailesi, , o dönem

Devamı »
Ortaköy

Bruno Taut Evi

Bu binadan binaya, insandan insana geçtiğimiz hikâyelerden biri… Buyrunuz… İnsan, parası olsa Bruno Taut Evi’ni almayı hayal etti diye yuhalanır mı? Zamanında bu da olmuştu sayın seyirciler:) Yıl 2020; “Ketçap seviyorum” desem “Mayonezin nesi var” diyenlerin üzerime gelebileceği eski twitter, yeni x ortamında, mimar Bruno

Devamı »
Osmanbey

Şark Apartmanı

Osmanbey’de Şark Apartmanı. Birkaç sene önce çekilen bir fotoğrafından sonra daha da yıpranmış, öyle terk edilmiş. Mimarı da kapıda yazmasa bilgisini bulmadım yazılı. Bir Ermeni mimar Şabuh Hançer’in imzası var. Ya bu isim ve görüntüde, şehrin her dönem merkezi yerinde bir apartman; mutlaka bir hikâyesi

Devamı »
Fatih

Osman Nuri Ergin Evi

Ben sokak isimlerinin -özellikle İstanbul’da- değişmesinden pek de hazzetmem. Vatandaşların koyduğu sokak isimleri bilgi verir… Sokak ismi kimi zaman oradaki bir çiçekten bahseder, kimi zaman da sokağın dik yokuşuna gönderme yapar. Ama tabii bu 1920’lerde sorun olmuş. Çünkü çok fazla mükerrer sokak ismi var. Onlarca

Devamı »
Gümüşsuyu

Kunt Apartmanı

İlginç balkon yapısıyla dikkatimi çeken bana yan komşularına göre hep “daha yeni bir tarihte yapılmış” izlenimi veren bir yapı. Ben buraya daha derin bakacağım. Ama bir ipucu bulmuşken konuk yazarım Aslı Örnek. ‘DAİRENİN HER YANINDAN LÜKS AKIYORDU’ “Bir dönem Gümüşsuyu’ndaki Kunt Apartmanı’nın sakinlerinden biri de

Devamı »
Beyoğlu

Taray Apartmanı

Bina yazıları yazarken, o binada hâlâ oturan tanınmış biri varsa onun adını geçirmiyorum. Misal, o binada daha önce oturan yazar-çizer-oyuncular olmuşsa onlardan bahsediyorum da, güncel olarak oturanların ismini -onların özel bir “Yazabilirsin” izni ya da rahatlığı yoksa- yazmıyorum. Bir zamanlar Ahmet Hamdi Tanpınar’ın kartvizitinde ev

Devamı »
Adalar

Rıza Derviş Villası Yeniden: Kulüp’teki O Ev

Pek çok kişi dün-bugün bana sormuş; “Nilay Hanım, Netflix-Kulüp’teki Fikret Kayalı’nın evini biliyor musunuz? / Kulüp dizisindeki o villa nerede?” Bilmez miyim:) Dizinin ilk sezonunda Raşel Salomon Aseo – Apelyan Apartmanı‘nı yazmıştım; bu sezon da, Rıza Derviş Villası‘nı bir kez daha, yeni metin ve fotoğraflarla hatırlatayım.

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.