Jak Fahri (Farhi) Apartmanı (Ansen Apartmanı – Ansen Suits)

Yapım Yılı: 1906

Zaman zaman “insan insanın kurdu, merak insanın yurdu” olabiliyor.

Geçen hafta -yine- bir fotoğrafı görür görmez evden fırlayıp “Şu bina olabilir mi?” yürüyüşü yaparken bunu düşündüm.

Bu merakla ve bu merakı faydaya dönüştürmekle ilgili bir şey. Ve bu çok güzel!

BİR GREKIAN ESERİ DAHA

Gümüşsuyu’nun ikonik binalarından Gümüşsuyu Palas’ı (Azaryan Apartmanı) 2020 yılında yeniden Léon Gurekian ile bağladığıma seviniyorum. Şimdi herkes yıllardır bu böyle biliniyormuş gibi anıyor. Merak!

Geçtiğimiz günlerde aynı -İtalyanca- kaynaktan, mimarın torununun yazdığı kitaptan fotoğraflarla Maksud Şahbaz Evi‘nin fotoğraflarını da bulup, -şok edici- Halaskargazi Caddesi’nin eski haliyle paylaşmıştım. Ona bakarken gördüm; torunu Armen Grekian’ın kitabında bir fotoğraf var ve altında “1906-Shahnazar (?) Appartamenti, Constantinopoli” yazıyor.

Soru işareti beni hemen harekete geçirdi. Bina Şişhane’de olabilir gibi geldi. Pervititch haritasından bir Şişhane haritası fotoğrafı da çekip çıktım evden ve sokakta yürürken binanın yüzey işlemelerinden buldum. Haritadaki ismiyle “Jak Fahri Apartmanı”.

Artık bu binanın mimarının da Léon Gurekian (Levon Güreğyan diye de yazılmış onu da ekleyeyim) olduğunu, 1906 yılında yapıldığını kayda geçebiliriz:)

Bina bugün otel, ismi Ansen Suites.

OTEL İSMİNDEN APARTMAN ADINA

Otelin sitesinde “Tarihçemiz” kısmında tarihçeleri yok ama fotoğraflara bakanken “Ansen Apartmanı” isminde biraz dekoratif bir tabela görünce “Binanın ismi bir dönem Ansen de olmuş mudur?” diye de baktım.

Milliyet Gazetesi’nin 2008 tarihli “10 odalı otelde iki restoran” başlıklı haberinde -Elif Berköz Ünsay yapmış- şöyle deniyor:

“Esra Pamuksüzer (…) Pera’daki tarihi Ansen Apartmanı’nın satılık olduğunu görünce hayalini gerçekleştirmek için burayı satın aldı. Dört katlı tarihi binanın adını ve kapı numarasını otelin adı olarak seçti: Ansen 130 Suites.

Binanın dış cephesi orijinaline sadık kalınarak yenilendi. İçi baştan aşağı tekrar inşa edildi. Ansen Apartmanı’ndan geriye sadece adının yazılı olduğu levha (bunu ben henüz görmedim) ve trabzanlar kaldı. Daha önce apartman dairesi olarak kullanılan alanlar otel odalarına dönüştürüldü”.

TimeOut haberine göre ise otel 2003’te renove edilmiş, 5 katın üst iki katı Haliç manzaralı, diğer katlar ve ön cephe ise Meşrutiyet Caddesi’ni görüyor.

JAK FARHİ OLMASIN!

Bu arada binaya ilk ismini veren Jak Fahri kim; çok aradım bulamadım.

Normalde her türlü isim denemesi yapmama rağmen, Jak Fahri’de bunu yapmamıştım. Açıkçası Pervititch haritasında isimsel hata çok nadir oluyor gibi bir ön kabulüm var. Bugüne kadar bir tek İnönü caddesindeki Dilaram / Dilamar Apartmanı’ndan şüphelendim.

Ama bu metni Instagram’da paylaştığımda “Jak Farhi olabilir” yazınca aşırı mantıklı geldi.

Genelde Türkiye’nin bir dönemine dair araştırma yapmanın en büyük güçlüklerinden biri isimler, yer adları.

Her türlü yazılışları var. Özellikle de konu azınlıklar, yabancı isimleri ise.

Bakınız mimar Léon Gurekian’ın ismi Leon Gurekian var -Agos gibi gazetelerde- Levon Güreğyan var.

Arama yaparken her şeyi denemeniz gerekiyor. Misal benim için bu konudaki en üst örneklerden biri, Şakirpaşa Ailesi’nin yaşadığı binaları araştırırken Fahrelnissa (isim zaten 20 türlü aranıyor) Hanım’ı, “Fahnünnisa İzzet Devrim Hanımefendi” diye bulabilmem idi.

Neyse! Bir Jak Farhi buldum. Zamanının terzisi. İzmir’de Irgatpazarı’nda çalışan Jak Farhi de aynı kişi olabilir. 30 Mayıs 1930 tarihli Akşam Gazetesi’nde de bir ilanda “Meşrutiyet Caddesi, no 60, Jak Farhi Apartmanı” denilmiş.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Nişantaşı

Bayer Apartmanı

Hem kapısı (o tokmaklar, o yazı… Nedir?!), hem girişi, hem içiyle görkemli bir bina Bayer.  Mimarı, burada Konak Sineması, Divan Oteli gibi vesilelerle adını geçirdiğim Rükneddin Güney; hatta girişteki sütunda da ismi kazılı. YERİNDE NİŞANTAŞI SARAYI VARMIŞ Bayer ve çevresindeki birkaç apartmanın yerinde eskiden Sultan

Devamı »
Osmanbey

Sebat Apartmanı

70 yıllık bekleyiş, 70 yıllık sabır, acı… O anlatırken, her sene toplandığımız, Hrant Dink’in önünde öldürüldüğü binanın ismine bakıyordum: Sebat! Bir sembol gibi, bir heykel gibi… ALGUADİŞ’İN ESERİ Halaskargazi Caddesi üzerindeki Sebat Apartmanı 1920’lerin ortasında Mimar Rafael Alguadiş tarafından tasarlanıp inşa edilmiş. Alguadiş, burada daha

Devamı »
Gümüşsuyu

Hayırlı Apartmanı

İçi, dışı ve bugüne kadar yaşayanlarıyla Hayırlı Apartmanı, İstanbul Gümüşsuyu’nun en ikonik yapılarından biri. Yapım yılı 1931. Hatta 1931 yılı Temmuz ayında Son Posta Gazetesi’ndeki bir kupürden anlıyoruz ki, o dönemde 160 bin liraya mal olmuş. 70 oda ve 8 kat barındırıyormuş. Dönemin, hâlâ bir

Devamı »
Suadiye

Mr. Varber Villası

Çoğu yıkılmış, için boşaltılmış cephesi ‘aynı gibi’ gösterilmeye çalışılmış. Var olanlardan gitmeye, öğrenmeye çalışıyorum. Bu villayı da aradım ma fark ettim ki artık yok. Villanın mimarı Vedat Tek. Tek, Türkiye’nin formal eğitim görmüş, bugünün meslek anlayışı içinde mimarlık tasarımı ve uygulaması yapmış ilk Türk mimarı

Devamı »
Moda

Arif Paşa Apartmanı

Şöyle bir eposta aldım: “Sayın Nilay Örnek, Sitenizin tanıtım yazısında ‘Mimari anlamda değerli, hikâyesi olan yapıların kaydını düşelim. Bir hafıza oluşturalım, kaynak sunalım’ demektesiniz. Bu samimi çağrıya kulak vererek, Caferağa, Ruşen Ağa Sk. 18/A, 34710 Kadıköy/İstanbul adresinde bulunan apartmana ait görüntüler ile yazımı paylaşmak istedim. Saygılar, Sevgiler Mehmet

Devamı »
Gümüşsuyu

Havacı Canip Orhun Evi

Apartmanları ve yaşayanlarıyla Gümüşsuyu’nun -hatta Ayaspaşa diyeyim- en karakteristik sokaklardan biridir Saray Arkası. Alman Konsolosluğu’nun arkasında kalan, ‘nezih’ tabir edilen sokaklardan. Komşum; bu hesapta sıkça da yer alır. Güzel bir bina ve -nadir olur- bir yazı var; şahane: “Bu ev 1900 yılında Mehmet Vehbi Bey tarafından Mimar

Devamı »
Gümüşsuyu

Akun (Alasa) Apartmanı

Gümüşsuyu’nun güzel binalarından biri, Akun Apartmanı. Jacques Pervititch’in hazırladığı sigorta haritalarında ismi “Alasa” olarak geçiyor. Orijinal ismi bu olmalı. Ne zaman, niye “Akun” adını aldı bilmesem de Varlık Vergisi’nin ardından tamamının satışa çıktığını biliyorum. Tülin Apartmanı’nı anlatırken anlatmıştım… Arşak Çuhacıyan, 1950’lerde adına yapılan etiket ve

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.