Bayer Apartmanı

İstanbul Nişantaşı’ndan yolu geçen herkesin bir şekilde bileceği bir bina; Valikonağı Caddesi ile Rumeli Caddesi’nin kesişimindeki köşede, bugün Yargıcı mağazasının olduğu yerdeki görkemli Bayer Apartmanı.

Hem kapısı (o tokmaklar, o yazı… Nedir?!), hem girişi, hem içiyle görkemli bir bina Bayer. 

Mimarı, burada Konak Sineması, Divan Oteli gibi vesilelerle adını geçirdiğim Rükneddin Güney; hatta girişteki sütunda da ismi kazılı.

YERİNDE NİŞANTAŞI SARAYI VARMIŞ

Bayer ve çevresindeki birkaç apartmanın yerinde eskiden Sultan Abdülhamit’in kızı Şadiye Sultan’ın ‘Nişantaşı Sarayı’ olarak bilinen (gerçekten de bir saraymış) konağı varmış; onun yıkımından yıllar sonra bu apartman Eczacı Hüsnü Bayer tarafından, Rükneddin Güney mimarlığında yaptırılmış.

(Bu arada internette mimarın ismini sıkça iki ‘t’ ile Rüknettin Güney olarak görüyoruz ama koca mermere ‘dd’ kazınmış, yani doğrusu iki ‘d’ ile olmalı).

ECZACI HÜSNÜ BAYER

Aslen Burdurlu olan, Afyon’da eczacılığa başlayan Hüsnü Bey, Türkiye’de eczacılığın ilk ve önemli isimlerinden. 

Derman İlaç’ı 1944 yılında kurmuş, bir dönem ‘kininli Derman tabletleri’ pek meşhur. Derman ilaç laboratuvarı bir dönem Bayer Apartmanı’nda da faaliyet gösterse de apartman ilk olarak bodrum ve çekme katı hariç 5 katlı bir konut olarak yapılmış. Üzerindeki iki ek kat, 1991 yılında, Bayer, çevresindeki binalar yanında alçak kalınca çekme kat yıkılarak yaptırılmış.

SALAK MİLYONER’DE 1974’DEKİ HALİYLE

Binanın Valikonağı Caddesi’ne bakan kısmında döneminde Kontes Pastanesi ve İş Bankası varmış; 6-7 Eylül olaylarından sonra Kontes Pastanesi kapanmış, o dükkanı da İş Bankası almış. 

1974 yapımı Salak Milyoner filminde görünüyor İş Bankası ile Bayer Apartmanı. Teşvikiye Caddesi’ne bakan kısımda ise tuhafiye, çiçekçi, kuru kahveci var imiş. 1985 yılından sonra ise tek bir Yargıcı mağazası ile bütünlük sağlanmış.

Kaynak: Şişli’de Hayat


ŞİMDİLERDE MUAYENEHALERDEN MÜŞTAKİL

Girişindeki pembe mermerler nedir, öğrenirsem yazacağım. Bina görevlisine sordum “Hakkında türlü efsaneler var” dedi:) Çok güvendiğim bir jeoloğa, Dr. O. Sarkan Angı’ya sordum “Bilecik Gülümbe Gülü’ne benziyor. Ama sarı damarları ilk defa gördüm, çok ilginç” dedi. Baktım hakikaten benziyor.

Hüsnü Bayer’in kendisi gibi eczacı oğlu Nurhan Bayer, 1982 yılında, doktor arkadaşı Hasan İnsel birlikte binanın 3 dairesinde İntermed Sağlık Hizmetleri’ni kurmuş. Zamanla doktorların fazla talep göstermesiyle apartmanın tamamı muayenehane olarak doktorlara kiralanmaya başlamış.

Bu nedenle binanın en güzel fotoğrafı pazarları çekilebiliyor.

“KÖŞE DÖNEN CAMLAR BELÇİKA’DAN”

Ben bu yazıyı paylaştıktan sonra apartmanı yaptıran Hüsnü Bey’in torunu, Intermed’in kurucusu eczacı Nurhan Bey’in oğlu Kerim Bayer yazdı bana (Şahane değil mi? Torunlar olmasa ne yapardım bilmiyorum!).

Sayesinde yazıdaki birkaç maddi hatayı düzelttim, şüpheyle baktığım bazı durumlardan emin oldum.

İlginç birkaç bilgiyi de Kerim Bey’den öğrendiğim şekliyle paylaşayım:

“Pembe mermerleri babama sordum, spesifik bir şey bilmiyor ama ithal olduğunu tahmin ediyor (Apartman görevlisi de “İtalya’dan diyorlar” demişti). Binada yurtdışından getirilmiş birkaç malzeme daha var bildigimiz, örneğin köşeleri dönen çeyrek daire camlar Belçika’dan gelmiş, 1951 yılında o tip bir cam üretimi mümkün değilmiş Turkiye’de. Yanlış bilmiyorsam hâlâ da aynı camlar duruyor. Rükneddin Bey o dönem mermerleri birkaç başka inşaatında daha kullanmış, mesela Ayaspaşa’da Ongan Apartmanı’nda.

(…) Bir donem İspanya konsolosluğu da varmış iki dairede, 70’lerde. Franco hâlâ sağken protestolar olurmuş hatta ön kapıya taş atılıp kırıldığı olmuş…”

KONUT OLARAK ÖZELLİKLERİ

Bayer Apartmanı’nın mimari özelliklerine dair ayrıntılı bilgi ise İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Funda Uz ile Nurbin Paker’in 2013’te Antalya’da yapılan docommo Türkiye  – Türkiye Mimarlığında Modernizmin Yerel Açılımları konulu panelin kitapçığından alıntıyla şöyle:

“Daireler 2 yatak odası, 1 salon, hol, banyo, yardımcı odası ve tuvaleti ile küçük bir mutfaktan oluşmaktadır. Apartmanın girişi çok geniş ve ferah tutulmuştur. Yapıldığında dairesel bir merdiven ile bir asansör bulunuyordu. (…) Dairelerin mutfakları ve ıslak hacimlerin havalandırmaları apartmanın iç avlusuna bakmaktadır ve bu avluda servis girişinden ulaşılabilen çelik konstrüksiyonlardan oluşan bir servis merdiveni bulunmaktadır. Binadaki muayenehane kurulduktan sonra yapılan ikinci asansör de bu boşluktan geçirilmiştir ve servis merdiveni iptal edilmiştir. Ana girişin hemen yanında servis girişi bulunmaktadır. Her iki girişe de hakim olan bir apartman görevlisi bölümü vardır.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

4 Yorumlar
  • Belgin
    Tarih: 14:55h, 25 Ağustos Cevapla

    Bir kaç dakika önce Twitter’daki boğazda yüzme ile ilgili paylaşımınız ile keşfettim sizi, aşırı merak ettiğim özellikle İstanbul’da yaşadığım dönemlerde Cihangir civarlarında dolaşırken sürekli acaba burada kimler yaşıyor, kimler yaşamış, Nasıl yapılmış, Nasıl hikayeleri var gibi kendime sorduğum sorulara cevaplar bulabileceğim bir dizi oluyor galiba. Daha sadece bu yazıyı okudum burada çok cevaplarını merak ettiğim soruları bulamamış olsam da ( çünkü muayenehane olarak kullanılıyor) diğer yazılarda bulma ümidiyle hemen diğer yazılara uçuyorum. Kaleminize sağlık.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 14:57h, 25 Ağustos Cevapla

      teşekkürler:) “çok cevaplarını merak ettiğim soruları bulamamış olsam da”yı anlamadım:)

  • Pingback:Ongan Apartmanı | Her Umut Ortak Arar
    Tarih: 11:20h, 27 Ağustos Cevapla

    […] Ongan, bir Rükneddin Güney yapısı. Geçen Bayer Apartmanı‘nı yazmamın ardırdan, apartmanı yaptıran Hüsnü Bey’in torunu Kerim […]

  • Pingback:Pamuk Apartmanı | Her Umut Ortak Arar
    Tarih: 14:10h, 02 Eylül Cevapla

    […] bir dönem büyük bir paşa konağının bahçesi olan arazinin kenarına inşa edilmiş. Bayer ve çevresindeki birkaç apartmanın yerine yapıldığı Sultan Abdülhamit’in kızı […]

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Mühendis İbrahim Galip Bey Apartmanı

Genellikle dev blok yapıları ben pek sevmem. Bu yüzden de Gümüşsuyu’nda, İnönü Caddesi üzerinde her ama her gün, hemen hemen her açıdan görüp de hiç fotoğraflamadığım yapılardandır;  Bugünkü adıyla Akar Palas ve ismi hiç değişmeyen Üçler Apartmanları. Benim gözümde yan yana duran iki dev apartman. 

Devamı »
Manavgat

Side Müzesi

Yüksek mimar Banu Uçak, Her Umut Ortak Arar’ın Instagram’daki ilk gününden bu yana en, en, en büyük destekçilerinden, moral kaynaklarımdan biri… Paylaştı, görüş yazdı, destek verdi, ışık tuttu. Ben de “Hadi yaz, hadi yaz” diyordum, bir oturuşta aynı aileye bağlı bir müze, bir de villa

Devamı »
Nişantaşı

Yayla Apartmanı

Yayla Apartmanı’na dair bulabildiğim tek fotoğraf bu. 1939 yılında İstanbul’daki Valikonağı Caddesi üzerinde mimar Vedat Tek tarafından inşa edilmiş. Türkiye’deki Art Deco mimarlığının en görkemli binalarından biri sayılıyor. Apartman Yunus Nadi için inşa edilmiş. Bu bilgi ile ‘yürüdüm’ ama o koldan da bir bilgi, fotoğraf bulamadım. 

Devamı »
Moda

Moda Papatya Fırın

Moda Caddesi ile Rıza Paşa Sokağı’nın kesişiminde pıtı pıtı tatlı bir binadır, altındaki fırın da ona çok yakışır. Geçen biri paylaştı, ben de hikâyelerden “Tanıyan var mı?” yazdım. Tanışıklık tanıdık birinden geldi Alper Güçlü mesaj attı: “Eşim İdil’in ailesinin apartmanı, elimizde ne varsa sana gönderelim”.

Devamı »
Taksim

Miramar Apartmanı

“Tüm bunlar toz oldu artık” Bugünkü mini metne başlık koyuyor olsam bunu yazardım. Bir mimarın peşinden, Marmara ve Sümer Apartmanları’ndan devam.  Agos ve Şalom gibi gazeteler yani azınlık yayınları olmasa tarihimiz -daha da- dev eksik. Dün  Karel Valansi’nin yazar Jak Alguadiş ile yaptığı söyleşiden bahsetmiştim.

Devamı »
İkitelli

Sabah Gazete Binası

Sabah Gazetesi binasının proje yapımına 1987 yılında başlanmış, 1988’de başlayan inşaat 1990 yılında bitmiş. Yıl 95, daha 17 yaşındayım ve en kötüsü kendimi solcu sanıyor (!), Sabah Gazetesi’ni de ‘fan fin fon’ olarak görüyorum. Stajım oraya çıkıyor, beni almıyorlar; uzun hikâye ne yapıp edip güya

Devamı »
Bakırköy

Resneliler Köşkü

Ben, Bakırköy’ü bilen herkesin anımsayacağı bu köşkle büyüdüm denilebilir. Anneannem ile dedemin evi bu köşkün sokağındaydı. Ama İncirli Caddesi’ndeki bu meşhur, koruma altındaki köşkün adını çok geç öğrendim. Hâlâ da bölgede yaşayıp bilmeyen çoktur: Resneliler Köşkü. İçinde pek de yaşam belirtisi olmayan eski bir ahşap

Devamı »