Bayer Apartmanı

Hem kapısı (o tokmaklar, o yazı… Nedir?!), hem girişi, hem içiyle görkemli bir bina Bayer. 

Mimarı, burada Konak Sineması, Divan Oteli gibi vesilelerle adını geçirdiğim Rükneddin Güney; hatta girişteki sütunda da ismi kazılı.

YERİNDE NİŞANTAŞI SARAYI VARMIŞ

Bayer ve çevresindeki birkaç apartmanın yerinde eskiden Sultan Abdülhamit’in kızı Şadiye Sultan’ın ‘Nişantaşı Sarayı’ olarak bilinen (gerçekten de bir saraymış) konağı varmış; onun yıkımından yıllar sonra bu apartman Eczacı Hüsnü Bayer tarafından, Rükneddin Güney mimarlığında yaptırılmış.

(Bu arada internette mimarın ismini sıkça iki ‘t’ ile Rüknettin Güney olarak görüyoruz ama koca mermere ‘dd’ kazınmış, yani doğrusu iki ‘d’ ile olmalı).

ECZACI HÜSNÜ BAYER

Aslen Burdurlu olan, Afyon’da eczacılığa başlayan Hüsnü Bey, Türkiye’de eczacılığın ilk ve önemli isimlerinden. 

Derman İlaç’ı 1944 yılında kurmuş, bir dönem ‘kininli Derman tabletleri’ pek meşhur. Derman ilaç laboratuvarı bir dönem Bayer Apartmanı’nda da faaliyet gösterse de apartman ilk olarak bodrum ve çekme katı hariç 5 katlı bir konut olarak yapılmış. Üzerindeki iki ek kat, 1991 yılında, Bayer, çevresindeki binalar yanında alçak kalınca çekme kat yıkılarak yaptırılmış.

SALAK MİLYONER’DE 1974’DEKİ HALİYLE

Binanın Valikonağı Caddesi’ne bakan kısmında döneminde Kontes Pastanesi ve İş Bankası varmış; 6-7 Eylül olaylarından sonra Kontes Pastanesi kapanmış, o dükkanı da İş Bankası almış. 

1974 yapımı Salak Milyoner filminde görünüyor İş Bankası ile Bayer Apartmanı. Teşvikiye Caddesi’ne bakan kısımda ise tuhafiye, çiçekçi, kuru kahveci var imiş. 1985 yılından sonra ise tek bir Yargıcı mağazası ile bütünlük sağlanmış.

Kaynak: Şişli’de Hayat

ŞİMDİLERDE MUAYENEHALERDEN MÜŞTAKİL

Girişindeki pembe mermerler nedir, öğrenirsem yazacağım. Bina görevlisine sordum “Hakkında türlü efsaneler var” dedi:) Çok güvendiğim bir jeoloğa, Dr. O. Sarkan Angı’ya sordum “Bilecik Gülümbe Gülü’ne benziyor. Ama sarı damarları ilk defa gördüm, çok ilginç” dedi. Baktım hakikaten benziyor.

Hüsnü Bayer’in kendisi gibi eczacı oğlu Nurhan Bayer, 1982 yılında, doktor arkadaşı Hasan İnsel birlikte binanın 3 dairesinde İntermed Sağlık Hizmetleri’ni kurmuş. Zamanla doktorların fazla talep göstermesiyle apartmanın tamamı muayenehane olarak doktorlara kiralanmaya başlamış.

Bu nedenle binanın en güzel fotoğrafı pazarları çekilebiliyor.

“KÖŞE DÖNEN CAMLAR BELÇİKA’DAN”

Ben bu yazıyı paylaştıktan sonra apartmanı yaptıran Hüsnü Bey’in torunu, Intermed’in kurucusu eczacı Nurhan Bey’in oğlu Kerim Bayer yazdı bana (Şahane değil mi? Torunlar olmasa ne yapardım bilmiyorum!).

Sayesinde yazıdaki birkaç maddi hatayı düzelttim, şüpheyle baktığım bazı durumlardan emin oldum.

İlginç birkaç bilgiyi de Kerim Bey’den öğrendiğim şekliyle paylaşayım:

“Pembe mermerleri babama sordum, spesifik bir şey bilmiyor ama ithal olduğunu tahmin ediyor (Apartman görevlisi de “İtalya’dan diyorlar” demişti). Binada yurtdışından getirilmiş birkaç malzeme daha var bildigimiz, örneğin köşeleri dönen çeyrek daire camlar Belçika’dan gelmiş, 1951 yılında o tip bir cam üretimi mümkün değilmiş Turkiye’de. Yanlış bilmiyorsam hâlâ da aynı camlar duruyor. Rükneddin Bey o dönem mermerleri birkaç başka inşaatında daha kullanmış, mesela Ayaspaşa’da Ongan Apartmanı’nda.

(…) Bir donem İspanya konsolosluğu da varmış iki dairede, 70’lerde. Franco hâlâ sağken protestolar olurmuş hatta ön kapıya taş atılıp kırıldığı olmuş…”

KONUT OLARAK ÖZELLİKLERİ

Bayer Apartmanı’nın mimari özelliklerine dair ayrıntılı bilgi ise İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Funda Uz ile Nurbin Paker’in 2013’te Antalya’da yapılan docommo Türkiye  – Türkiye Mimarlığında Modernizmin Yerel Açılımları konulu panelin kitapçığından alıntıyla şöyle:

“Daireler 2 yatak odası, 1 salon, hol, banyo, yardımcı odası ve tuvaleti ile küçük bir mutfaktan oluşmaktadır. Apartmanın girişi çok geniş ve ferah tutulmuştur. Yapıldığında dairesel bir merdiven ile bir asansör bulunuyordu. (…) Dairelerin mutfakları ve ıslak hacimlerin havalandırmaları apartmanın iç avlusuna bakmaktadır ve bu avluda servis girişinden ulaşılabilen çelik konstrüksiyonlardan oluşan bir servis merdiveni bulunmaktadır. Binadaki muayenehane kurulduktan sonra yapılan ikinci asansör de bu boşluktan geçirilmiştir ve servis merdiveni iptal edilmiştir. Ana girişin hemen yanında servis girişi bulunmaktadır. Her iki girişe de hakim olan bir apartman görevlisi bölümü vardır.”