Jak Fahri (Farhi) Apartmanı (Ansen Apartmanı – Ansen Suits)

Yapım Yılı: 1906

Zaman zaman “insan insanın kurdu, merak insanın yurdu” olabiliyor.

Geçen hafta -yine- bir fotoğrafı görür görmez evden fırlayıp “Şu bina olabilir mi?” yürüyüşü yaparken bunu düşündüm.

Bu merakla ve bu merakı faydaya dönüştürmekle ilgili bir şey. Ve bu çok güzel!

BİR GREKIAN ESERİ DAHA

Gümüşsuyu’nun ikonik binalarından Gümüşsuyu Palas’ı (Azaryan Apartmanı) 2020 yılında yeniden Léon Gurekian ile bağladığıma seviniyorum. Şimdi herkes yıllardır bu böyle biliniyormuş gibi anıyor. Merak!

Geçtiğimiz günlerde aynı -İtalyanca- kaynaktan, mimarın torununun yazdığı kitaptan fotoğraflarla Maksud Şahbaz Evi‘nin fotoğraflarını da bulup, -şok edici- Halaskargazi Caddesi’nin eski haliyle paylaşmıştım. Ona bakarken gördüm; torunu Armen Grekian’ın kitabında bir fotoğraf var ve altında “1906-Shahnazar (?) Appartamenti, Constantinopoli” yazıyor.

Soru işareti beni hemen harekete geçirdi. Bina Şişhane’de olabilir gibi geldi. Pervititch haritasından bir Şişhane haritası fotoğrafı da çekip çıktım evden ve sokakta yürürken binanın yüzey işlemelerinden buldum. Haritadaki ismiyle “Jak Fahri Apartmanı”.

Artık bu binanın mimarının da Léon Gurekian (Levon Güreğyan diye de yazılmış onu da ekleyeyim) olduğunu, 1906 yılında yapıldığını kayda geçebiliriz:)

Bina bugün otel, ismi Ansen Suites.

OTEL İSMİNDEN APARTMAN ADINA

Otelin sitesinde “Tarihçemiz” kısmında tarihçeleri yok ama fotoğraflara bakanken “Ansen Apartmanı” isminde biraz dekoratif bir tabela görünce “Binanın ismi bir dönem Ansen de olmuş mudur?” diye de baktım.

Milliyet Gazetesi’nin 2008 tarihli “10 odalı otelde iki restoran” başlıklı haberinde -Elif Berköz Ünsay yapmış- şöyle deniyor:

“Esra Pamuksüzer (…) Pera’daki tarihi Ansen Apartmanı’nın satılık olduğunu görünce hayalini gerçekleştirmek için burayı satın aldı. Dört katlı tarihi binanın adını ve kapı numarasını otelin adı olarak seçti: Ansen 130 Suites.

Binanın dış cephesi orijinaline sadık kalınarak yenilendi. İçi baştan aşağı tekrar inşa edildi. Ansen Apartmanı’ndan geriye sadece adının yazılı olduğu levha (bunu ben henüz görmedim) ve trabzanlar kaldı. Daha önce apartman dairesi olarak kullanılan alanlar otel odalarına dönüştürüldü”.

TimeOut haberine göre ise otel 2003’te renove edilmiş, 5 katın üst iki katı Haliç manzaralı, diğer katlar ve ön cephe ise Meşrutiyet Caddesi’ni görüyor.

JAK FARHİ OLMASIN!

Bu arada binaya ilk ismini veren Jak Fahri kim; çok aradım bulamadım.

Normalde her türlü isim denemesi yapmama rağmen, Jak Fahri’de bunu yapmamıştım. Açıkçası Pervititch haritasında isimsel hata çok nadir oluyor gibi bir ön kabulüm var. Bugüne kadar bir tek İnönü caddesindeki Dilaram / Dilamar Apartmanı’ndan şüphelendim.

Ama bu metni Instagram’da paylaştığımda “Jak Farhi olabilir” yazınca aşırı mantıklı geldi.

Genelde Türkiye’nin bir dönemine dair araştırma yapmanın en büyük güçlüklerinden biri isimler, yer adları.

Her türlü yazılışları var. Özellikle de konu azınlıklar, yabancı isimleri ise.

Bakınız mimar Léon Gurekian’ın ismi Leon Gurekian var -Agos gibi gazetelerde- Levon Güreğyan var.

Arama yaparken her şeyi denemeniz gerekiyor. Misal benim için bu konudaki en üst örneklerden biri, Şakirpaşa Ailesi’nin yaşadığı binaları araştırırken Fahrelnissa (isim zaten 20 türlü aranıyor) Hanım’ı, “Fahnünnisa İzzet Devrim Hanımefendi” diye bulabilmem idi.

Neyse! Bir Jak Farhi buldum. Zamanının terzisi. İzmir’de Irgatpazarı’nda çalışan Jak Farhi de aynı kişi olabilir. 30 Mayıs 1930 tarihli Akşam Gazetesi’nde de bir ilanda “Meşrutiyet Caddesi, no 60, Jak Farhi Apartmanı” denilmiş.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Merter

Vakko Binası

Bir fabrika binası, bir çocuğun zihninde ne kadar yer edebilirse bir zamanlar Merter’de olan Vakko Fabrikası, o derece aklıma kazınmıştır. Güzeldi, farklıydı, ilgi çekiciydi, acayipti… Küçükken otomobille önünden her geçişimizde onu görmek için çaba sarf ederdim. Yolda sıkıldım; onu görünce bir şekilde eve yaklaştığımı anlar,

Devamı »
Bodrum

Zeki Müren Evi (Zeki Müren Sanat Müzesi)

“Sanat Güneşi – Bodrum”; evdeki mektuplardan anlıyorum ki, bir zamanlar zarfın adres kısmına bunu yazdığınızda Kumbahçe Mahallesi, Zeki Müren Caddesi 11 numaraya ulaşıyormuş! Malum bir zamanlar Bodrum denilince akla Zeki Müren de gelirdi. Mimarı kim bilmiyorum, bulamadım. Mimari açıdan değerli mi, sanmıyorum. Ancak Türkiye’nin en ikonik

Devamı »
Gümüşsuyu

Cili Apartmanı

Cili, bu siteyi oluşturan Instagram hesabına ilk yazdığım apartmanlardan. Hatta baktım 9’uncu. Spotuna şöyle yazmışım: “Yaşayanlarına ‘Beni kahveye davet edin” diyeceğim bir apartman daha buldum; umarım orada yaşayanlar apartmanlarının geçmişini biliyordur.” Bence bileni var:) Çünkü anladım ki bir aile apartmanı ve aylar, hatta yıl sonra

Devamı »
Hacettepe

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF)

Benim Bruno Taut Evi peşinde geçen günlerimde, Instagram aracılığıyla yazıştığımız Gülüzar Duygu Kurtuluş, yine bir Taut mimarisiyle yaşadığı ilişkiyi anlatınca binayı onun yazmasını istedim. Konuk yazarımızdan okuyunuz: Benim Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) ile fiziksel anlamda ilk tanışıklığım 2005 yılının Eylül ayına dayanır. O sene

Devamı »
Nişantaşı

Antik Konak

Geçen Süleyman Nazif Sokak’tan bahsettim; Aydın Apartmanı ve Reşat Ekrem Koçu, İstanbul Ansiklopedisi vesilesiyle… Pek çok kişi “Görmeye gideceğim” yazınca, onlara, sitedeki haritadan bakıp aynı sokak ve çevredeki başka binaları da görmelerini önerdim. Arada Antik Konak hakkında da iki satır yazayım dedim. Neden “İki satır”

Devamı »
Asmalımescit

S. Önay Apartmanı

İstiklal’den Şimdi’ye girer gibi girin (Atlas Apartmanı’na da değinmek lazım) -ya da Yakup’a girer gibi diyeyim- hemen birkaç adım sonrasında bu apartman. Mimarlarını biliyoruz; Beyoğlu’nun pek çok binasında görebileceğimiz iki isim. Ve şükür ki imzalı bir apartman. Mimarlar Mimarlar: Victor Adamandidis ile Dimitrios Nikola Petsillas. 

Devamı »
Talimhane

Türk Bisturi Apartmanı

Taksim Talimhane, Divan Apartmanı‘nın yazısının altına gazeteci Deniz Alphan şöyle yazmıştı: “Küçüklüğümde biz de Şehit Muhtar Caddesi’nde iki üç apartman aşağıda Türk Bisturi Apartmanı’nda otururduk. Apartmanın sahibi bir operatör doktordu, herhalde mesleğinden dolayı bu adı seçmişti. Benzer özelliklere sahip bir binaydı. Sokaklar oto yedek parçacıların

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.