Başarı Apartmanı

Nişantaşı’ndan Maçka’ya dönüşlerden Bronz Sokak. Boş yok! Her apartmanı güzel, ismi de bir zengin duruyor. Ayfer Tunç’tan Aziz Nesin’e kitaplarında kullanan çok. Adı niye Bronz? Henüz bulamadım ama peşindeyim, bilen de yazsın.

Bugün hem Bronz Sokak hem Başarı Apartmanı bahsini açıyorum. Ben bir şeyler buldum; Erdal Öz’den İsmail Cem’e kimler kimler bu apartmanda oturmuş… Bence imece bilgi paylaşımı ile daha kimler/neler çıkar?

Hep radarımda olan apartmanlardan ama bugünkü şahane katkı Ebru Latifoğlu’dan… Bayılıyorum böyle katkılara. Böyle ipucuyla gerisi iplik söküğü gibi geliyor… 

EBRU LATİFOĞLU’NDAN ŞAHANE KATKI

Ebru Latifoğlu yazmıştı:

“Merhaba, Konak Sineması ve Başaran Apartmanı anekdotunu okuyunca aklıma Melek Sineması ve Bronz Sokak’taki Başarı Apartmanı’nın hikayesi geldi. Gökhan Akçura şöyle anlatıyor:

‘1940’lı yılların başında Melek Sinaması’nda oynatılan Richard Strauss’un yaşamını aktaran Büyük Vals filmi büyük başarı kazanarak (o güne kadar rastlanmayan biçimde) dört hafta afişte kaldı. İpekçiler bu filmden kazandıkları parayla Maçka’daki Başarı Apartman’nı yaptırdılar.’” (Gökhan Akçura ‘İpekçiler Efsanesi’ Aile Boyu Sinema, İstanbul, 1991)

SİNEMACI İPEKÇİ AİLESİ…

Sonrasını da ekleyelim.

İpekçi Ailesi, 1923’te Elhamra, 1924’te Melek (sonrası Emek) sinemasının işletmesini devralır. İhsan İpekçi, 1928 yılında İpek Film’i kurar, yerli film üretmeye başlar. 1932’de ise Nişantaşı’nda eski bir fırında Türkiye’nin ilk seslendirme stüdyosunu kurar; stüdyonun başına Nazım Hikmet geçer.

Nazım Hikmet, sahte isimlerle İpek Film’e senaryolar yazar. İhsan İpekçi, zor günlerinde Nazım Hikmet’e her daim destek olur, farklı isimlerle yazı yazarak gelir elde etmesini sağlar. (Bunu çok önemserim apartmanı bahane etmiş olabilirim)

İsmail Cem’in babası, Abdi İpekçi’nin amcası olan İhsan İpekçi, 1940’lı yıllarda Melek Sineması’nda oynayan Büyük Vals’in beklenmeyen başarısı ile kazandıkları parayla bugün Maçka Palas’ın karşısındaki Başarı Apartmanı’nı yaptırırlar. 

Bu apartmanda İpekçiler dışında da pek çok tanınmış isim oturur. 

HER KATTA 3 DAİRE

Emin Necip Uzman mimarlığıyla yapılan, her katta 3 dairenin bulunduğu apartmanın ben girişini çok severim. Apartman kütlesi bana pek bir şey ifade etmez. 1946 yılındaki Arkitekt Dergisi’nden aldığım bu fotoğraflarda apartmanı tanımakta zorlandım. Giriş kapatılmış, binaya 3 kat eklenmiş. Balkonlar da bayağı farklı.

‘ZENGİN OLMANIN DA MUHAFAZAKARLIĞI VARDI’

Ama moda Cemil İpekçi’nin anlattıkları çok tatlı:

“Maçka Palas’ın kenarındaki Başarı Apartmanıdır bizim İpekçi Apartmanı. Kapıcımız vardı Ömer Efendi, bayram ve kandillerde tüm apartmanın çocukları aşağı inmeye onun elini öpmeye mecburdu. Cemile Hanım’ın elini öpmeye mecburduk. Babaannem büyüttü beni. Evde; Vera adında Selanik’ten gelirken yanında getirdiği Rum, Satimik isimli Ermeni ve Hatçe diye üç kişi çalışıyordu evde. Onların ellerini öpmeye mecburdum. Hiçbirimiz Ömer Efendi veya Cemile Hanım’a asla ‘sen’ diye hitap edemedik. Ablam 14-15 yaşındayken, çantasına ruj koymuş, apartmandan çıkıp Maçka Palas’a doğru gidiyor ruju orada sürüyor. Ablamı rujla gören Ömer Efendi hemen mendilini çıkarıyor, dudağını siliyor, eve geri getiriyor. Gıkımız çıkamazdı. Evlerimizde en az 2-3 adam çalışıyordu. İlk önce personel yemek yer, sonra biz yerdik. (…) Bütün personelimizin çocukları ailelerimiz tarafından okutulmuştur. Zengin olmanın da muhafazakârlığı vardı. Biz de bütün ölçüler bittiği için Türkiye mahvoldu.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Nişantaşı

Marmara ve Sümer Apartmanları

Güzel bina sevdamın nedenlerinden biri de bu iki binadır. Çünkü daha sıradan apartmanların, yazlık evlerin olduğu semtlerde oturan benim gibi çocuklar için -daha önce de söylemiştim- Vakko Fabrikası, -eski- Tercüman binası, Sümer ve Marmara gibi apartmanlar, Gümüşsuyu-İnönü Caddesi’ndeki binalar bir başkadır… O başkalık dikkat çeker,

Devamı »
Nişantaşı

Belveder Apartmanı

Mimari özellikleri, ince ayrıntılarla işlenmiş güzelliği, konumu ve tabii ki yaşayanlarıyla tam benlik bir bina: Belveder… Uzun yıllar Doğan Tekeli ve Sami Sisa Mimarlık Ofisi ile Avusturya Kültür Ofisi’ne ev sahipliği yapan bu bina, Teşvikiye Caddesi üzerinde Teşvikiye Camii’nin tam karşısında. Pek çok dizide rol de almış. İstanbullu

Devamı »
Nişantaşı

Dursun Apartmanı

Nasıl Olunur’un (bilmeyenler için podcast) 181’inci bölümünde konuğum çağdaş sanat dünyasının Türkiye’deki en önemli isimlerinden biriydi; küratör, yazar, eğitimci ve eleştirmen Beral Madra. Uzaktan saygı duyduğum, beğendiğim biriydi Beral Hanım, tanışınca disiplinine, iş ahlakına, ilgisine, açıklığına da hayranlık duydum. Sitede zaten onunla ilgili bir bina

Devamı »
İstiklal Caddesi

Taksim Palas Apartmanı

“Apartmanda satış saat 10.30’da başlamıştı… Apartman dardı. Odalar küçüktü. Koridordan gelip geçmek güçtü. Nohut oda bakla sofa içinde en azından 100-150 kişi toplanmıştı. Hiç kimse önündeki kadının veya adamın arkasından ilerisini göremiyor, tellalın sesi gayya kuyusundan çıkar gibi derinden ve görünmez bir yerden geliyordu. Çamurlu

Devamı »
Kurtuluş

Zümrüt Palas

Ressam Hamit Görele. Resimlerine aşina olmayanlar bile bilir ismini diye düşünüyorum. Özetle… Giresun’da doğmuş, Güzel Sanatlar Akademisi’nde Hikmet Onat ve İbrahim Çallı’nın öğrencisi olmuş, 1928’de mezun olduktan sonra Avrupa Resim Yarışması’nda ikinci olmuş, devlet bursuyla Paris’e giderek Andre Lhote ve Fernand Leger’in atölyelerinde öğrenim görmüş. 

Devamı »
Nişantaşı

İhsan Raif Hanım Konağı

Nereden nereye… Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi’nde N harfini okuyordum, “Şair Nigar Hanım” hakkında okurken, “Nişantaşı’ndaki konağında…”yı gördüğüm an, ‘gugılladım’, onun davetli olarak sıkça gittiği bir başka ve ünlü konak çıktı karşıma: İhsan Raif Hanım Konağı. Ve onun deyişi ile Taş Konak şiirin, musikinin, sanatın beslendiği

Devamı »
Gümüşsuyu

Pamir Apartmanı

Arkitekt Dergisi’nin 1993 yılı, 4’üncü sayısı… Arşivindeki en değerli parçalardan biri, çünkü sayı benim de aşık olduğum, her gün değişse de aşkımın azalmadığı “Ayaspaşa’ya Dair”. Geçen yine açtım bakıyorum, tanıdık bir yapıyı gördüm: Pamir Apartmanı. Dışardan benim çok da bayılmadığım hatta garip bulduğum ama muhtemelen

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.