Başarı Apartmanı

Nişantaşı’ndan Maçka’ya dönüşlerden Bronz Sokak. Boş yok! Her apartmanı güzel, ismi de bir zengin duruyor. Ayfer Tunç’tan Aziz Nesin’e kitaplarında kullanan çok. Adı niye Bronz? Henüz bulamadım ama peşindeyim, bilen de yazsın.

Bugün hem Bronz Sokak hem Başarı Apartmanı bahsini açıyorum. Ben bir şeyler buldum; Erdal Öz’den İsmail Cem’e kimler kimler bu apartmanda oturmuş… Bence imece bilgi paylaşımı ile daha kimler/neler çıkar?

Hep radarımda olan apartmanlardan ama bugünkü şahane katkı Ebru Latifoğlu’dan… Bayılıyorum böyle katkılara. Böyle ipucuyla gerisi iplik söküğü gibi geliyor… 

EBRU LATİFOĞLU’NDAN ŞAHANE KATKI

Ebru Latifoğlu yazmıştı:

“Merhaba, Konak Sineması ve Başaran Apartmanı anekdotunu okuyunca aklıma Melek Sineması ve Bronz Sokak’taki Başarı Apartmanı’nın hikayesi geldi. Gökhan Akçura şöyle anlatıyor:

‘1940’lı yılların başında Melek Sinaması’nda oynatılan Richard Strauss’un yaşamını aktaran Büyük Vals filmi büyük başarı kazanarak (o güne kadar rastlanmayan biçimde) dört hafta afişte kaldı. İpekçiler bu filmden kazandıkları parayla Maçka’daki Başarı Apartman’nı yaptırdılar.’” (Gökhan Akçura ‘İpekçiler Efsanesi’ Aile Boyu Sinema, İstanbul, 1991)

SİNEMACI İPEKÇİ AİLESİ…

Sonrasını da ekleyelim.

İpekçi Ailesi, 1923’te Elhamra, 1924’te Melek (sonrası Emek) sinemasının işletmesini devralır. İhsan İpekçi, 1928 yılında İpek Film’i kurar, yerli film üretmeye başlar. 1932’de ise Nişantaşı’nda eski bir fırında Türkiye’nin ilk seslendirme stüdyosunu kurar; stüdyonun başına Nazım Hikmet geçer.

Nazım Hikmet, sahte isimlerle İpek Film’e senaryolar yazar. İhsan İpekçi, zor günlerinde Nazım Hikmet’e her daim destek olur, farklı isimlerle yazı yazarak gelir elde etmesini sağlar. (Bunu çok önemserim apartmanı bahane etmiş olabilirim)

İsmail Cem’in babası, Abdi İpekçi’nin amcası olan İhsan İpekçi, 1940’lı yıllarda Melek Sineması’nda oynayan Büyük Vals’in beklenmeyen başarısı ile kazandıkları parayla bugün Maçka Palas’ın karşısındaki Başarı Apartmanı’nı yaptırırlar. 

Bu apartmanda İpekçiler dışında da pek çok tanınmış isim oturur. 

HER KATTA 3 DAİRE

Emin Necip Uzman mimarlığıyla yapılan, her katta 3 dairenin bulunduğu apartmanın ben girişini çok severim. Apartman kütlesi bana pek bir şey ifade etmez. 1946 yılındaki Arkitekt Dergisi’nden aldığım bu fotoğraflarda apartmanı tanımakta zorlandım. Giriş kapatılmış, binaya 3 kat eklenmiş. Balkonlar da bayağı farklı.

‘ZENGİN OLMANIN DA MUHAFAZAKARLIĞI VARDI’

Ama moda Cemil İpekçi’nin anlattıkları çok tatlı:

“Maçka Palas’ın kenarındaki Başarı Apartmanıdır bizim İpekçi Apartmanı. Kapıcımız vardı Ömer Efendi, bayram ve kandillerde tüm apartmanın çocukları aşağı inmeye onun elini öpmeye mecburdu. Cemile Hanım’ın elini öpmeye mecburduk. Babaannem büyüttü beni. Evde; Vera adında Selanik’ten gelirken yanında getirdiği Rum, Satimik isimli Ermeni ve Hatçe diye üç kişi çalışıyordu evde. Onların ellerini öpmeye mecburdum. Hiçbirimiz Ömer Efendi veya Cemile Hanım’a asla ‘sen’ diye hitap edemedik. Ablam 14-15 yaşındayken, çantasına ruj koymuş, apartmandan çıkıp Maçka Palas’a doğru gidiyor ruju orada sürüyor. Ablamı rujla gören Ömer Efendi hemen mendilini çıkarıyor, dudağını siliyor, eve geri getiriyor. Gıkımız çıkamazdı. Evlerimizde en az 2-3 adam çalışıyordu. İlk önce personel yemek yer, sonra biz yerdik. (…) Bütün personelimizin çocukları ailelerimiz tarafından okutulmuştur. Zengin olmanın da muhafazakârlığı vardı. Biz de bütün ölçüler bittiği için Türkiye mahvoldu.”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Nişantaşı

Prof. AA (Ahmet Ağaoğlu) Evi

Bastığımız, oturduğumuz yeri bilmek tanımak ne kadar önemli… Nişantaşı’nın en popüler sokaklarından Avukat Süreyya Ağaoğlu Sokak. Hani Kruvasan gibi rağbet gören lokantalar, çok güzel apartmanlar var. Peki oradaki köşkten, sonra sadece 28-29 sene ayakta kalan muhteşem Sedad Hakkı Eldem Evi’nden haberiniz var mı? Fotoğraflarından neredeyse âşık

Devamı »
Karaköy

Kale Tasarım ve Sanat Merkezi Binası

Kale Bodur’u, sadece Kalebodur’la Mimarlar Konuşuyor serisi için bile sevebilirdim.  Prof. Dr. Celal Abdi Güzer’in mimarlarla yaptığı söyleşiler, hem benim gibi mimarlıkla alakası olmayan meraklı insanlara bile çok katkı sağlıyor hem de eşsiz bir arşiv oluşturuyor. Sonra yaşının yarısı kadar yıldır orada çalışan Pelin Özgen Piker, yakın

Devamı »
Zeyrek

Zeyrek Çinili Hamam

Yıllar önce çinileri sökülüp satılmasaydı bugün ilk fotoğraftaki gibi görünecekti. (İlk kare Yasser Bunni tarafından 3 boyutlu- çiniler duvara işlenerek elde edilmiş bir görüntü). Ama yine de çook güzel! Zeyrek Çinili Hamam’ı ilk 17. İstanbul Bienali’nde 2022 Ekim’inde görüp hayran olmuştum. Hamam, o dönemde sergiler

Devamı »
Beyoğlu

Ürgüp Palas

Ürgüp Palas bana çok şiir okuttu; umarım size de okutur. Demir Palas metninde bana kaynak olan Haydar Ergülen’in “Azıcık Cihangir” (Heyamola Yayınları) adlı kitabında, bir bölümde de şair Seyhan Erözçelik’in Cihangir’i vardı. (Metin kitapta çok düzgün ayrılmadığı için kim yazdı vs. ayırmakta zorlandım ama çözdüm!)

Devamı »
Adalar

Rıza Derviş Villası

Kemal Derviş’i ve yarattığı heyecanı bugünün gençleri hatırlamaz ama biraz okuma… Yani… Hazır dolar 13 TL’yi bile görmüşken (!), kendisini ülkemizin yakın geçmişinden hatırlayalım ve Kemal Derviş’in özgeçmişinden cımbızlayalım: “Kasım 2000 ve Şubat 2001’de yaşanan iki mali krizin ardından Türkiye’ye davet edildi. 22 yıldır sürdürdüğü Dünya Bankası’ndaki görevinden ayrılarak

Devamı »
Taksim

Miramar Apartmanı

“Tüm bunlar toz oldu artık” Bugünkü mini metne başlık koyuyor olsam bunu yazardım. Bir mimarın peşinden, Marmara ve Sümer Apartmanları’ndan devam.  Agos ve Şalom gibi gazeteler yani azınlık yayınları olmasa tarihimiz -daha da- dev eksik. Dün  Karel Valansi’nin yazar Jak Alguadiş ile yaptığı söyleşiden bahsetmiştim.

Devamı »
Erenköy

Gezeryan Köşkleri

Daimi konuk yazarlarımdan biri olsun istediğim Gökçe Günaydın anlatıyor: Sözlükte; hareket etmeyen, durgun, dingin, kimseyi rahatsız etmeyen anlamlarına gelen ‘sakin’ kelimesi aynı zamanda ‘bir yerde oturan’ anlamı da taşıyor. İşte benim de sakini olmaktan çok mutlu olduğum ve başka bir semtte yaşamayı hayal dahi edemediğim

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.