Casa Foscolo (Çubuklu Han)

Yine elden ele, isimden isme geçmiş bir bina ile karşınızdayım…

Goad haritalarında “Apparts Foscolo” adıyla geçiyor, Pervititch haritalarında “Holstein Han”, en son “Çubukçu Han” idi ve şimdi bir otel olarak hizmet verecek ve ismi Casa Foscolo.

Bir süredir hummalı çalışmalar ve tadilat altında idi, her geçtiğimde biraz daha yüzü gözü açılıyor, booking.com‘da rezervasyonu açık, MV Holding sitesinde yakında açılacağı yazılmış.

Holding’in sitesinde “Venedikli Foscolo Ailesi’nin öncülüğünde, mimar Charles Edward Goad tarafından 1890-1900 yılları arasında inşa edilen Foscolo Apartmanı pek yakında otel olarak kapılarını misafirlerine açıyor” deniliyor ancak mimar bilgisinden emin değilim. “Apparts Foscolo” adıyla Goad haritalarında yer alması metni yazanları yanıltmış olabilir. Charles Edward Goad aynı zamanda bir mühendis olsa da burada bulunduğu süre içinde sigorta haritaları hazırlamasıyla biliniyor.

İLK YAPILIŞI APART OTEL GİBİ…

Binayla ilgili bulduğum en kapsamlı ve doğruluğunu kontrol edebildiğim metin, binanın güçlendirme, renovasyonunu yapan Siska AŞ’nin sitesi.

Şöyle deniliyor: “Casa Foscolo adıyla otel olarak hizmet verecek olan (…) tarihi yapı, 18 konaklama odası, sanat galerisi ve workshop mekanlarıyla turizm sektörüne hizmet verecek.

Goad haritalarında Apparts Foscolo adıyla, Pervititch Haritalarındaysa Holstein Han olarak yer alan yapı 1890-1900 yılları arasında inşa edildi.

Beyoğlu Asmalımescit General Yazgan Sokak’ta bulunan hanın ilk sahibi #Venedikli Foscolo ailesiydi.

Deniz ticaretiyle uğraşan Foscolo firması 1865’te kurulmuştu ve Galata’da Çinili Han’da faaliyet göstermekteydi. Foscolo Han, konaklama hizmeti vermek amacıyla apart otel olarak yaptırılmıştı.

ALMAN HOLSTEİN AİLESİNİN OLUYOR

Bina 1930’da Alman Holstein ailesine satılınca alt katı restoran, üst katlarıysa işyeri haline getirildi. Giriş katında Holstein ailesinin mesleği olan terzi dükkanı da bulunmaktaydı.

1950’de yeniden el değiştiren bina yeni sahibinin soyadıyla Çubukçu Han olarak anılmaya başlandı.

Cephesi neo-klasik unsurlar taşıyan Çubukçu Han, bodrum ve teras katı olmak üzere 7 katlı bir binadır. Cephesinde harman tuğla üzeri küfeki taş kaplama kullanılan, volta döşemeli yığma yapının Yemenici Abdüllatif Sokak cephesi ise harman tuğla üzeri sıva ve boyadır. Pencere söve ve taçları her katta farklı tasarlanmıştır.”

UGO FOSCOLO KEŞKE İSTANBUL’DA YAŞAMIŞ OLSA…

Binaya ilk ve son ismini veren Foscolo Ailesi, Venedikli bir aile.

1800’lü yılların ortasında (sanırım 1865) Mango birlikte Foscolo Aileleri, Mango & Co.’yu (Foscolo, Mango ve Şürekası) kuruyorlar. “Gemicilik, sigorta acenteliği ve kömür ticareti başta olmak üzere pek çok alanda faaliyet gösteren Foscolo, Mango & Co., 1900’lerin başında Eski Şarap İskelesi Sokak’taki Arabian ve Couteaux Hanlarda iken 1912’den sonra Çinili Rıhtım Han’a taşınır” diyor Osman Öndeş, Vapur Donatanları ve Acenteleri Tarihi adlı kitabında.

Yine aynı kitapta (sayfa 110) “Mango ailesinin İstanbul’a yerleşme serüveni Anthony Mango’nun 1880-90 yıllarında Venedik kökenli olup Korfu Adası’na yerleşmiş İtalyan bir şair olan Ugo Foscolo ile ortaklaşa kurduğu Foscolo Mango Steamship Co. ile başlamıştır. İki ortak Hamburg’dan Karadeniz’e kömür ihraç etmek üzere anlaşmışlardır. Ugo Foscolo gibi Anthony Mango İstanbul’a yerleşmiş ve Galatasaray civarındaki çok görkemli bir konakta yaşamıştır” deniliyor.

Ancak Ugo Foscolo bayağı ünlü bir şair ve tiyatro yazarı, ben onun İstanbul yaşamına dair bir kaynak bulamadım.

* Güncel fotoğraflar bana ait, çizimler üzerinde yazdığı gibi Akasya Mimarlık sitesinden, siyah beyaz fotoğraf ise Eleonora Arhelaou arşivinden, Salt Arşiv