Emin Bey Apartmanı

Gümüşsuyu’ndaki Hacı İzzet Paşa Sokak’dan birkaç defa burada söz açmıştım. Benim yazdıklarımdan Ekselsiyor ve Cili apartmanları ile Rota ya da Açıkdeniz Apartmanı’nın bir cephesi buradadır. Çam Palas henüz yazamadım ama pek kıymetlidir. Arka cephelerinden kimi sıradan görünen buradaki binalar muhteşem deniz, Boğaz, Dolmabahçe, Kız Kulesi manzarasına açılır. Kiminin önünde bir bahçesi bile vardır.

İşte Ekselsiyor’un sağ bitişiğindeki Emin Bey Apartmanı da onlardan biridir.

Onunla ilgili ilk muhabbeti, Nasıl Olunur’a konuk olarak geldiğinde Okan Bayülgen ile yapmıştık. Hukukçu dedesi Hamdi Üge bu apartmanın en alttaki bahçeye açılan, çok da güzel manzarası olan dairesinde yaşamıştı. Bu bende bir nottu.

Geçenlerde Tekin Deniz’in paylaştığı, “Kaan Okan Bayülgen’in” Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü döneminden bir belgesinin üzerindeki adresi görünce Emin Bey Apartmanı’nı yazmak istedim.

‘BEŞİNCİ EVLİLİĞİNİ YAPANA KADAR…’

Bayülgen’e yazdım, aradı, sağolsun şahane de anlattı.

Hamdi Üge, aldığı ceza davalarıyla ünlenen meşhur bir avukat. Okan Bey’in de anneannesinin ilk eşi.

Kendini iyi yetiştirmiş, ufak tefek, “Küçük Hamdi” lakaplı çok güçlü bir adam. “Celal Bayar’ın avukatı olmamış ama Fatin Rüştü Zorlu’nun Yassıada’da avukatlığını yapmış”. 5’inci evliliğini yapana kadar da burada, Daire 1’de yaşamış.

BAHÇEDE GÜL YETİŞTİRİRMİŞ

Hamdi Bey’in, Emin Bey Apartmanı’nda ‘eksi’ tabir edilen katlara inilerek ulaşılan en alt kattaki dairesi küçükmüş ama girer girmez şahane bir manzaraya açılırmış, (dedim ya, şahane manzarası vardır o binaların. Vapuru, teknesi, hareketi de eksik olmayan bir deniz manzarası.) Hamdi Üge bahçeciliğini de kendi yapar gül yetiştirirmiş. Okan Bayülgen dedesine gelirmiş ama daha çok ondan harçlık alıp yan binaya geçer, başka bir şöhretli hukukçunun, Hayri Domaniç’in Ekselsiyor’daki dairesinde arkadaşı Fuat Domaniç ile vakit geçirirmiş. (Hayri Domaniç, Elselsiyor’un solundaki Serin Apartmanı’nda da oturmuştur ayrıca).

Hamdi Bey’in ardından dairesini mimar Hasan Mingü almış (Hasan Bey’in daha sonra da Ekselsiyor’da oturduğunu olduğunu biliyoruz).

ABDÜLAZİZ’İN MABEYNCİSİ EMİN BEY

Peki Emin Bey Apartmanı’nın Emin Bey’i kim?

Bir zamanların apartman adları öylesine verilmiyor, müteahhitin oğlu olmanız yetmiyor!

Bu binaya ismini veren Emin Bey; Sultan Abdülaziz’in mabeyincisi ve süt kardeşi. Ben bunu kimden öğrendim? Bana şahane bilgiler veren Ayşe Sabah Taylan Özkan’dan.

Ayşe Hanım sağolsun, bana binanın mimarının ismini, yapım yılını vermekle yetinmedi bir metin bile yazdı.

Ne kadar müteşekkirim anlatamam. Ayşe Hanım’dan aktarıyorum:

“Abdülaziz’in mabeyincisi ve süt kardeşi Emin Bey, babamın annesinin babasıdır. Emin Bey, ailesi ile Eyüp’te konakta yaşarmış. Büyük bir Eyüp yangınında evleri yanınca Abdülaziz, üzüntülü gördüğü mabeyincisine bu apartmanın bulunduğu yerdeki 4 katlı binayı vermiş. Ben o binanın 3. katında doğdum.”

KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ

“1800’lü yıllarda yapıldığını tahmin ettiğim önceki Mabeyinci Emin Bey Apartmanı’nda da Fikret Otyam, 1945-50 yılları arasında Akademi’de okurken oturmuş.

1971 yılında eski bina yıkıldı yerine 8 katlı bina yapıldı. Binanın mimarı İTÜ mezunu, o zamanlar genç bir mimar olan Hikmet İnan’dır. Maalesef çok genç yaşta kaybettik. Katlar 140 metre karedir. Bahçe ve giriş katı diğer katlara nispeten daha küçüktür. Binanın bahçe katında (o dairedeki muhteşem deniz manzarası kendinizi kotrada gibi hissettirir) Okan Bayülgen’in dedesi  Av. Hamdi Üge, 1971 yılından 90’lı yılların başına kadar oturmuştur.

Hamdi Bey’in bir üstündeki katta da Türkiye’de Cumhuriyet döneminin ilk kadın mimarlarından ve ilk kadın milli yüzücülerden biri olan Leyla Asım Turgut oturmuştur. Leyla Hanım da ciddi arkeolojik birikime ve koleksiyona sahip bir kişiydi. Evi adeta müzeydi ve bir çok sanatçı arkadaşları ziyaretlerine gelmiştir. Füreya Koral, Şirin Devrim gibi.

(Bu muhteşem kadından yerini Park Otel’e bırakan Hariciye Nezareti (Tevfik Paşa Konağı) vesilesiyle bahsetmiştim, hatırlarsanız).

7 numaralı katta da 71 yılından 80’li yılların sonunda kadar, siyasetçi ve çocuk hekimi Ali Şükrü Şavlı oturmuştur. Yanımızdaki Deniz Apartmanı’nın yapım yılı 1936. Orada yaşamış olan ünlülerden biri Esin Engin, diğeri Şerif Yüzbaşıoğlu’dur.

Gazeteci Kanat Atkaya , eşi tiyatro sanatçısı Şebnem Bozoklu ile birlikte bu apartmanda yaşamış hatta nikâhları dairelerinde kıyılmıştır.

Günümüzde Emin Bey Apartmanı’nda oturanlar tamamen değişmiştir. Hem apartmanın hem de mahallenin en eskilerinden olan ben 1959’dan beri buradayım”.

Bir binanın hafızası metin yazınca; bayılıyorum!

• Bu arada ilk Emin Bey Apartmanı’nın ilk halini merak eden çok oldu (ki en çok merak edenlerden biri bendim). Didem Avincan uyardı. Nasıl akıl edemedim; Cili Apartmanı‘nın metninde varmış meğer. 1936 senesine ait Arkitekt dergisinin sayfasını paylaşarak eski Emin Bey’i de göstermişim meğer! Onu da fotoğraflar arasına tekrar koydum.