Pertev Apartmanı

İtalyanın en tanınmış Çağdaş Yunan Edebiyatı uzmanlarından, İstanbul doğumlu Mario Vitti’nin Sula Bozis tarafından Türkçe’ye çevrilip İstos tarafından yayınlanan “Doğduğum Şehir /İstanbul 1926-1946” adlı kitabının kapağı beni çarpmıştı.

Gezi Parkı’nın bir zamanlar var olan merdiven tırabzanlarından (merdiven korkulukları artık metal) çekilmiş fotoğrafta, arka planda sırasıyla Pertev, İstiklal, Stadyum (şimdi Germir Palas Oteli), Gezi, Uğur, Ceylan apartmanları görünüyordu.

İlk başta Pertev… Bizim üçgen apartmanlarımızdan 

PERTEV APARTMANI, EDHEM PERTEV ECZANESİ

Bir dönem zemin katında ilk Türk eczacılarından Edhem Pertev’in adını taşıyan bir eczane var ki, görsel olarak o da ayrı bir güzellik (o da burada). Benim tam olarak ulaşamadığım bilgi, mal sahibi. Tahmin yürütmek zor değil; bina yapıldığında Edhem Bey’in eczanesi yok, yani bina adını eczaneden almış olamaz. Muhtemelen o dönem binayı yaptıran da Pertev Ailesi. Ama kanıt lazım:)

Neyse… Benim de pek sevdiğim, özellikle mimar imzasını umursamayan aşağıdaki börek dükkanına, bakımsızlığına söylensem de hep büyük bir beğeniyle izlediğim bina. 

Ben de yazmayı eksik etmeyeyim dedim.

VEDAT TEK’İN OĞLU

Taksim Cumhuriyet Caddesi’nde 1932 yılında inşa edilen binanın inşası için birçok proje çizilmiş. Ancak arazinin yapısına en uygun planın Mimar Nihat Vedat Tek’inki olduğuna karar verilmiş. Art deco binada bugün de mimarın imzası mevcut. 

Mimar Nihat Vedat Tek, Mimar Vedat Tek’in oğlu. (Espri galiba, bu cümle genellikle “Tek’in tek oğlu” şeklinde yazılıyor.)

12 MİLYON 950 BİN TL’YE SATILIK DAİRE

Şimdi dairelerden biri satılık. İlandan -Remax- anladığım kadarıyla bina 2. Derece Tarihi Eser ve 12.950.000 TL’ye satılık. 

İlanda “4+1 düzeninde olan dairenin salonu 3 bölümden oluşmakta olup, 1 bölümü 5. oda olarak kullanılabilir, daire 5+1 düzenine dönüştürülebilir”  yazıyor; (ilan linki kaldırılabilir, bu yüzden oradaki bilgileri aşağıya ekliyor olacağım.)

65 BİN TL’YE MAL OLMUŞ

Daha ayrıntılı bilgi ise 1933 yılı (Sayı: 1933-02 (26) Sayfa: 44-46) Arkitekt Dergisi’nden:

“Bu apartman Taksim Meydan’dan, Harbiye’ye giden büyük cadde üzerindeki dar bir müselles (çok severim bu kelimeyi, üçgen) köse teşkil eden arsa üzerine inşa edilmiştir.

Arsanın fiyatı 18 bin liradır. Yalnız bina, 65 bin liraya mal olmuştur.

Talimhane meydanının ifrazında, köşeye gelen müteaddit arsalar, yolların birbirlerine, muvazı (paralel) veya amut (dik galiba) olmayışından, dar zaviyeli mudalla’lar (Çok kenarlı, çokgen) teşkil etmiştir.

Böyle bir arsaya plan tanzim etmek oldukça mühimdir. Ve muvaffakiyeti de güçtür. Bu apartman icin müteaddit mimarlar plan tanzim etmişlerdir.

Ve nihayette, mal sahibi Nihat Vedat’ın plânını tercih etmiştir.

EN ÜST KAT İÇERİYE DOĞRU KÜÇÜLMÜŞ

Bina bir bodrum ve 6 kattan ibarettir. En üst katta sonra, ilâve edilen ve cadde irtifaına tecavüz ettigi için geri çekilen bir ufak kat yapılmıştır..

Zemin katı dükkân ve medhal (giriş) teşkil ediyor.

Büyük cadde ile diğer yolun birleştiği zaviyeyi teşkil eden bu arsa üzerine, bir apartmanın muhtelif islerine tahsis edilen kısımlarını yerleştirmek müşkül bir iş olmuştur.

Bilhassa, bu pek bariz çarpıklıklar gösteren, mudallain icine muntazam sekillerde odalarI ve salonları oturtmakta, mimar muvaffak olmuştur. Plânı tetkik ederken, holden salonlara girişte, servis kısmından, yemek salonuna geçmek ve yatak odalarının büyük cadde üzerinde bulunması gibi mahzurlardan başka göze çarpan bir nokta yoktur.

Zemin kat, dükkânın satıhlarını çerçeveleyen, betonarme ayaklar, kâmilen mermer kaplanmıştır. Her apartmanda iki salon, bir yemek salonu, iki yatak odası ve bir hizmetçi odası, bir banyo, mutfak ve bir helâ vardır. Her kat 180 metre murabbaıdır. Haricî sıvasına, Amerikan markalı (Hydroteks) macunu konulmuştur ki rutubetten muhafazasını temin etmek içindir.”

EN ESKİ KULLANICILARDAN…

Bu metni yazarken yazıştığım iç mimar Didem Avincan bana “Mimar Vedat Tek konuklarının işlevsel analizi” başlıklı, 1999 yılı tarihli tezini gönderdi.

Tezdeki şu ifadeler önemli:

“Zemin katta 6 giriş görünmektedir. Cumhuriyet Caddesi cephesinde, sağdaki çift kanatlı ana giriş kapısının dışındaki diğer üç giriş: İki fotoğraf stüdyosu ve bir havayolları acentasına aittir. Lamartin Caddesi cephesinde, en soldaki giriş bir bakkal dükkanına aittir, onun hemen sağındaki giriş ise kapıcı dairesinin mutfağına açılmaktadir. Lamartin ve Cumhuriyet caddelerinin kesiştiği yerde bulunan bina, ününü şimdi artık olmayan köşedeki Pertev Eczanesi’nden almıştır. Eczanenin sahibi Ethem Pertev, simdi binanın 6. katında oturan Neylan Dirilgen’in dedesidir. Neylan Hanım binanın en eski kullanıcılarındandır. Ethem Pertev’in kızı, Neylan Hanım’ın annesi olan Mefharet Sarper Hanım ile 3. kattaki evlerinde çocukluk ve gençlik yılları geçirmiş, evlendikten sonra 4. kata geçmiştir. Rölöve, yaklaşık iki sene önce Mefharet Hanım’ın vefatı ile boşalan dairede alınmıştır. Binanın zemin ve birinci katı iş yeri, diğer katlar ise konut olarak kullanılmaktadır.”

Prof. Dr. Neylan Dirilgen’in Boğaziçi Üniversitesi’nde kimya bölümünde ders vermesi şahane. Eczacı dedenin kimyacı torunu.

********

İlan Açıklaması

İstanbul’un mimari tarihinde ayrı bir yere sahip, Ulusal Mimarlık Akımının öncülerinden Mimar Vedat Tek’in oğlu Mimar Nihat Vedat Tek’in 1933 yılında “Art Deco” tarzında yaptığı başarılı, başlı başına bir sanat eseri “Pertev” apartmanında, 140 m2 net kapalı kullanım alanlı, 2. DERECE TARİHİ ESER daire satılıktır.

4+1 düzeninde olan dairenin salonu 3 bölümden oluşmakta olup, 1 bölümü 5. oda olarak kullanılabilir, daire 5+1 düzenine dönüştürülebilir.

2005 yılında tesisat altyapısı (elektrik & su) yenilenmiş, 2017 yılında apartmanın merkezi ısıtma sistemi, Buderus sistemiyle yenilenmiş, 2019 yılında asansör yenilenmiş olup, sorunsuz bir apartmandır.

Konum Özellikleri :

– Önü kapanmaz park manzaralı

– Önünde Metro durağı ( İstanbul’un her köşesine kısa & kolay ulaşımı sağlar)

– Beyoğlu (Pera cad.) yürüme mesafesinde

– Büyük otellere ve alışveriş olanaklarına yürüme mesafesi

– Her türlü toplu ulaşım (dolmuş, otobüs gibi) güzergahı üzerinde

Mülkün Özellikleri :

– Tarihi eser olmasının getirdiği katma değer

– Köşe konumlu, 3 cepheli olması (dairenin her bölümünü aydınlık kılmakta)

– Asansörlü bir bina olması

– 3.42 m tavan yüksekliği

– Ara kat olması (3. Kat)

– Hem ticari hem konut olarak kullanıma uygun olması

****** Fotoğraf notları

* Benim -hemen hemen her mevsim çektiğim- fotoğraflar ile arkitekt dergisi arşivi, tek bir güncel yazılı plan Pelin Derviş’in yukarıda bahsedilen tezinden.

* Binanın içinden kat fotoğrafları, Remax ilanından alınmıştır.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

İkitelli

Sabah Gazete Binası

Sabah Gazetesi binasının proje yapımına 1987 yılında başlanmış, 1988’de başlayan inşaat 1990 yılında bitmiş. Yıl 95, daha 17 yaşındayım ve en kötüsü kendimi solcu sanıyor (!), Sabah Gazetesi’ni de ‘fan fin fon’ olarak görüyorum. Stajım oraya çıkıyor, beni almıyorlar; uzun hikâye ne yapıp edip güya

Devamı »
Sirkeci

Agopyan Han

Ancak kapısı her şeye rağmen bize bir şeyler söylüyor, 1921 yılında hizmete girmiş misal. Binanın mimarı Levon Nafilyan. Levon Bey, bu toprakların ilk bevliye (üroloji) uzmanı ve aynı zamanda birçok askeri hekimin yetişmesinde rol oynamış bir hocanın, Andon Nafilyan Paşa’nın oğlu. Paris’te okumuş. Bankalar Caddesi’ndeki

Devamı »
Harbiye

El Irak Apartmanı

İlk yapım yılını, mimarını ya da isminin El Irak oluş nedenini bulamamış olmam beni biraz üzdü. Geçmişe dair bulabildiğim en eski bilgi, apartmanın 21 Temmuz 1939’da 120 bin lira karşılığında Lili ve Alexandrine Günzberg’e satıldığı. Satanlar arasında en büyük hissedar Lusi Sion imiş, diğer hisse

Devamı »
Cihangir

Büyük Yavuz Apartmanı

Bir önceki “Apartmanlar üzerinden ‘Küçüklerimizi Sevelim, Büyüklerimizi Sayalım’ paylaşımım üzerine, daha önce bu hesap için bana bir bina da yazan Fırat Şenol bir bilgi paylaştı; onun @mekanlarveinsanlar adlı Instagram hesabından, izniyle alıntılıyorum: Böylece bir apartmanın daha geçmişinden bir iz, bir ipucu bulmuş olduk…  D GDUBU

Devamı »
Suadiye

Kaplancalı Apartmanı

80’li yıllarda bu manzaraya girecek bir apartman varsa ve hâlâ duruyorsa, onun bir hikâyesi olmalıdır! Tabii ki varmış. MİMAR MARUF ÖNAL Apartman Suadiye’de. BağdatCaddesi ile sahil yolunu bağlayan sokaklardan Kazım Özalp Sokak’la Kuzu Sokak’ın kesişiminde, köşede. Hakan Bey, son halinin fotoğraflarını gönderdi, “Aaa kocaman…” dedim.

Devamı »
Beyoğlu

Ürgüp Palas

Ürgüp Palas bana çok şiir okuttu; umarım size de okutur. Demir Palas metninde bana kaynak olan Haydar Ergülen’in “Azıcık Cihangir” (Heyamola Yayınları) adlı kitabında, bir bölümde de şair Seyhan Erözçelik’in Cihangir’i vardı. (Metin kitapta çok düzgün ayrılmadığı için kim yazdı vs. ayırmakta zorlandım ama çözdüm!)

Devamı »
Adalar

Tiraje Dikmen Evi

“Ressam Tiraje Dikmen’in Büyükada’daki evi tekrarlanan rüyalar gibi kalemi elime aldığım anda öykülerime, romanlarıma sızar. Bahçelerönü Sokak 14 (ben çocukken 12) numaradaki bu ev bizimkine çok yakındı. Tiraje Hanım da nenemle dedemin (Zahide ve Macit Gökberk) dostuydu. Nenemin kayısılı pastası ile gönülleri fethettiği akşam çayı

Devamı »