Apelyan (Santa Maria) Apartmanı

İnsanın, bu toplumda yaşayıp da Varlık Vergisi’ni bir dizi izledikten sonra ‘gugıllaması’, azınlıklara yapılan ayrımı yine bir dizi ile düşünmeye başlaması garip olur tabii. Ama nereden başlanırsa iyidir.

Neredeyse yayınlandığı gün popüler olan Netflix dizisi Kulüp’ü ‘geçmişi nasıl canlandırmışlar’ diye izlemeye başladım… 

O anlamda pek çok kötü örnek arasından başarıyla sıyrıldığını da düşündüm, -şahsi fikir-.

Dizide bir apartmana dair konuşma da var üstelik. Hemen tanıdım! Çünkü dizide, Gökçe Bahadır (Matilda) ile Asude Kalabek’in (Raşel) olduğu sahnede ‘Raşel Salomon Aseo’ adıyla geçse de bizler onu Apelyan Apartmanı hatta Galeri Apel olarak tanırız! Galatarasaray Lisesi’nin hemen arkasında kalan, -çoğu zaman- ağaçlarla saklı, yanındaki yokuş-merdivenlerle özdeşleşen sarı, köşe bina.

 

Sonra bana apartmanı soran 30’a yakın mesaj gördüm.

Merakın bir kısmını gidereyim.

‘MİMAR İTALYAN DENİLİYOR’

Muhtemelen asıl, en kapsamlı bilgi tabii ki Galeri Apel’in kurucusu, sahibi Nuran Terzioğlu’nda; aynı binada 20’nci yıllarını kutladıkları ‘Nostospektif’ sergisi kataloğunda… 

Yazıyı yazarken ne kadar uzun zamandır galeriye gitmediğimi düşündüm:(

Binanın İtalyan bir mimar tarafından, 175 yıl kadar önce yapıldığı düşünülüyor. 

‘9 SENE SUYU AKMAMIŞ BİR BİNAYDI’

2017 yılında, Galeri Apel’in 20’nci yılı nedeniyle Aslı İzmirli’nin Milliyet Sanat için Nuran Hanım ile yaptığı röportajdan başlayalım:

“Burada galeri açacağımı söylediğimde herkes güldü, sadece Nevzat Sayın gülmedi. Burayı 1994’te aldım. Nevzat’la güle oynaya, çok eğlenerek mimarisiyle ilgilendik. Burası dökülüyordu o zamanlar. Alt katı iki sene sonra alabildik. Oradaki marangoz bize ucuza sattı. 1998’de açtık galeriyi. Bu binanın 170 senelik olduğu tahmin ediliyor. Binanın ismi Apelyan Apartmanı. Ben de ‘çağrı’ anlamına gelen ‘apel’ kısmını aldım. Bu kelimeyi çok yakıştırdım galeri anlayışıma. Fakat tarihçi olan kızım birkaç yıl önce kapıda eski Türkçe Santa Maria apartmanı yazdığını fark etti. Bu hikâyeyi kataloğa yazdım. (…) İlk açıldığında özel misafir dışında kimse uğramıyordu. Sokaktan kimse geçmiyordu. Ama ben küçüklüğümden biliyorum ki Beyoğlu eski hüviyetine döner. Nitekim öyle de oldu. Burada bir sürü galeri açıldı.”

‘ABD’DEN AİLE ULAŞMIŞ AMA…’

Aynı yıl Erkan Aktuğ, Hürriyet röportajında ise şunları söylüyor Nuran Terzioğlu:

Binanın hikayesi de ilginç. Apel’in adı Apelyan apartmanından geliyor. Ve yıllar sonra Apelyan Efendi’nin California’da yaşayan ailesinden biri size ulaşıyor…

Evet, galeriye gelen izleyicilerden birçok defa apartmanın geçmişiyle ilgili ilginç anılar, rivayetler dinledik. Başlangıçta mekân çok problemliydi. 9 sene su akmamış bir mekân. Birkaç işgalci oturuyordu. 1884 depremini yaşamış bir bina, ondan önce olmalı yapılış tarihi. Belediyeye gittiğimizde elde ettiğimiz haritalarda ‘Apelian Apartmans’ diye geçiyor. Geçtiğimiz yıllarda tarihçi olan kızım bana dedi ki, ‘Kapıya kocaman Apelyan Apartmanı diye yazıp tabela koymuşsunuz ama eski Türkçe Santa Maria Apartmanı yazıyor.’ (Gülüyor) Ama galerinin adını Apel koymasaydık, belki de Hasmik Seropyan’dan hiç haberimiz olmayacaktı. Bizi internette ‘Apelyan’ diye arama yaparken tesadüfen buldu, e-posta gönderdi. Hasmik hanımla buluşup hikâyenin eksik parçalarını birleştirecektik ama olmadı, 2013 yılında hayata veda etti. Hasmik Hanım, Apelyan Efendi’nin kız kardeşinin torunuymuş. Apelyan Efendi, Hasmik hanımın annesini ve dayısını evlat olarak büyütmüş ve hiç evlenmemiş. Apartman da 1980’e kadar annesi ve dayısınınmış. ‘Bizim ailenin hikâyesi roman gibi… Galeriye Apel ismini vermeniz beni çok ama çok sevindirdi’ diye yazmıştı.”

Fotoğraf notları…

* Bina fotoğraflarını ben çektim

* İçinin fotoğraflarını instabul.co sitesinden aldım, satışta olan 3. kata dair, 140?125 m2 imiş.

* Binanı şeklini tam anlayamadım; o yüzden planını bir mimarlık sitesinden bulunca eklemek istedim

* Frank Sinatra ile olan fotoğraf, Galeri Apel’i göstersin istedim, sevgili Onur Yüksel fotoğrafından kadraj

* Dergi fotoğrafı, Galeri Apel Instagram sayfasından

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

8 Yorumlar
  • Doğa
    Tarih: 20:38h, 12 Nisan Cevapla

    Merhaba. İstanbullu Gelin dizisinde Ülfet Hala’nın evini bulamadım. Günlerdir arıyorum ama Tülin Apartmanı’na benzettim lakin emin değilim. Yardımcı olabilir misiniz?? Şimdiden teşekkürler…

    • Nilay Örnek
      Tarih: 18:22h, 24 Nisan Cevapla

      diziyi izlemediğimden bilmiyorum

  • Oğuzhan
    Tarih: 10:47h, 10 Mayıs Cevapla

    Merhaba,
    Uygun bir gün kahveye bekler apartmanın içini de gezebilirsiniz.

    • Nilay Örnek
      Tarih: 23:19h, 11 Mayıs Cevapla

      Teşekkürler; umarım olur bu:)

  • Oguzhan
    Tarih: 19:17h, 10 Ağustos Cevapla

    Uygun olduğunuz zaman e-posta yollarsanız biz kahvemizi hazır ederiz:)
    Görüşmek üzere

    • Nilay Örnek
      Tarih: 12:10h, 16 Ağustos Cevapla

      evet önden haber vermeliyim; normalde ara ara geçiş yolum bir gün yapayım, teşekkürler

  • Faruk
    Tarih: 14:49h, 28 Ocak Cevapla

    Merhaba, Apelyan Apt. benim çocukluğum geçti, şuan nasıl bir kullanımda acaba..

    • Nilay Örnek
      Tarih: 22:27h, 11 Şubat Cevapla

      galeri aranıp sorulabilir:)

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Cihangir

Mavrodi Apartmanı

Kimi “Nilay Hanım, apartmanımı bir araştırsanız” diyerek bana adres gönderiyor, kimiyse algısını açıyor, gördüğüne bakar oluyor, hatta en istediğim şeyi yapıp kollektif bir bellek için belge-bilgi topluyor.  Dedikodulu yazım tarzım da şahidimdir ki, ikinci tip insanı daha çok seviyorum:) @bengandbengdesign ‘Resimli Apartmanlar’ serim için gönderdi… Cihangir, Mavrodi Apartmanı,

Devamı »
Bakırköy

Resneliler Köşkü

Ben, Bakırköy’ü bilen herkesin anımsayacağı bu köşkle büyüdüm denilebilir. Anneannem ile dedemin evi bu köşkün sokağındaydı. Ama İncirli Caddesi’ndeki bu meşhur, koruma altındaki köşkün adını çok geç öğrendim. Hâlâ da bölgede yaşayıp bilmeyen çoktur: Resneliler Köşkü. İçinde pek de yaşam belirtisi olmayan eski bir ahşap

Devamı »
Yeşilköy

Röne Park ve Röne Park Gazinosu

Biliyorum, biliyorum, biliyorum… Bina, mimari derken insan hikâyelerine fazla düştüm. ‘Çıkacağım’ ama dayanamıyorum. Bu pazar da azıcık yapayım; konum Röne Park olsun. İstanbul, Yeşilköy-Bakırköy-Ataköy sakinleri bilecektir. Yıllaaaarrr sonra dün ilk defa, çokça adını geçirdiğim Röne Park’a gittim, birer çay içtik. Sinan “Söyle bakalım niye Röne”

Devamı »
İstiklal Caddesi

İş Sanat Resim Müzesi (4. Sigorta Han)

4. SİGORTA HAN’DAN İŞ BANKASI RESİM MÜZESİ’NE Konumuz, 1905-1911 yılları arasında, Joseph Baudouy tarafından inşa ettirildiği düşünülen, mimarı henüz bilinmeyen, bir Cadde-i Kebir yani İstiklal Caddesi binası… 1950 yılında Suat Nirven’in hazırladığı sigorta haritasında ismi 4. Sigorta Han olarak geçiyor. Cadde’de Odakule’nin hemen yanında.  1953-2016 yılları

Devamı »
Maltepe

Bakireler Anıtı’nın Heykeli

Zamanın efsanevi Süreyya Plajı’nın içinde, denizde kalan Bakireler Anıtı‘nın fotoğraflarını ilk gördüğümde çok şaşırmış, çok da merak etmiştim; “Şimdi nerede?” Betona gömüldüğünü, İstanbul’un Maltepe semtinde, şimdi Migros olan alanın bahçesinde kaldığını yazmıştım. İlgilenenler, plajın geçmişine dair yazıyı buradan okuyabilir. Gelişmeler var; bir restorasyon duyurusu oldu

Devamı »
Tomtom

Güler Apartmanı

Bu defa bir fotoğraftan yola çıkalım. Salih Tozan, Orhan Kemal, Muzaffer Buyrukçu, Mücap Ofluoğlu, Samim Kocagöz ve Hüsamettin Bozok… Oyuncusundan yayıncısına, romancısından gazetecisine ne kadro! 1950’ler; fotoğraflayan Ara Güler, yer Güler Apartmanı. BULUŞTURAN EVLER Ben böyle fotoğraflar görünce hemen o arkadaşlık ağlarını aklıma kazımaya çalışıyorum. Yakın

Devamı »
Taksim

Pertev Apartmanı

İtalyanın en tanınmış Çağdaş Yunan Edebiyatı uzmanlarından, İstanbul doğumlu Mario Vitti’nin Sula Bozis tarafından Türkçe’ye çevrilip İstos tarafından yayınlanan “Doğduğum Şehir /İstanbul 1926-1946” adlı kitabının kapağı beni çarpmıştı. Gezi Parkı’nın bir zamanlar var olan merdiven tırabzanlarından (merdiven korkulukları artık metal) çekilmiş fotoğrafta, arka planda sırasıyla

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.