Billur Apartmanı

Yıkılıp yerine bugünkü The Central Palace Otel binası inşa edilen Billur Apartmanı ve hemen karşısındaki Şen (eski adıyla Ses) apartmanlarının kesişen öyküsü…

Sevgili Halil Kendir de benim gibi şehir dedektiflikleri peşinde olduğundan kendisini ve şahane fotoğraflarını ilgiyle takip ediyorum.

Geçenlerde paylaştığı, İstanbul dışındaki bir yapıyı, “Sitede bulunsa ne güzel olur” diyerek bu hesaba ‘istedim’. O yapıyı bana bir de ‘bonus’ ile göndermiş. Ba-yıl-dım.

Bir dönemin ‘inceliklerine’, bugüne gelen sürprizlere hayranım. 

Buyrunuz konuk yazarım Halil Kendir:

KEMANLI BİR KAPININ PEŞİNDEN…

“‘İstanbul’da Konut Girişleri ve Kapılar’ (Yazarları- Vedia Dökmeci, Hülya Yürekli, Fatma Erkök- 1996) isimli kitapta gördükten sonra hemen yola düşüp Talimhane’deki keman süslü bu romantik kapıyı güncel haliyle fotoğraflamak istemiştim.

Lamartine Caddesi’ni aşağı yukarı alt üst etmeme rağmen kapıyı bir türlü göremiyordum. Hayalkırıklığı ile ayrılırken bir otelin fotoselli açılır kapanır kapısı kapandıktan sonra iki yapboz parçasının birleşmesi ile bir keman belirdi. Bu aradığım yerdi. Bir dedektif edasıyla mekânı bulmuş olmama sevinmekle birlikte kapı ve bir parçası olduğu Billur Apartmanı’nın 2004 yılında yıkılarak yerine yüksek katlı bir otel inşa edilmiş olması üzüntü vericiydi. 

Keman o günlerin hatırası olarak paslanmaz çubuklarla iki cam arasına işlenmişti.

ŞEN APARTMANI’NDAKİ LİR

Kitaba göre, yine aynı caddede Şen Apartmanı’nın Lir işlenmiş bir kapısı olmalıydı. Onu da bulmakta zorlandım. Ancak, tüm cephesi güvenlik perdesi ile kapatılmış restorasyon çalışması yapılan bir binanın şantiye tanıtım tabelasında buldum! Billur’daki büyük kayba rağmen bu yapının cephe planında ‘lir’e yer veriliyor olması ve korunuyor olması pek güzel.

DENİZKIZI EFTELYA İLE KEMANİ SADİ IŞILAY

Ofise döndüğümde cadde üzerinde karşılıklı yer alan bu iki apartman sahiplerinin inşa sürecinde birbirlerine nazire yapmış oldukları düşündüm. Biraz araştırma sonrası düşünemediğim bir sürprizle karşılaştım. Her iki yapı da aynı kişi için inşa edilmişti; ses sanatçısı-kantocu Denizkızı Eftalya (Atanasia Yeorgiadu).

1891 yılında doğan Eftalya Hanım, 78 devirli taş plakların yeni yaygınlaştığı dönemlerde ünlenen bir kadın plak yıldızıydı ve Türk Müziği’nin en büyük kemanilerinden Sadi Işılay’la evliydi. Kapıdaki kemanın Sadi Işılay Bey’e atfedildiğini rahatlıkla anlayabiliyoruz.

Bir nefis detaynda şu: Şen apartmanının satılmadan önceki adı Ses apartmanıydı. Karşılıklı iki apartman: “Billur Ses” ne de güzel tanımlıyor Denizkızı Eftalya’yı.

15 Mart 1939’da vefat eden ve Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı’nda yatmakta olan Atanasia Yeorgiadu’yu saygıyla yâd ediyorum.

Son bir not; sözelci arkadaşlarıma her daim büyük bir saygı duyuyorum. Bir insanın düşündüklerini yazıya dökememesi, bir şeyler karalamaya çalışırken ecel terleri dökmesi çok fena çok…”

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on telegram
Telegram
Share on facebook
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Ulus

II. Evkaf Apartmanı – Küçük Tiyatro

İnanmazsınız Twitter, bir zamanlar insanları arkadaş da yapabiliyordu! Yiğit Ahmet Kurt, Twitter’daki merak dolu paylaşımlarıyla fark ettiğim, ardından ara ara bloguna bakar olduğum, sonra iki yazarından biri olduğu şahane kitabını  okuduğum, Ankara’ya gidince tanıştığım, beni kötü bir yemeğe ama çok güzel bir müzeye götüren arkadaşım.

Devamı »
Kadıköy

Bursalı Rıza Bey Köşkü

Bursalı Rıza Bey hakkında -şimdilik- bir şey bulamasam da beyefendinin -belki de eşinin- zevki köşkün ön cephesinde yaşıyor. Rıza Bey köşkün ikinci sahibi. Köşkü kendisi yaptırmamış ama 1924’te satın aldıktan sonra köşkün ön cephesini kendisi süsleterek, yeniden yaratmış. Köşke bakarak Bursalı Rıza Bey ve eşinin

Devamı »
Gümüşsuyu

Tülin Apartmanı

Alguadiş, 1894’te Lüleburgaz’da doğmuş, Saint Joseph’i bitirdikten sonra Lozan’da mühendislik okumuş, 1921’de de İstanbul’a dönmüş. O, Türkiye’nin ilk betonarme mühendislerinden biri. O zaman mimar ve mühendis ayırımı yok…  Rafael Alguadiş’in sanatsal yanı da güçlü, mimarlığı ağır basıyor ama mühendis olarak da iş yapıyor. O ZAMANLAR,

Devamı »
Adalar

Rıza Derviş Villası

Kemal Derviş’i ve yarattığı heyecanı bugünün gençleri hatırlamaz ama biraz okuma… Yani… Hazır dolar 13 TL’yi bile görmüşken (!), kendisini ülkemizin yakın geçmişinden hatırlayalım ve Kemal Derviş’in özgeçmişinden cımbızlayalım: “Kasım 2000 ve Şubat 2001’de yaşanan iki mali krizin ardından Türkiye’ye davet edildi. 22 yıldır sürdürdüğü Dünya Bankası’ndaki görevinden ayrılarak

Devamı »
Moda

Moda Papatya Fırın

Moda Caddesi ile Rıza Paşa Sokağı’nın kesişiminde pıtı pıtı tatlı bir binadır, altındaki fırın da ona çok yakışır. Geçen biri paylaştı, ben de hikâyelerden “Tanıyan var mı?” yazdım. Tanışıklık tanıdık birinden geldi Alper Güçlü mesaj attı: “Eşim İdil’in ailesinin apartmanı, elimizde ne varsa sana gönderelim”.

Devamı »
Bahariye

Röntgen Apartmanı

Anladığım Yeldeğirmeni’nde de bir Röntgen Apartmanı varmış, hem de bir kız yurdunun karşısında… Ama bizim Röntgen Apartmanı başka. “Kadıköy’de, Bahariye Caddesi’nde Süreyya Sineması’nın karşı sırasında Türkiye’nin ilk kadın radyoloji uzmanı / röntgen mütehassısı Saadet Gören’e ait imiş.  Google’dan baktım, benzer apartmanlar buldum ama kendisini bulamadım.

Devamı »
Harbiye

Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu

İlk yapıldığında bayağı antik tiyatro havasındaymış. Hatta ta kendisiymiş:) Bir yarışmayla kazanılan proje yapılmış, 1947 yılında açılmış ama sonrasında sahne kullanımının daha iyi olması için çok aktif hale getirilmemiş, bir yıl içinde bile çokça değişiklik yapılmış. “Proje ve Kontrol: Y. Mimar Nihat Yücel ve Nahil Uysal”

Devamı »