Kanzuk Eczanesi (Güney Palas)

Güney Palas, Mr. Cas Hotels, Kanzuk Eczanesi, İngiliz Eczanesi…

Eski gazete taramayı sevenler ya da bugün hâlâ varmış, ürünlerini kullananlar “Kanzuk” markasına aşina olmalılar; Kanzuk glüten, Kanzuk pastil, Kanzuk öksürük şurubu… Çizimli, kocaman ilanlar ve Beyoğlu’nda bir adres; İstiklal Caddesi No: 253

Geçenlerde bir fotoğraf gördüm, Beyoğlu’ndaki Kanzuk Eczanesi’nin 1800’lerde çekilen cephesiydi. Gün içinde nelere bakıp da görmüyoruz ama İstiklal Caddesi’nde böyle bir yer görsem kesinlikle hatırlayacağımı düşündüm. Adrese baktım; Türkiye’de, özellikle İstanbul’da eski adresi bugüne tutturmak imkansıza yakın bir şey. Bugünün 253’ü Tünel tarafına yakın.

ÖRS İŞHANI YANILGISI

Ama “İngiliz Eczanesi” olanak da bilinen Kanzuk meşhurdu ve pek çok kaynakta özellikle “Çiçek Pasajı’nın karşısında” şeklinde adres veriliyordu. Önce Google haritalardan taradım, ardından gittim baktım alakası yok. Pek çok kaynakta, yine Çiçek Pasajı’nın karşısında kalan “ÖRS” yazılı binanın eski eczanenin binası olduğu yanılgısını gördüm. Bu bir kere yazıldığı için kopyalana kopyalana da kaynak haline gelmişti. Ancak fotoğrafın -karşıdan bakınca- solunda kalan sutun hâlâ duruyordu ve asıl o ÖRS binası idi, bence. Yani Kanzuk, bugün MR. Cas Hotel adını almış Güney Palas’ın altında olmalıydı.

ÇARPICI BİR AYRINTI, İPUCU, HATIRA NİYETİNE..

Ama eczanenin bulunduğu ve üzeri şimdi otel olan yapı o kadar büyük bir değişime uğramıştı ki, insanın inanası gelmiyordu. Şüphemi iç mimar Didem Avincan ile paylaştım, kanımı onayladığı gibi, el artırmış ve Mr. Cas Hotels’in kapısının üzerindeki -benim çektiğim fotoğraflarda tenteden belli olmasa da Google haritalardaki fotoğrafta çok belli- ayrıntıya dikkat çekmişti. Oteli eski binadan yeni haline getiren her kimse, muhtemelen araştırmalarında fotoğrafı görmüş ve artık eskisiyle hiçbir bağlantı kurulamayacak yapıya, girişisindeki eski eczaneden “bir ipucu”, “bir hatıra” bırakmıştı.

Özetle… Yani dün bir ayakkabı, bugün bir iç giyim markasının mağazası olan ve eskisiyle alakası olmayan alan eski Kanzuk Eczanesi; 253 olmuş, no 153. Bunu da belgelemiş olalım.

NOEL KANZUK’TAN MÜHİDDİN HÜSHÜ KANSUK’A

Peki nedir bu Kanzuk-İngiliz Eczanesi?

İstanbul Ansiklopedisi, Cilt 4 sayfa 90’da, Turhan Baytop yazısı çok güzel anlatıyor:

İstanbul’da açılan ilk eczanelerdendir. 1859’da İtalyan uyruklu eczacı Noel Canzuch tarafından Beyoğlu’nda Grand Rue de Pera’da (bugün İstiklal Caddesi) no. 178′ de kurulmuştur. Sonradan kardeşleri François Canzueh (ö. 1897) ve Joseph Canzuch (ö. 1911) eczaneye ortak olmuşlardır. 

F. Canzuch döneminde eczanenin adı “İngiltere Eczahanesi” (Phannacie d’Angleterre) olamk değiştirilıniş ise de sonradan tekrar “İngiliz Eczahanesi” (Phannacie Britannique) ismine dönülmüştür. Kardeşlerinin ölümü üzeline J. Canzuch, 1900’lü yıllarda, yeğeni eczacı Vincent Giannetti’yi (Caneti Bey) eczane ve hazır ilaç yapım laboratuvarına ortak etmiştir.  V. Giannetti 1913’te ‘İngiliz Eczahanesi’ni, eski eczanenin yanında bir binanın iki katina (zemin ve 1. kat) taşımış, yeni bölümler açmış ve eczaneyi çağdaş bir duruma getirmistir. Bir analiz laboratuvarı kurmuş ve yönetimini de kardeşi kimyager Sylvio Giannettiye vermiştir.

V. Giannetti döneminde (1911-1929) ilaç yapım laboratuvar da büyük bir gelişme göstermiş ve yapılan hazır ilaç cinsi 15’e kadar ulaşmıştır. Bu preparatların bazıları bugün bile tedavide kullanılmaktadır.

I. Dünya Savas sırasında, halkin İngilizler’e karşı olumsuz tutumundan korunmak amacıyla, eczanenin adı ‘Kanzuk Eczahanesi’ ve laboratuvarın adı da ‘Cianeti Laboratuvari’ olarak değiştirilmiştir.

V. Giannetti’nin 20 Nisan 1929 da ölmesi üzerine eczane ve laboratuvarın mülkiyeti kardesi S. Giannetti ye gecmistir. Eylül 1931’de eczacı Muhiddin Hüsnü (1901-1969) eczaneyi devren satın almış, ismini İngiliz Kanzuk Eczanesi (Pharmacie Britannique Canzuch) olarak değiştirmiştir.

Muhiddin Hüsnü daha sonra ‘Kansuk’ soyadını almıştır. Eczane 1965’te kapanmıştır. Son yeri aynı caddede Çicek Pasaj karşısında no. 241’deydi.”

* Güncel fotoğrafları ben çektim; otel içinden fotoğraflar Mr.Cas Hotels’in internet sitesinden. 

* Analiz yapan fotoğraf-belgeler iç mimar Didem Avincan‘dan.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Gümüşsuyu

Üçler Apartmanı

1930’lardan bugüne gelen Mühendis İbrahim Galip Bey, şimdiki adıyla Akar Palas Apartmanı‘ndan bahsederken, yanındaki Üçler Apartmanıyla onu, o dev bloğu çok da sevmediğimden bahsetmiştim. Ben pembe rengi, yenilenmesine rağmen yine de dökülen hali, pimapenlerle kapatılmış balkonları ve dev blok haliyle pek de sevemem orayı. Yıllarca

Devamı »
Nişantaşı

Bize Göre Apartmanı

Bize Göre. Ya ne güzel bir apartman ismidir bu; samimi bir his verir, gülümsetir, her daim bir hikâye kurdurur gören insanın aklında… Nişantaşı Bronz Sokak‘ta… Bugüne gelebilmiş nadir az katlı evlerden. İsmi nereden gelmiştir? Ahmet Haşim‘in ‘Bize Göre’sinden olabilir mi? Nişantaşı’ndaki arkadaş ziyaretlerinden de bahseder kitapta Haşim. Bulamadım nereden. İş Bankası

Devamı »
Çankaya

Leyla Gencer Apartmanı

Bu sitedeki Cinnah Apartmanı yazısı ile gönüllerimize taht kuran Ankara Apartmanları hesabının sevgili sahibi beni, “Ankara’da hayat var!” sloganıyla etkinlikleri duyuran, her şey bir yana bir Ankara kaydı ve arşivi de tutan Lavarla oluşumuyla da tanıştırdı. Uzaktan takip ediyorum… Sonra Lavarla’nın sitesine, biz Ankara’dayken bize

Devamı »
Talimhane

Şen (Ses) Apartmanı

Salt Araştırma’nın hepimize açık arşivlerine geçtiğimiz günlerde bir yenisi daha eklendi;  Londra’da fotoğrafçılık da okuyan ressam Eleonora Arhelaou’nun (1937-2021) 1970’li yıllardan 1998’e kadar Beyoğlu, Tarlabaşı, Tepebaşı, Karaköy, Balat, Edirnekapı, Gedikpaşa, Heybeliada, Kurtuluş ve Talimhane semtlerindeki Rum mirasının izini süren fotoğrafları… Fotoğrafları anlamak için -bence- İstanbul’u

Devamı »
Nişantaşı

Narmanlı Apartmanı

“…Narmanlı’nın girişi beyaz mermerdendi. Bir apartman girişinden çok, küçük bir sarayın girişini andırırdı. Bordo kadife kaplı markizi, bizote kristal aynası ile neredeyse nadide bir mobilya parçası sayılabilecek ahşap asansöre ulaşmak için, her iki tarafında bronz birer kadın heykeli bulunan geniş merdivenleri çıkar, ikinci kademeye gelirdiniz.

Devamı »
Karaköy

Kale Tasarım ve Sanat Merkezi Binası

Kale Bodur’u, sadece Kalebodur’la Mimarlar Konuşuyor serisi için bile sevebilirdim.  Prof. Dr. Celal Abdi Güzer’in mimarlarla yaptığı söyleşiler, hem benim gibi mimarlıkla alakası olmayan meraklı insanlara bile çok katkı sağlıyor hem de eşsiz bir arşiv oluşturuyor. Sonra yaşının yarısı kadar yıldır orada çalışan Pelin Özgen Piker, yakın

Devamı »
İstiklal Caddesi

İş Sanat Resim Müzesi (4. Sigorta Han)

4. SİGORTA HAN’DAN İŞ BANKASI RESİM MÜZESİ’NE Konumuz, 1905-1911 yılları arasında, Joseph Baudouy tarafından inşa ettirildiği düşünülen, mimarı henüz bilinmeyen, bir Cadde-i Kebir yani İstiklal Caddesi binası… 1950 yılında Suat Nirven’in hazırladığı sigorta haritasında ismi 4. Sigorta Han olarak geçiyor. Cadde’de Odakule’nin hemen yanında.  1953-2016 yılları

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.