Hamit Bey / Süzan Nyego Apartmanı

Katkıda bulunanlar: 
  • Didem Avincan

Mimar Apostol Mavrodoğlu tarafından tasarlanmış olan orijinal ismi Süzan Nyego Apartmanı; şimdi ise Hamit Bey Apartmanı.

Nereden mi biliyorum; 1944 tarihli Pervititch Haritası‘ndan.

O dönem ismi Gümüşsuyu Caddesi olan şimdinin İnönü Caddesi’nde, yakın zamana kadar 59, şimdinin 47 numarası olan bina. 

Mimar Apostol Mavrodoğlu binalarını sonra yazarım diyordum ama ilk ismi Teodoridis Apartmanı olan Şişli’deki Uğur Apartmanı seriyi başlattı, oradan gidelim….

Süzan Nyego kim bir türlü bulamadım; benim sonraki adreslerimden birinin bu bina olacağını fark eden iç mimar Didem Avincan da araştırmış. Bana “Niyego/Niego çok geniş bir soyadı ailesi (Yahudiler arasında) imiş, bizdeki Yılmaz soyadı gibi. Ama adı Süzan-Suzan Niego olan bir kayda rastladım, tabii ilgisi var mı bilemedim, gazetelerde bol haber var Niegolarla ilgili” yazmış ve bir soy kütüğü tablosu ile bir gazete kupürü göndermiş. Kupürdeki eşya satışı yazısı nasıl iyi! İnsanın o eşyaları canı çekiyor, merak ediyor!

SUZAN’DAN HAMİT’E NASIL GEÇİLDİ ACABA?

Soy kütüğünden en azından Suzanne Sarah Niego’nun Haim Niego’nun eşi olduğunu anlıyorum. Pervititch Haritası’ndan ise binanın 6 katlı, bahçeli ve avlulu olduğunu görebiliyorum. 

Hamit Bey kimdi, ne zaman Suzan’dan Hamit’e geçildi bilmiyorum. 

Ressam Eleonora Arhelaou’nun Salt Mimarlık Arşivi’ndeki 90’lı yıllarda çekilmiş fotoğraflarından da (siyah beyaz olanlar) binanın bir önceki tabelasını görebiliyoruz. Ben hemen her gün önünden geçer o “Hamit Bey Apartmanı” yazısını bayağı oraya yakıştıramadan yüzümü ekşitirim -tek derdim bu çünkü ama yani oluyor mu o-. 90’lardaki apartman tabelası daha güzel ama o da kapının işini kapatıyormuş -bence-.

Apostol Mavrodoğlu isminin yazılışından; -Yunan ve Arap alfabeleriyle yazıldığından 1920’lı yıllarda- tam emin olamamıştım, bu binadaki mimar isminin yazılışı Türkçe.

BELL EVİ

Peki binanın içi…

“Dışardan içini hiç böyle tahmin etmezdim” diyebileceğimiz bir daire ile karşı karşıyayız.

Natura Dergi, 2020 yılı Ağustos sayısında Hamit Bey Apartmanı’nın dördüncü katındaki “Bell Evi”ni konu yapmış: “Normalde ailesiyle birlikte Londra’da 6 yatak odalı Viktoryan tarzı bir evde yaşayan ve dünyanın her yerinde seyahat ederek çalışan tekstil tasarımcısı İngiliz bir ev sahibi için tasarlanmış. Benzer vizyona sahip bir tasarımcı olarak mimarlarla uyum içinde çalışan ev sahibi, alüminyum radyatörlerin ve plastik pencere çerçevelerinin orijinal dökme demir radyatörler ve ahşap çerçevelerle değiştirilmesini; eski ahşap yer karolarının çok iyi durumda olmamalarına rağmen korunmasını; duvarlardaki süslemelerin de eksik kısımlarının orijinal parçalardan kalıplarla çoğaltılarak tamamlanmasını tercih etmiş. Böylece mimarların yaptığı ilk şey daireyi eski haline getirmek olmuş.”

Yazının tamamı burada https://www.naturadergi.com/anasayfa/bell-evi/. Birkaç satır alıntılayayım: “Üst dolaplar kaldırılarak, duvar süslemeleri görünür hale getirilmiş”;  “Ev sahibinin, hamamlarda ve hatta mezarlıklarda görmeye alıştığımız, Türkiye’nin en yaygın mermerlerinden olan Marmara mermerini tercih etmesi üzerine, mimarların günümüzde pek yaygın kullanılmayan ancak İstanbul’un asırlık apartmanlarında hala var olan dumanlı düzensiz desenleri bulmaları günler sürmüş.(…) Evin mevcut iç kapıları iptal edilerek çerçeveleri yapının kendi döneminin tarzına uygun şekilde yenilenmiş.”

* İç Mimari Tasarım: Ofist, Yasemin Arpaç, Sebahattin Emir tarafından yapılmış. 160 m2 imiş. Fotoğraflar: Ali Bekman

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

1 Yorum
  • Didem Avincan
    Tarih: 15:17h, 13 Temmuz Cevapla

    Şimdi sesli düşündüklerimi yazayım istedim:
    1926 PERVITICH haritalarında yok, 1932 tarihli gazetede Süzan Niyego olarak geçiyor apartmanın ismi, 1944 PERVITITCH haritalarında artık görünür ve yine isim aynı, demek yapımı 1926 sonrası, A. Mavrodoğlu’nun Teodoridis Apartmanı’nından sonraki bir projesi…Hamit Bey oluşu ise 50’lere rastlıyor olsa gerek yada çok daha sonra…

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Nişantaşı

Karaosmanoğlu (Polikar) Apartmanı

Bir zamanlar yaşamış bazı insanlar, yıllar yıllar sonra, onları zamanında hiç tanımamış, akrabalık ilişkileri de olmayan insanlar tarafından da anılabiliyor. Zamanının pek çok ünlü davasıyla gündeme gelen avukat, yazar ve ‘ilklerin çevirmeni’ Haydar Rifat Yorulmaz ile İnayet Apartmanı vesilesiyle tanışmıştık. İlk Türk sosyalistlerinden Haydar Rifat

Devamı »
İstiklal Caddesi

Luvr Apartmanı

Ansiklopedi okurken öğrenmiştim; Baylan Pastanesi ilk Loryan ismiyle kurulmuş, 1923’te; Fransızca Şark sözcüğünün okunuşu imiş. Şark bir dönem ne çok kullanılan bir ifade; bknz. bu hesaptaki Şark apartmanı bolluğu… 1933’te ‘Türkçe konuş’ kampanyası öne çıkınca, pastanenin ismi, sanat tarihçisi Burhan Toprak’ın önerisi ile “kendi alanında

Devamı »
Asmalımescit

S. Önay Apartmanı – 2

Ya süper oldu; bir yapının daha, -hem de sözlü tarihi de içine katarak- kaydını tutmuş oluyoruz… Bulduk! Çıkan kısmın özeti: S. Önay kim bir türlü bulamadım ama yine de mimarlarını bildiğim bina hakkında buraya birkaç satır yazdım. Sonra öğrendik ki Nuri İyem, Ferruh Başağa ve

Devamı »
Asmalımescit

Yakup Bey Apartmanı (Maryana Han)

Bir dönemin İstiklal Caddesi’nde binaların pek çoğu birer geçit işlevi de görmüş. Kimi bir kiliseye, kimi avluya, kimi arka sokağına geçiş vermiş. Daha hareketli, daha canlı, daha püfür püfür ve daha az saklı, hatta eğlenceli, -aksi gibi düşülünebilecek olsa da- daha güvenli bir imajı var

Devamı »
Sarıyer

Sarıyer Verem Savaş Dispanseri

Onur Sar (Instagram’da @chez_onur ) ilk günlerinden bu yana bina hikayeleri paylaştığım hesabımın en coşkulu, yorumlarıyla, katkısıyla insana en iyi gelen takipçilerinden. Bana geçenlerde -ki bayağı oldu- bir ahşap köşk hikâyesi yazdı ama tez yazar gibi cümle ayrıntı ile yazdığından, “Ne olur Instagram versiyonu” yapalım dedim,

Devamı »
Balat

Fener Rum Ortaokulu ve Lisesi

İstanbul’un Fener semtine, yanı başına gitmeye bile gerek yok; pek çok yerden görülebilen konum ve görkemde bir yapı: Fener Rum Ortaokulu ve Lisesi. “Kırmızı Okul” ve “Mekteb-i Kebir”, en yaygın ikincil isimleri. Şunca yıllık İstanbul merakıma rağmen ben de ilk bu hafta sonu, Sapor İstanbul‘a ev

Devamı »
Şişhane

Deniz Palas / IKSV Binasi / Kirzade Apartmanı

Konuk yazarım var; herumutortakarar.com‘un ilk günlerinden beri manevi desteğini benden esirgemeyen, yazı için sürekli taciz ettiğim mimar ve yazar Ertuğ Uçar. Roman ve öyküler de yazan birini bulmuşum. Üstelik ortağı olduğu Teğet Mimarlık, yazmasını istediğim binalardan birinde, Deniz Palas’ta… Her gördüğümde borçlu hissettirdim Ertuğ’u. Şah-ha-ne

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.