Merkez Apartmanı (Daru Sultan Hotels Galata)

Yapım Yılı: 1932 sonrası

Bazı semtlerin kaderi bazı binalarla yazılıyor, isimleri o binalarla özdeşleşiyor. Beyoğlu, Şişhane için de bu bina Frej Apartmanı, Sarkusyan binası.

Bina fiziksel güzelliği, görkemiyle etkili olduğu kadar hikâyesiyle de dikkat çekici. Benim için hazine gibi bir buluntu olan Çelik Gülersoy metni ve Afife Batur yazını ile Frej Apartmanı’nın hikayesini yazmıştım. Okumanızı tavsiye ederim.

Rum mimarlar, zenginlik, miras meseleleri, olaylar ve olaylar, hatta akıl hastalıkları ya da “iddia edilen akıl hastalıkları” enteresan ortaklıklar.

FREJ APARTMANI O KADAR BASKIN Kİ…

Frej Apartmanı bence çok dişi, ama aynı zamanda pek Alfa bir karakter; çok baskın. Şişhane’de her şey, onu merkez alarak tarif ediliyor gibi. Bölgede bir bina aramaya kalktığınızda Frej de Frej…

Peki karşı köşesini tutmuş, Şişhane fotoğraflarının olmazsa olmazı, ‘o sade ama görkemli bina’? Adı, hikâyesi yok gibi…

Durumunu Harbiye’de, Şişli-Nişantaşı yıl ayrımındaki ikonik binaya çok benzetiyorum. Bugün Turkish Bank olan Lucie (Topalyan) Apartmanı’nın adını bulana kadar göbeğim çatlamıştı. Herkesin varlığını bildiği ama kimliği çıkarılmamış bir çocuk gibi, yaş almış o bina da…

‘MERKEZ’ ÇOK MERKEZİ OLUNCA…

Şişhane ‘merkezindeki’ bu binanın, hakkında araştırma yaptığım Apostolos Pistikas‘ın eseri olduğuna dair şüphelerimle fotoğrafını twitter ve Instagram’dan paylaşmama rağmen bir kişinin bile ismini bilememesi beni şaşırtmadı.

Sonra iki kişiyle yazıştık, onlar da benim gibi araştırarak ipuçlarını birleştirerek ismi hakkında tahmin yürütüyorlardı, “Merkez Apartmanı”.

1932 tarihli Pervititch haritasında bina henüz yok ama alanı belli, Çiçek Han ve Zümrüt apartmanları gibi onun ismi de kurşun kalemle yazılmış, Merkez. Ama o kadar da merkezde ki insan bunun isim olup olmadığından emin olamıyor.

YAŞAYAN YAZINCA EMİN OLDUM

Binanın ismi yokken binadan araştırma yapmak zor; ama Merkez Apartmanı ismiyle denemeler yapınca bir tez, bir blog yazısı çıkıyor. Ama benim isimden emin olma nedenim bir anı kitabı (tesadüfen bulmuştum yazarın ismini, kaybettim, ayrıca bulup yazacağım).

8 Ağustos 1941’de Alman Hastanesi’nde dünyaya gelen yazar, doğar doğmaz Şişhane’deki Merkez Apartmanı’na götürüldüğünü, o büyüyünce, amcasının oğlunun da onlarla yaşamaya başlamasıyla evin dar geldiğini ve ikinci kattaki kiracılarını tahliye ettiklerini yazıyor. Ve ben emin oluyorum; orada yaşamış biri var ve burası kesinlikle adıyla yeriyle ‘merkez’dir.

Mimarımız ise Apostolos Pistikas.

ARTIK BİR OTEL

Merkez Apartmanı, geçtiğimiz yıllarda Marmara Apartmanı (Gümüşsuyu), geçtiğimiz günlerde de hem Ata Atabek (Atalar) binası, sonra şimdi adının Ateşler Binası olduğunu bulduğum Pistikas Apartmanı vesilesiyle  bahsettiğim Apostolos Pistikas’ın imzasının hâlâ durduğu ve görünür olduğu binalardan.

Bina restorasyondan geçmiş bugün artık bir otel; Daru Sultan Hotels Galata.

Otele internetten baktığımda Osmanlı İmparatorluğu göndermeli şaşaalı dekorasyonu beni önyargılara boğduğundan binada mimara, binanın eski haline ilgisiz insanlar bulacağımı düşündüm. Öyle olmadı.

İMZASI DURUYOR

İlk önce kapının yanındaki imzayı gördüm; Ateşler Binası’nda yani Pistikas’ın yaşadığı, yaptığı Pistikas Apartmanı’na bir plaket asılmasına sevinsem de imzasının kapı yanındaki yerinden silindiğini ya da üzerinin kapatıldığını görmek beni üzdü. Burada imzayı görünce pek sevindim. Resepsiyondaki genç beyfendi de beni şaşırtan biçimde binanın geçmişiyle yakından ilgiliydi.

Binanın girişindeki döşemelerin orijinal olduğunu, 1930 sonrası yapılmış olabileceğini söyledi -ki bunu Pervititch haritasından biliyoruz-.

Haliç ve Galata Kulesi manzaralı binanın tavanları yüksek olmalı. Beni şaşırtan şey ise binanın sandığımdan daha küçük bir yerleşim alanı olmasıydı. Resepsiyonun olduğu alana oturmuş tüm bina.

Bu bina ile Apostolos Pistikas dosyama ‘şimdilik’ ara veriyorum; onu birlikte anılmadığı binalarıyla anmaktan gurur duydum. Mirasının başına gelenleri yazdım, bari ismiyle ve binalarıyla yaşasın.

BU YAZIYI PAYLAŞIN:

WhatsApp
Email
Twitter
LinkedIn
Telegram
Facebook

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış.

Bir yorum yazın

DİĞERLERİ

Çankaya

Yeşiltepe Blokları

Ertem Eğilmez’in 1974 yapımı Zeki Alasya, Metin Akpınar, Kemal Sunal, Halit Akçatepe, Tekin Akmansoy, Perran Kutman gibi ‘şampiyonlar ligi’ kadrolu ‘Köyden İndim Şehire’ filmi, tarlalarında buldukları Bizans altınlarını Ankara’daki kuyumcu hemşerileri Ali Rıza’ya bozdurma ve bir çuval altını paylaşamamaların komik hikâyesini anlatır.  Film büyük oranda

Devamı »
Yeşilyurt

Muammer Karaca Evi

Yakın zamanda, Gülten Dayıoğlu’nun ‘Yüzler ve Sözler’ adlı kitabını okuyordum (YKY); Gülten Hanım, başarılı ve sevilen bir avukat olan eşinin vasıtasıyla Muammer Karaca’nın Yeşilyurt’taki evine yemeğe gittiklerini ve filmlerde kullanılan bu evden çok etkilendiğini yazıyordu. Merak ettim, “Bakarım” diyordum ki, Kadıköy İş Bankası eski binası

Devamı »
Kadıköy

Bursalı Rıza Bey Köşkü

Bursalı Rıza Bey hakkında -şimdilik- bir şey bulamasam da beyefendinin -belki de eşinin- zevki köşkün ön cephesinde yaşıyor. Rıza Bey köşkün ikinci sahibi. Köşkü kendisi yaptırmamış ama 1924’te satın aldıktan sonra köşkün ön cephesini kendisi süsleterek, yeniden yaratmış. Köşke bakarak Bursalı Rıza Bey ve eşinin

Devamı »
Cihangir

Stelio Kalfa Apartmanı

Bu binayı Attilâ İlhan’ın gençlik fotoğrafını paylaşmak için bile sisteme sokuyor olabilirim:) Çünkü binanın ikinci katında Attilâ İlhan Bilim Sanat ve Kültür Vakfı var. Bina, kapısından belli ki 1919 yılında yapılmış. İlk isminin Stelio Kalfa Apartmanı olduğunu Pervititch haritalarından buldum. Stelio Kalfa kimdi zerre bilgi bulamadım. Bina,

Devamı »
Osmanbey

Sebat Apartmanı

70 yıllık bekleyiş, 70 yıllık sabır, acı… O anlatırken, her sene toplandığımız, Hrant Dink’in önünde öldürüldüğü binanın ismine bakıyordum: Sebat! Bir sembol gibi, bir heykel gibi… ALGUADİŞ’İN ESERİ Halaskargazi Caddesi üzerindeki Sebat Apartmanı 1920’lerin ortasında Mimar Rafael Alguadiş tarafından tasarlanıp inşa edilmiş. Alguadiş, burada daha

Devamı »
Adalar

Tiraje Dikmen Evi

“Ressam Tiraje Dikmen’in Büyükada’daki evi tekrarlanan rüyalar gibi kalemi elime aldığım anda öykülerime, romanlarıma sızar. Bahçelerönü Sokak 14 (ben çocukken 12) numaradaki bu ev bizimkine çok yakındı. Tiraje Hanım da nenemle dedemin (Zahide ve Macit Gökberk) dostuydu. Nenemin kayısılı pastası ile gönülleri fethettiği akşam çayı

Devamı »
Kumburgaz

Rauf Alanyalı Yalısı

Alanyalı’nın Kumburgaz’daki, denize sıfır evinde pek çok ünlü Yeşilçam filmi çekilmiş. ŞARK BÜLBÜLÜ, AİLE ŞEREFİ Okuduğum haberlerden bir derleme ile anlatayım: “ŞarkBülbülü, Aile Şerefi gibi Yeşilçam filmlerine ev sahipliği yapan yalı, Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Satış Memurluğu tarafından 19 milyon 322 bin 50 TL’ye satışa çıkarıldı. Açık artırma ile

Devamı »
Büyükada'nın Yaşlanmayan Modernleri
Hasan Çalışlar Arşivi

Çok sevdiğim mimar Hasan Çalışlar’ın, Instagram’da oluşturduğu ve “Büyükada’nın Yaşlanmayan Modernleri” adını verdiği arşivine, bundan sonra sitenin bu bölümünden ulaşabileceksiniz.